<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Otros &#8211; Dialéktico</title>
	<atom:link href="https://dialektico.com/categoria/otros/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://dialektico.com</link>
	<description>Aprende ciencia de datos, machine learning y deep learning de forma gratuita y en español.</description>
	<lastBuildDate>Tue, 25 Mar 2025 00:33:38 +0000</lastBuildDate>
	<language>es</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	

<image>
	<url>https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/cropped-Favicon4-32x32.png</url>
	<title>Otros &#8211; Dialéktico</title>
	<link>https://dialektico.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Tutorial de API de Spotify con Python</title>
		<link>https://dialektico.com/tutorial-api-spotify-python/</link>
					<comments>https://dialektico.com/tutorial-api-spotify-python/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 24 May 2023 20:16:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Python]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[api]]></category>
		<category><![CDATA[ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[programacion]]></category>
		<category><![CDATA[python]]></category>
		<category><![CDATA[spotify]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=6699</guid>

					<description><![CDATA[En este tutorial aprenderás cómo obtener información directamente de las bases de datos de Spotify utilizando la librería Spotipy de Python. Veremos cómo realizar consultas para extraer datos y colocarlos en tablas para su procesamiento, y finalmente descargar la información en formato CSV. Equipaje recomendado Programación en Python Google Colab Nota: Este tutorial tiene una [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>En este tutorial aprenderás cómo obtener información directamente de las bases de datos de <a href="https://open.spotify.com/?" target="_blank" rel="noopener">Spotify</a> utilizando la librería <a href="https://spotipy.readthedocs.io/en/2.22.1/#" target="_blank" rel="noopener">Spotipy</a> de <a href="https://www.python.org/" target="_blank" rel="noopener">Python</a>. Veremos cómo realizar consultas para extraer datos y colocarlos en tablas para su procesamiento, y finalmente descargar la información en formato <strong>CSV</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_1.jpg" alt="APIS 1" class="wp-image-8756" style="width:576px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 1" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_1.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_1-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Equipaje recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="aprendizaje supervisado dialéktico" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 2" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Programación en Python</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg" alt="aprendizaje supervisado dialéktico" class="wp-image-7522" style="width:400px" title="Tutorial de API de Spotify con Python 3" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong><a href="https://dialektico.com/google-colab/">Google Colab</a></strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec.jpg" alt="Colab" class="wp-image-7521" style="width:400px" title="Tutorial de API de Spotify con Python 4" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Nota</strong>: Este tutorial tiene una versión más extensa y detallada en <strong>YouTube</strong>, en forma de <strong>minicurso</strong>:</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="Minicurso | API de Spotify con Python para extracción de datos" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/MSBUMMcPnLk?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Antes de comenzar&#8230; ¿API?</h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>La librería <strong>Spotipy</strong> de Python permite establecer comunicación con la <strong>API</strong> <strong>Web</strong> de <strong>Spotify</strong>, la cual a su vez ofrece un medio para la <strong>extracción de datos</strong> mediante comandos con contenido específico para cada tipo de consulta. Para poder utilizar de manera efectiva esta librería, es necesario tener al menos la noción de lo que es una API, cómo funciona, y (para el caso específico de Spotify) cómo y dónde está documentada.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_M_1.jpg" alt="APIS M 1" class="wp-image-8758" style="width:572px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 5" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_M_1.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/APIS_M_1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">¿Qué es una API?</h3>



<p>Cómo se menciona en el artículo sobre <a href="https://dialektico.com/obtener-conjuntos-de-datos-para-ml/">cómo obtener conjuntos de datos</a>, una&nbsp;API (de las siglas en inglés <em>Application Programming Interface</em>)&nbsp;es una interfaz de programación de aplicaciones, lo cual es, en pocas palabras, una forma de&nbsp;<strong>comunicación&nbsp;</strong>entre diferentes&nbsp;<strong>softwares</strong>&nbsp;mediante protocolos relativamente sencillos.</p>



<p>Una API (en específico, una <strong>API Web</strong>) permite&nbsp;<strong>establecer comunicación</strong>&nbsp;con plataformas web como&nbsp;<strong>Facebook, Google, Netflix&nbsp;</strong>o<strong>&nbsp;Spotify</strong>, y pueden ser consumidas mediante clientes utilizando diversas aplicaciones y lenguajes de programación, dentro de los cuales se encuentra&nbsp;<strong>Python</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">API Web</h3>



<p>Las <strong>API Web</strong> son un tipo de API que se utiliza para generar comunicación entre aplicaciones mediante el uso de la <strong>web</strong>. Esta conexión se da mediante solicitudes que se realizan a servidores utilizando un protocolo <strong>HTTP</strong>, el cual, simplemente, es la manera estandarizada en la que se deben estructurar los mensajes para generar tales solicitudes.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_2.jpg" alt="ASM 2" class="wp-image-8754" style="width:560px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 6" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>La <strong>Figura T.1</strong> muestra de forma muy simplificada cómo se establece el flujo de datos mediante el consumo de una API Web:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1231" height="757" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIS_Esquema-1.jpg" alt="APIS Esquema 1" class="wp-image-11085" title="Tutorial de API de Spotify con Python 7" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIS_Esquema-1.jpg 1231w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIS_Esquema-1-768x472.jpg 768w" sizes="(max-width: 1231px) 100vw, 1231px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Figura T.1</strong>. Esquema que ilustra el flujo de las peticiones que realiza un usuario mediante una API web, y cómo estas llegan a servidores mediante un protocolo HTTP para obtener respuestas.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Ejemplos de API web</h4>



<p>Algunos ejemplos de este tipo de API son los siguientes:</p>



<p><strong>GitHub API</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Usada para acceder a datos de repositorios, usuarios, y más.</li>



<li>Ejemplo de uso: Obtener información de un usuario de GitHub.</li>



<li><a href="https://docs.github.com/en/rest" target="_blank" rel="noopener">Documentación</a></li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Twitter/X API v2</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Usada para interactuar con tweets, usuarios, y estadísticas.</li>



<li>Ejemplo de uso: Publicar un tweet desde tuuna aplicación desarrollada por ti.</li>



<li><a href="https://developer.twitter.com/en/docs" target="_blank" rel="noopener">Documentación</a></li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>OpenWeatherMap API</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Ofrece datos climáticos como temperatura, precipitación, etc.</li>



<li>Ejemplo de uso: Consultar el clima actual de una ciudad.</li>



<li><a href="https://openweathermap.org/api" target="_blank" rel="noopener">Documentación</a></li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Google Maps API</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Ofrece servicios como generación de mapas, cálculo de rutas, y geocodificación.</li>



<li>Ejemplo de uso: Obtener coordenadas de una dirección.</li>



<li><a href="https://mapsplatform.google.com/intl/es/products/#static-maps" target="_blank" rel="noopener">Documentación</a></li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">API Web de Spotify y endpoints</h3>



<p>La <strong>API Web</strong> de Spotify permite interactuar con el servicio de streaming de Spotify para realizar acciones como recuperar datos y metadatos de contenido, obtener recomendaciones, crear y gestionar listas de reproducción, o controlar la reproducción misma.</p>



<p>Para el uso de esta API se deben seguir al pie de la letra las formas de comunicación con los puntos de acceso o <strong>endpoints</strong> especificados por Spotify. Un <strong>endpoint</strong> es una URL que podemos utilizar para enviar solicitudes para interactuar con el servidor.</p>



<p>Estos endpoints están detallados en la documentación de la API: <a href="https://developer.spotify.com/documentation/web-api" target="_blank" rel="noopener">https://developer.spotify.com/documentation/web-api</a></p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1468" height="181" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-1.png" alt="image 1" class="wp-image-8741" title="Tutorial de API de Spotify con Python 8" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-1.png 1468w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-1-768x95.png 768w" sizes="(max-width: 1468px) 100vw, 1468px" /><figcaption class="wp-element-caption">Figura T.2. Ejemplo de un endpoint de la API de Spotify para la obtención de información de un artista.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En el cómo llamar a estos endpoints es donde entra en acción la librería de Spotipy, ya que simplifica la forma de consumir la API Web mediante funciones. Pasemos a ver cómo utilizarla.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">¿Cómo consumir la API Web de Spotify con Python?</h2>



<p><strong>Spotipy </strong>es una librería de <strong>Python </strong>que facilita el consumo de la <strong>API web</strong> de Spotify mediante el uso de una <strong>sintaxis sencilla</strong>. Permite enviar solicitudes de manera <strong>simplificada</strong>, sin necesidad generar las estructuras de cada endpoint señaladas en la documentación.</p>



<figure class="wp-block-image alignwide size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1500" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIP_4.jpg" alt="APIP 4" class="wp-image-11087" title="Tutorial de API de Spotify con Python 9" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIP_4.jpg 1500w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/APIP_4-768x410.jpg 768w" sizes="(max-width: 1500px) 100vw, 1500px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Figura T.2</strong>. Esquema que muestra de forma simplifcada la manera en la que interactúan la librería Spotipy, la API web de Spotify, y los servidores a los cuales se hacen las solicitudes. La librería utiliza funciones para hacer llamar a la API y realizar consultas a los servidores de Spotify, los cuales generan respuestas que son enviadas al usuario.</figcaption></figure>



<p>Más adelante veremos cómo es la sintaxis para hacer uso de esta librería.</p>



<p>A continuación, se describen los pasos para consumir la API Web de <strong>Spotify </strong>con <strong>Python</strong>, utilizando <strong>Spotipy</strong>:</p>



<h3 class="wp-block-heading">1. Configura una aplicación en Spotify for developers</h3>



<p>Para poder acceder a la API, antes deberás crear una <strong>cuenta</strong> en <a href="https://developer.spotify.com/" target="_blank" rel="noopener">https://developer.spotify.com/</a>, y crear una <strong>app </strong>(un registro de proyecto que te permitirá extraer datos); es muy sencillo y rápido. </p>



<p>Primero deberás acceder a la sección de <strong>Login </strong>en la página principal e <strong>iniciar sesión</strong> si ya tienes una cuenta, o <strong>crear </strong>una:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-12.png" alt="API de Spotify Dialéktico" style="width:772px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 10"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Una vez realizado tu ingreso a la plataforma, deberás acceder a tu <strong>dashboard </strong>desde el menú desplegable del header:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="678" height="329" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-3.png" alt="image 3" class="wp-image-8763" style="width:298px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 11"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Acepta los términos y condiciones:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-14.png" alt="API Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 12"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Una vez dentro del dashboard, deberás dar clic en el botón «<strong>Create app</strong>«:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-15.png" alt="API Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 13"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Llenas los campos del <strong>formulario</strong>, puedes añadir lo siguiente para los dos primeros:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>App Name:&nbsp;<em>My App</em></li>



<li>App Description:&nbsp;<em>This is my first Spotify app</em></li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1820" height="338" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-27.png" alt="image 27" class="wp-image-11236" title="Tutorial de API de Spotify con Python 14" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-27.png 1820w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-27-768x143.png 768w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-27-1536x285.png 1536w" sizes="(max-width: 1820px) 100vw, 1820px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>No es necesario llenar el campo <strong>Website</strong>. Añades el siguiente el siguiente valor en el campo Redirect URIs: http://127.0.0.1:3000 o http://localhost:3000, y das clic en el botón <strong>Add</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1146" height="207" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-28.png" alt="image 28" class="wp-image-11238" title="Tutorial de API de Spotify con Python 15" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-28.png 1146w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-28-768x139.png 768w" sizes="(max-width: 1146px) 100vw, 1146px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Selecciona las casillas como se muestra a continuación:<br></p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1172" height="403" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-29.png" alt="image 29" class="wp-image-11240" title="Tutorial de API de Spotify con Python 16" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-29.png 1172w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-29-768x264.png 768w" sizes="(max-width: 1172px) 100vw, 1172px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Y das clic en <strong>Save</strong>.</p>



<p>Aquí te puede salir el siguiente error:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="146" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-30.png" alt="image 30" class="wp-image-11242" title="Tutorial de API de Spotify con Python 17" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-30.png 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-30-768x140.png 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Si esto sucede, solo hay que esperar algunos minutos, prepárate un café y vuelve a dar clic en <strong>Save</strong>.</p>



<p>Y con esto ya has completado el primer paso, lo siguiente es obtener las <strong>credenciales</strong> para acceder a la API.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">2. Obtén tu client ID y client secret</h3>



<p>Después de haber creado la <strong>app</strong>, deberás obtener códigos de identificación que te permitan hacer uso de la API, estos los podrás extraer desde la opción de «<strong>Settings</strong>» de tu app:</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-style-default"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-17.png" alt="API Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 18"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Una vez ahí, elige la opción «<strong>View client secret</strong>«, debajo del Client ID:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-18.png" alt="API Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 19"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Finalmente, te mostrará los valores que necesitas:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-19.png" alt="API Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 20"><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Nota:</strong> Los tokens mostrados aquí son meramente ilustrativos, no sirven. Debes obtener los tuyos para utilizar la API.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Y listo, con estas cadenas de caracteres puedes comenzar a utilizar la API.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">3. Configuración en Python</h3>



<p>Ahora proseguiremos a instalar la <strong>librería </strong>en nuestro entorno de ejecución; estos pasos pueden variar ligeramente dependiendo de dónde correrás tu programa, ya sea en tu ordenador de forma <strong>local </strong>o en un servicio en la nube como <strong>Google Colab</strong>, si no sabes de qué se trata, visita <a href="https://dialektico.com/google-colab/">este rápido tutorial</a>. Aquí te explicaré ambas formas:</p>



<h4 class="wp-block-heading">Pasos si ejecutarás el código de forma local</h4>



<p>Primero, claramente debemos asegurarnos de tener <strong>Python </strong>instalado en nuestro sistema. En caso contrario, puedes descargarlo desde <a href="https://www.python.org/" target="_blank" rel="noopener">python.org</a>.</p>



<p>Una vez hecho esto, deberás crear un <strong>directorio</strong> para tu proyecto y, dentro de él, crear un <strong>entorno virtual</strong>. Puedes hacerlo utilizando el siguiente comando en tu <strong>terminal</strong>:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: bash; title: ; notranslate">
python -m venv venv
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora activa el entorno virtual ejecutando el siguiente comando:</p>



<p class="has-text-color" style="color:#970000"><strong>En macOS/Linux:</strong></p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: bash; title: ; notranslate">
source venv/bin/activate
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-color" style="color:#970000"><strong>En Windows:</strong></p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: bash; title: ; notranslate">
venv\Scripts\activate
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Por último, instala la librería <strong>Spotipy </strong>ejecutando el siguiente comando dentro de tu compilador de Python:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
pip install tqdm==4.67.1 pandas==2.2.2 spotipy==2.25.0
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Pasos si ejecutarás el código en Google Colab</h3>



<p>En lo que respecta a Google Colab, solo deberías instalar las librerías utilizando el siguiente comando:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
!pip install pandas==2.2.2
!pip install tqdm==4.67.1
!pip install spotipy==2.25.0
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">4. Comencemos con Python: declaración de credenciales</h3>



<p>Es hora de programar; lo siguiente será importar las <strong>librerías</strong>, declarar las variables <strong>client_id </strong>y <strong>client_secret </strong>con los valores que obtuviste al crear tu app (las credenciales para utilizar la API), y definir la variable que se utilizará para llamar a la API:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se importan las librerías necesarias.
import warnings
import spotipy
from spotipy.oauth2 import SpotifyClientCredentials
import pandas as pd
from tqdm import tqdm

# Se filtran las advertencias.
warnings.filterwarnings(&#039;ignore&#039;)

# Se declara el ID del cliente.
client_id = &#039;Añade tu Client ID&#039;

# Se declara el valor del secret client.
client_secret = &#039;Añade tu Client Secret&#039;

client_credentials_manager = SpotifyClientCredentials(client_id, client_secret)
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">5. Extrayendo datos</h2>



<p>Con lo que tenemos hasta ahora ya podemos dar inicio a la obtención de <strong>datos </strong>de <strong>Spotify</strong>. ¿Qué es lo que podemos obtener utilizando la API?, las opciones son variadas, y pueden ser consultadas en la documentación de la librería: <a href="https://spotipy.readthedocs.io/en/2.24.0/#api-reference" target="_blank" rel="noopener">https://spotipy.readthedocs.io/en/2.24.0/#api-reference</a></p>



<p>Vayamos a un ejemplo específo para comprender cómo debemos estructurar las consultas. Supongamos que has explorado las funciones a utilizar, y te decides por la función <strong><a href="https://spotipy.readthedocs.io/en/2.25.0/#spotipy.client.Spotify.search" target="_blank" rel="noopener">search</a></strong>, la cual permite obtener información del catálogo de Spotify sobre <strong>álbumes</strong>, <strong>artistas</strong>, <strong>listas de reproducción</strong>, <strong>canciones</strong>, <strong>programas</strong>, <strong>episodios</strong> o <strong>audiolibros</strong> que coincidan con una cadena de palabras clave (es decir, buscará y traerá información sobre algún elemento especificado, como si utilizarás la barra de búsqueda).</p>



<p>Debemos identificar los elementos que conforman al comando para utilizar esta función en la documentación de la librería:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="881" height="615" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-2.png" alt="image 2" class="wp-image-8746" style="width:779px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 21" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-2.png 881w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/image-2-768x536.png 768w" sizes="(max-width: 881px) 100vw, 881px" /></figure>



<p>Notarás que se hace una breve descripción de lo que hace la función, y se especifican los <strong>parámetros </strong>que deben pasarse.</p>



<p>El parámetro más importante es <strong>q</strong>, el cual es la <strong>consulta de búsqueda</strong> a realizar, la cual puede ser acotada con los demás parámetros. La salida de esta función puede ser consultada en su respectivo espacio en la <strong>documentación </strong>de la API: <a href="https://developer.spotify.com/documentation/web-api/reference/search" target="_blank" rel="noopener">https://developer.spotify.com/documentation/web-api/reference/search</a></p>



<p>Es aquí donde podemos ver por qué es necesario entender que es la API web y cómo es utilizada por la librería <strong>Spotipy</strong>, será necesario atender a ambas documentaciones para generar y comprender las consultas.</p>



<p>Ahora utilicemos la función. Supongamos que has decidido realizar la búsqueda «<strong>Blackpink</strong>» para obtener información sobre este grupo desde los servidores de Spotify. Usarías la función como sigue, especificando el nombre del grupo, y que se trata de un <strong>artista </strong>y no de una canción o algún otro tipo:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se busca información sobre Blackpink.
result = sp.search(q=&#039;Blackpink&#039;, type=&#039;artist&#039;, limit=1)

# Se imprime el resultado.
result
</pre></div>


<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-20.png" alt="API de Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 22"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como se aprecia arriba en la salida del <strong>código</strong>, el resultado es un <strong><strong><a href="https://www.freecodecamp.org/espanol/news/compresion-de-diccionario-en-python-explicado-con-ejemplos/" target="_blank" rel="noopener">diccionario</a></strong></strong> con diferentes elementos correspondientes a información relacionada a la consulta (géneros a los que pertenece, imágenes relacionadas, popularidad, etc.), en este caso, la agrupación <strong>Blackpink</strong>.</p>



<p>Si deséaramos obtener de este diccionario, por ejemplo, el <strong>número de seguidores</strong> que tiene el grupo en la plataforma, tendríamos que acceder a la llave «<strong>followers</strong>«, y después al elemento &#8216;<strong>total</strong>&#8216;:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se imprime el número de seguidores de Blackpink. 
result&#x5B;&#039;artists&#039;]&#x5B;&#039;items&#039;]&#x5B;0]&#x5B;&#039;followers&#039;]&#x5B;&#039;total&#039;]
</pre></div>


<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-21.png" alt="image 21" title="Tutorial de API de Spotify con Python 23"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p><strong>Nota:</strong> El valor retornado es el que se ve debajo de las líneas de código.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora, supongamos que queremos algo un poco más específico: las <strong>10 cancione</strong>s más populares del grupo. Para esto obtendremos el <strong>ID</strong> que ha asignado <strong>Spotify</strong> a <strong>Blackpink</strong>, y después usaremos el método <a href="https://spotipy.readthedocs.io/en/2.22.1/#spotipy.client.Spotify.artist_top_tracks" target="_blank" rel="noopener"><strong>artist_top_tracks</strong></a> para obtener las canciones.</p>



<p>El código quedaría como sigue:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se obtiene ID de Blackpink de la información antes extraída.
blackpink_id = result&#x5B;&#039;artists&#039;]&#x5B;&#039;items&#039;]&#x5B;0]&#x5B;&#039;id&#039;]

# Se obtienen las 10 canciones más escuchadas de Blackpink.
results = sp.artist_top_tracks(blackpink_id)

# Se imprime el nombre de las canciones.
for track in results&#x5B;&#039;tracks&#039;]:
    print(track&#x5B;&#039;name&#039;])
</pre></div>


<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-23.png" alt="image 23" title="Tutorial de API de Spotify con Python 24"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como notarás, el uso de esta librería consiste en definir qué datos requieres, y traerlos mediante la manipulación de las <strong>respuestas </strong>de la <strong>API</strong>. Para saber todo sobre la <strong>información </strong>que puedes disponer a través de este medio, no olvides consultar las referencias del <a href="https://spotipy.readthedocs.io/en/2.22.1/#api-reference" target="_blank" rel="noopener"><strong>repositorio </strong>oficial de la librería</a>, y complementar tu comprensión de cada característica acudiendo a la <a href="https://developer.spotify.com/documentation/web-api" target="_blank" rel="noopener">página oficial de la API de <strong>Spotify</strong></a>.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Nota</strong>: a veces la ejecución de códigos con esta librería puede arrojar el siguiente error:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-22.png" alt="API de Spotify Dialéktico" title="Tutorial de API de Spotify con Python 25"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Si es el caso, no te preocupes, esto se debe a una inocua incidencia de conexión; solo vuelve a ejecutar el código.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">6. Extracción, transformación y descarga de datos: de diccionarios a tablas, y de tablas a CSV/Excel</h2>



<p>Por último, te mostraré un ejemplo de cómo obtener una <strong>tabla </strong>con datos de <strong>500 canciones</strong>, y descargar esta en formato <strong>CSV </strong>o <strong>Excel</strong>.</p>



<p>La intención será la de obtener una lista de <strong>50 canciones</strong> de <strong>10 géneros</strong> diferentes, de las cuales se tendrá la siguiente <strong>información</strong>: nombre, género, nombre del/la artista, nombre del álbum, fecha de estreno del álbum, duración, popularidad, número de canción en el álbum, URI.</p>



<p>El siguiente fragmento de <strong>código </strong>crea una función para la extracción de 50 canciones del género definido, sus <strong>características</strong>, y acomoda la información en un <strong><a href="https://pandas.pydata.org/docs/reference/api/pandas.DataFrame.html" target="_blank" rel="noopener">dataFrame</a></strong> de <strong>Pandas</strong> (formato de tabla):</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
def get_tracks_by_genre(genre):
    &quot;&quot;&quot;
    Función que obtiene información de 50 canciones de un género musical de
    Spotify y organiza la información de un Pandas dataframe.
    &quot;&quot;&quot;

    # Se buscan 50 canciones del género especificado.
    results = sp.search(q=f&#039;genre:{genre}&#039;, type=&#039;track&#039;, limit=50)

    # Se extraen los IDs de las canciones.
    track_ids = &#x5B;track&#x5B;&#039;id&#039;] for track in results&#x5B;&#039;tracks&#039;]&#x5B;&#039;items&#039;]]

    # Se obtienen detalles de las canciones.
    tracks_info = sp.tracks(tracks=track_ids)

    # Se crea una lista para almacenar los datos.
    track_data = &#x5B;]

    # Se obtienen los datos de cada canción y se añaden a la lista.
    for track in tracks_info&#x5B;&#039;tracks&#039;]:
        track_data.append({
            &#039;genre&#039;: genre,
            &#039;name&#039;: track&#x5B;&#039;name&#039;],
            &#039;artists_name&#039;: &#039;, &#039;.join(&#x5B;artist&#x5B;&#039;name&#039;] for artist in track&#x5B;&#039;artists&#039;]]),  # Si hay varios artistas
            &#039;album_name&#039;: track&#x5B;&#039;album&#039;]&#x5B;&#039;name&#039;],
            &#039;album_release_date&#039;: track&#x5B;&#039;album&#039;]&#x5B;&#039;release_date&#039;],
            &#039;duration_ms&#039;: track&#x5B;&#039;duration_ms&#039;],
            &#039;popularity&#039;: track&#x5B;&#039;popularity&#039;],
            &#039;track_number&#039;: track&#x5B;&#039;track_number&#039;],
            &#039;uri&#039;: track&#x5B;&#039;uri&#039;]
        })

    # Se convierte la lista en un DataFrame de pandas.
    df = pd.DataFrame(track_data)

    return df
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Así luce la tabla resultante, por ejemplo, del uso de la función con el género <em>Rock</em> como parámetro de entrada:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Ejemplo de uso con el género &#039;rock&#039;.
genre = &quot;rock&quot;
get_tracks_by_genre(genre)
</pre></div>


<figure class="wp-block-image alignwide size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1435" height="529" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-25.png" alt="image 25" class="wp-image-11106" title="Tutorial de API de Spotify con Python 26" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-25.png 1435w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-25-768x283.png 768w" sizes="(max-width: 1435px) 100vw, 1435px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora, creamos un <strong>bucle </strong>que obtenga estos datos para cada <strong>género</strong> especificado en una <strong>lista</strong>, y <strong>concatenamos </strong>las tablas resultantes, generando una única tabla con los datos de todas las canciones:</p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se crea una lista con los géneros musicales deseados.
genres_list = &#x5B;&#039;world-music&#039;, &#039;salsa&#039;, &#039;rock-n-roll&#039;, &#039;reggae&#039;, &#039;reggaeton&#039;, &#039;pop&#039;, &#039;black-metal&#039;, &#039;k-pop&#039;, &#039;hip-hop&#039;, &#039;electronic&#039;]

# Se itera sobre esta lista utilizando sus elementos como entradas de la función creada.
tables = &#x5B;]

for item in tqdm(genres_list, desc = &#039;Creando conjunto de datos:&#039;):
  table = get_tracks_by_genre(item)
  tables.append(table)

# Se concatenan las tablas y se imprime el resultado.
dataset = pd.concat(tables)
dataset
</pre></div>


<figure class="wp-block-image alignwide size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1506" height="532" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-26.png" alt="image 26" class="wp-image-11109" title="Tutorial de API de Spotify con Python 27" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-26.png 1506w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/05/image-26-768x271.png 768w" sizes="(max-width: 1506px) 100vw, 1506px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El resultado es un <strong><a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/">conjunto de datos</a></strong> estructurados en formato de tabla, con 500 renglones y 13 columnas. </p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<p><strong>Nota</strong>: una lista de los géneros disponibles se puede consultar en <a href="https://everynoise.com/everynoise1d.html" target="_blank" rel="noopener">https://everynoise.com/everynoise1d.html</a></p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Por último, se puede obtener en formato CSV o Excel como sigue:</p>



<p class="has-text-color" style="color:#890000"><strong>De forma local:</strong></p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
 # Se guarda en formato CSV.   
dataset .to_csv(&#039;dataset .csv&#039;, index=False)

 # Se guarda en formato Excel.   
dataset .to_excel(&#039;dataset .xls&#039;, index=False)
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-color" style="color:#890000"><strong>En Google Colab:</strong></p>


<div class="wp-block-syntaxhighlighter-code "><pre class="brush: python; title: ; notranslate">
# Se guarda en formato CSV.   
dataset .to_csv(&#039;dataset .csv&#039;, index=False)

# Se guarda en formato Excel.   
dataset .to_excel(&#039;dataset .xls&#039;, index=False)

# Se descarga el CSV.   
from google.colab import files
files.download(&#039;dataset .csv&#039;)

# Se descarga el Excel.   
from google.colab import files
files.download(&#039;dataset .xls&#039;)
</pre></div>


<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Puedes <strong>ver </strong>y <strong>ejecutar </strong>el código completo en <strong>Google Cola</strong>b dando clic al siguiente botón:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://colab.research.google.com/github/DanielDialektico/dialektico-machine-learning-practices/blob/main/notebooks/Otros/Tutorial_API_de_Spotify.ipynb" target="_blank" rel="noopener"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/07/Boton.png" alt="Boton" style="width:185px;height:91px" title="Tutorial de API de Spotify con Python 28"></a></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto concluimos este rápido <strong>tutorial </strong>de consumo de la <strong>API</strong> de <strong>Spotify</strong> en <strong>Python</strong>; notarás que es un proceso sencillo, y que depende de que te instruyas en qué datos puedes extraer, y cómo puedes acceder a ellos correctamente en el formato en el que son entregados.</p>



<p>¿Siguientes pasos? Lo que puedes hacer ahora es someter estos datos a un <a href="https://dialektico.com/introduccion-preprocesamiento/"><strong>preprocesamiento</strong></a> y <strong>procesamiento</strong>, para un <strong>análisis </strong>o un <strong>modelo </strong>de <strong><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">aprendizaje automático</a></strong>. ¿Te interesa ver cómo alimentar un algoritmo de <strong>machine learning</strong> con estos datos? Revisa el <a href="https://dialektico.com/regresion-logistica-fundamentos/">tutorial sobre regresión logística</a>, donde te enseño un <strong>código </strong>de Python en el que utilizamos estos datos para <strong>entrenar </strong>un <strong>modelo </strong>que aprende a <strong>clasificar </strong>canciones en diversos géneros musicales dadas algunas <strong>características</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_3.jpg" alt="ASM 3" class="wp-image-8768" style="width:450px;height:auto" title="Tutorial de API de Spotify con Python 29" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_3.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/ASM_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<p></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/tutorial-api-spotify-python/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python</title>
		<link>https://dialektico.com/introduccion-preprocesamiento/</link>
					<comments>https://dialektico.com/introduccion-preprocesamiento/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 04 Nov 2022 06:42:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[Python]]></category>
		<category><![CDATA[conjuntos de datos]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[machine learning]]></category>
		<category><![CDATA[preprocesamiento]]></category>
		<category><![CDATA[programacióh]]></category>
		<category><![CDATA[python]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=3440</guid>

					<description><![CDATA[Hemos alcanzado la penúltima sesión de nuestro entrenamiento especializado en conjuntos de datos, uno de los peldaños más significativos previo a dar partida en caminos más intrincados, poblados por los desafíos que plantean los modelos del machine learning. En esta ocasión, conocerás y pondrás en práctica un paso ineludible en el desarrollo de todo algoritmo [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Hemos alcanzado la <strong>penúltima sesión</strong> de nuestro entrenamiento especializado en <strong>conjuntos de datos</strong>, uno de los peldaños más significativos previo a dar partida en caminos más intrincados, poblados por los desafíos que plantean los modelos del <strong><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">machine learning</a></strong>.</p>



<p>En esta ocasión, conocerás y pondrás en práctica un paso ineludible en el desarrollo de todo algoritmo de aprendizaje de máquinas: el <strong>preprocesamiento de datos</strong>. Este es una parte cardinal del <a href="https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/">ciclo de vida de los datos</a>, y es una actividad muy frecuente a realizar por quienes tienen la tarea de implementar modelos de aprendizaje de máquinas, ya que la mayoría de las veces es necesario <strong>modificar</strong> algunos aspectos de los datos para procurar su eficaz procesamiento computacional.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_Nivel.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7518" style="width:500px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 30" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_Nivel.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_Nivel-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Equipaje recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 31" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Nociones sobre <a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/">conjuntos de datos</a>, el <a href="https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/">ciclo de vida de los datos</a>, y <a href="https://dialektico.com/tipos-de-datos/">tipos de datos</a></strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-7367" style="width:400px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 32" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></a></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Matemáticas: conocimiento en estadística descriptiva e inferencial</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/10/image.png" alt="estadística dialéktico" class="wp-image-10035" style="width:410px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 33" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/10/image.png 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/10/image-768x768.png 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong><a href="https://dialektico.com/introduccion-analisis-exploratorio-de-datos/">Análisis exploratorio de datos</a></strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_Ob.jpg" alt="análisis exploratorio de datos dialéktico" class="wp-image-10073" style="width:410px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 34" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_Ob.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_Ob-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p class="has-text-align-center"><strong><a href="https://dialektico.com/google-colab/">Google Colab</a></strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7521" style="width:400px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 35" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Colab_Nec-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Programación en Python</strong>: <strong>uso de librerías y comprensión básica de sintaxis</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7522" style="width:400px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 36" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:40px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Tentempié</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_T_2.jpg" alt="comida dialéktico" class="wp-image-10072" style="width:464px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 37" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_T_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_T_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En este caso, además de explicar nuestro objeto de estudio, también tendremos nuestra primera práctica en <strong><a href="https://www.python.org/" target="_blank" rel="noopener">Python</a></strong>, la cual vendrá desarrollada en un cuaderno de <strong>Google Colab</strong>,<strong> </strong>y para el que solo tendrás que ejecutar líneas de código y observar los resultados.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong><em>Nota</em><em>:</em></strong><em> </em> <em>Recuerda que para utilizar <strong>Google Colab</strong> solo tendrás que hacer clic en el botón que te compartiré en la <strong>sección de programación</strong>, el cual te dirigirá hacia el espacio de trabajo con el código ejecutable y sus respectivas explicaciones. No olvides revisar la <a href="https://dialektico.com/google-colab/">introducción rápida a Colab</a> si aún no sabes de qué se trata. </em></p>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:0px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">¿Qué es el preprocesamiento de datos?</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 38" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El <strong>preprocesamiento </strong>de datos es el conjunto de técnicas empleadas con el fin de preparar los <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/">datos</a> para asegurar su <strong>calidad</strong>, <strong>viabilidad</strong>, y <strong>eficiencia </strong>para su procesamiento computacional. Es una de las etapas del ciclo de vida de los datos, y su importancia radica en que su objetivo es procurar las mejores propiedades de los datos para su <strong>computación</strong>.</p>



<p>El preprocesamiento de datos como una etapa del ciclo de vida de los datos está justo detrás de la <strong>fase de procesamiento </strong>(<strong>Fig. 2.7.1</strong>), que es la que corresponde a la operación computacional de los datos para su transformación en <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/#know">conocimiento</a> de valor.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/PreCiclo.jpg" alt="preprocesamiento de datos en ciclo de vida de los datos" style="width:574px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 39"><figcaption class="wp-element-caption"><center><strong>Figura 2.7.1</strong> Énfasis de las etapas de preprocesamiento y procesamiento en el ciclo de vida de los datos. </center></figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_L1.jpg" alt="laiarhang Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7534" style="width:490px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 40" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_L1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_L1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_D1.jpg" alt="dialéktico" class="wp-image-7537" style="width:493px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 41" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_D1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_D1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>A quien le interesa particularmente <strong>acondicionar </strong>los datos es a quien está involucrado directamente con el procesamiento de estos (en nuestro caso, alimentar un modelo de <strong>aprendizaje de máquinas</strong>).</p>



<p>A pesar de que el preprocesamiento se da en un momento posterior a la <em><strong>transformación </strong></em>de los datos, la cual consiste en modificar estos para su correcto almacenamiento en bases de datos relacionales o no relacionales (es decir, dotarlos de formatos <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/#DatEsNoEs">estructurados o semi-estructurados</a>), esto no quiere decir que la información ya está en la mejor forma para entrar en la <strong>etapa de procesamiento</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M1-1.jpg" alt="mmerf Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7552" style="width:540px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 42" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M1-1.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M1-1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Para entenderlo mejor, dejemos de lado las analogías de panes, y veamos las técnicas empleadas para ello, y algunos ejemplos.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Técnicas de preprocesamiento de datos</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El preprocesamiento de datos comprende un <strong>conjunto de técnicas</strong> o <strong>tipos de técnicas</strong> originadas principalmente en la <strong>minería de datos</strong> (la cual trata sobre <strong>extracción de patrones </strong>en <strong>grandes </strong>volúmenes de datos). Estas componen el flujo del preprocesamiento, y conocerlas ilustrará los objetivos que persigue.</p>



<p>Las cuatro técnicas o enfoques principales del preprocesamiento se dividen de la siguiente forma:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Integración</li>



<li>Limpieza.</li>



<li>Transformación.</li>



<li>Reducción.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Veamos de qué va cada una.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Integración de datos</h3>



<p>La la etapa de <strong>integración de datos</strong> en el <strong>preprocesamiento </strong>consiste en combinar información proveniente de diversas fuentes en un solo <strong>conjunto unificado</strong>. El realizar o no esta tarea dependerá de diversos factores referentes a tus bases de datos: ¿de dónde tomarás los datos?, ¿son compatibles entre sí?, ¿qué tipos de datos tienes y qué requieres para unirlos en un solo conjunto?</p>



<p>Entre otras palabras, esta etapa consiste en tomar datos de diversas bases y cruzarlos para tener un solo conjunto sobre el cual operar. Es importante, ya que para <strong>entrenar </strong>un modelo de aprendizaje artificial debes tener ordenados tus datos en un solo conjunto de<strong> ejemplos de entrenamiento</strong>, como vimos en las definiciones de <a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/">conjuntos de datos</a> y <a href="https://dialektico.com/datos-etiquetados-machine-learning/">conjuntos de datos etiquetados</a>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_M5.jpg" alt="mmerf" class="wp-image-10087" style="width:600px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 43" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_M5.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_M5-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Puede que esto suene un poco inconsistente con el flujo del <strong>ciclo de vida de los datos</strong> presentado hasta ahora, ya que he hablado de que los datos suelen almacenarse en espacios centralizados como <strong>data warehouses</strong> o <strong>datalakes</strong>. Pero esto no implica que TODOS los datos se encuentren en una sola estructura como una tabla, si no que se tendrán diferentes conjuntos almacenados en estructuras separadas, generalmente <strong>tablas relacionadas</strong> entre sí (cuando son datos estructurados). Y de ahí debes tomar lo que necesites, y combinarlo en un solo conjunto para tus fines.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Antes de continuar&#8230; no olvidemos el análisis exploratorio</h3>



<p>Una vez que tenemos un <strong>conjunto unificado</strong>, es hora de realizar las modificaciones correspondientes a los datos para que queden listos como entradas para un <strong>algoritmo </strong>de <strong>machine learning</strong>. Pero, ¿cómo sabemos qué acciones específicas llevar a cabo?</p>



<p>Para esto, se realiza un <strong>análisis de datos exploratorio</strong>, en el que irás descubriendo los aspectos de tus datos que debes trabajar. Por lo tanto, el análisis de datos va aunado a las siguientes etapas; conforme vas analizando tus datos, vas determinando qué tareas necesitarás ejecutar para preprocesar los datos adecuadamente. Por ello, consideraremos que el análisis exploratorio es parte del peprocesamiento de datos, y no una actividad separada.</p>



<p>Recordemos de qué va este tipo de análisis visualizando de nuevo el esquema de la <strong>Figura 2.6.1</strong> de la sesión pasada:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1450" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_esquema_2.jpg" alt="EDA esquema 2" class="wp-image-10709" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 44" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_esquema_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/EDA_esquema_2-768x1088.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Figura 2.6.1</strong> Esquema que muestra los componentes de un análisis exploratorio de datos.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora sí, es momento de modificar esos datos.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Limpieza de datos </h3>



<p>Esta es generalmente la más elemental más concurrida actividad dentro del <strong>preprocesamiento</strong>. Consiste en la<strong> detección </strong>y<strong> corrección </strong>de<strong> inconsistencias</strong> en el conjunto de datos. Para su ejemplificación, nos referiremos principalmente a datos organizados en tablas, dado que es muy frecuente encontrarlos en estas estructuras. Algunos ejemplos de inconsistencias en datos para su limpieza (las cuales encontraste mediante un <strong>análisis exploratorio</strong>) son:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Datos nulos o ausentes:</strong> generalmente son expresados por la máquina con la forma «NaN» o «Null», estos representan espacios vacíos o datos no válidos en el conjunto de datos.</li>



<li><strong>Datos duplicados:</strong> renglones/<a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/#ejemplosE">ejemplos de entrenamiento</a> repetidos en el conjunto de datos.</li>



<li><strong>Datos mal escritos:</strong> palabras o números que no tienen sentido en el contexto del conjunto de datos por algún error de transcripción.</li>



<li><strong>Tipos de datos inconsistentes:</strong> que cada columna no esté definida con su <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/#CualCuant">tipo de datos</a> correspondiente, por ejemplo, los <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/#Dcuant">datos cuantitativos</a> deberían expresarse como enteros (int) o racionales (float), y los <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/#Dcualit">datos cualitativos</a> en su mayoría como cadenas de caracteres (strings).</li>



<li><strong>Datos atípicos</strong>: valores que se alejan de forma estadísticamente considerable de la tendencia.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M3.jpg" alt="mmerf Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7551" style="width:540px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 45" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M3.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="transf" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Transformación de datos</h3>



<p>Este enfoque tiene el mismo nombre que el de nuestro <strong>ciclo de vida de los datos</strong>, pero no debe confundirse: la transformación de datos en el preprocesamiento trata sobre <strong>modificar </strong>el conjunto de datos para posibilitar o acrecentar su facilidad de procesamiento. Algunas de estas transformaciones pueden ser: <strong>normalización/estandarización </strong>de los datos (una operación muy común), <strong>suavizado</strong>, <strong>vectorización</strong>, <strong>escalado</strong>, o <strong>codificación </strong>(traducción de datos cualitativos a números o estructuras matemáticas).</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M4.jpg" alt="mmerf Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7553" style="width:540px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 46" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M4.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_M4-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Reducción de datos</h4>



<p>La reducción de datos consiste en la obtención de una <strong>representación más pequeña</strong>, pero más conveniente, del conjunto de datos. Entre las actividades que la conforman están la <strong>reducción de categorías/dimensionalidad</strong> (una práctica muy frecuente), y <strong>reducción de numerosidad</strong>. Para esto se pueden emplear incluso algoritmos de aprendizaje supervisado y no supervisado, y su fin es la optimización del procesamiento de la información, y la generación de los resultados más óptimos posibles.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como podrás notar, el <strong>preprocesamiento </strong>consiste en asegurar que los datos a procesar no generen errores al tomarse como entradas en los algoritmos, y sean computados en el menor tiempo posible; esta es la razón de ser de este paso del ciclo de vida de los datos, el cual es casi rutinario en la creación y ejecución de un modelo de <strong>aprendizaje de máquinas</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_K1_2.jpg" alt="kagnadi" class="wp-image-10102" style="width:484px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 47" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_K1_2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/11/PPD_K1_2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">¿Cómo hacer preprocesamiento de datos?</h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El <strong>preprocesamiento</strong> se puede trabajar con distintas herramientas que permitan la manipulación de los datos, ya sea con algún lenguaje de programación como<strong><a href="https://en.wikipedia.org/wiki/SQL" target="_blank" rel="noopener"> SQL</a></strong>, <strong><a href="https://www.python.org/" target="_blank" rel="noopener">Python </a></strong>o <a href="https://www.r-project.org/" target="_blank" rel="noopener"><strong>R</strong></a>, o aplicaciones como <strong><a href="https://www.microsoft.com/es-mx/microsoft-365/excel" target="_blank" rel="noopener">Excel</a></strong>, <strong><a href="https://www.google.com/sheets/about/" target="_blank" rel="noopener">Google Sheets</a></strong>, entre otras. La mejor idea es (si está dentro de las posibilidades) hacer este acondicionamiento de los datos desde el mismo lugar en el que ejecutarás su <strong>procesamiento</strong>, ya que simplifica el salto entre etapas (pre y procesamiento); en términos generales, un lenguaje de programación flexible como <strong>Python </strong>es la mejor opción, ya que puedes llevar a cabo tareas altamente personalizables, y definir tanto las operaciones de la etapa de preprocesamiento y procesamiento con códigos escritos en el mismo lenguaje, lo cual aporta <strong>fluidez</strong>.</p>



<p>Como he mencionado al principio de esta travesía, nosotros usaremos <strong>Python </strong>para preprocesar nuestros conjuntos de datos, y ya es tiempo de navegar hacia tu primera <strong>práctica </strong>en este lenguaje de programación, donde entenderás mucho mejor el proceso de preparación de datos definido hasta ahora.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_A1_v2.jpg" alt="aelacor Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7560" style="width:498px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 48" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_A1_v2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_A1_v2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_K2.jpg" alt="kagnadi Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7561" style="width:495px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 49" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_K2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_K2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



            <div class='ays-quiz-container ays_quiz_classic_light   ays-quiz-keyboard-active' data-quest-effect='shake'  data-hide-bg-image='false' id='ays-quiz-container-11'>
                
                
                <div class='ays-questions-container'>
                    
                    
                    
                    <form action='' method='post' id='ays_finish_quiz_11' 
                        class='ays-quiz-form enable_correction enable_questions_result '
                    >
            <input type='hidden' value='list' class='answer_view_class'>
            <input type='hidden' value='' class='ays_qm_enable_arrows'>
            <audio id='ays_quiz_right_ans_sound_11' class='ays_quiz_right_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound.wav'></audio><audio id='ays_quiz_wrong_ans_sound_11' class='ays_quiz_wrong_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound-1.wav'></audio>
            
            <div class='step active-step'>
                <div class='ays-abs-fs ays-start-page'>
                    
                    
                    
                    <div class='ays-fs-subtitle'><p>Contesta las siguientes preguntas</p>
</div>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_id' value='11'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_finish_nonce' value='7cec930025'>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_curent_page_link' class='ays-quiz-curent-page-link' value='https://dialektico.com/categoria/otros/feed/'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_questions' value='29,30,31'>
                    
                    
                    <input type='button'   class='ays_next start_button action-button ays-quiz-keyboard-active' value='EMPEZAR' data-enable-leave-page="false" />
                    
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='29' data-type='checkbox'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>1 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>¿Cuáles de las siguientes afirmaciones sobre el preprocesamiento de datos son verdaderas? Selecciona todas las que apliquen.</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-29]' id='ays-answer-89-11' value='89'/>

                <label for='ays-answer-89-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Se realiza con la intención de optimizar y facilitar el procesamiento de datos.</label><label for='ays-answer-89-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-29]' id='ays-answer-90-11' value='90'/>

                <label for='ays-answer-90-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Uno de sus objetivos es el despliegue de gráficas.</label><label for='ays-answer-90-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-29]' id='ays-answer-91-11' value='91'/>

                <label for='ays-answer-91-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Es una etapa del ciclo de vida de los datos.</label><label for='ays-answer-91-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-29]' id='ays-answer-92-11' value='92'/>

                <label for='ays-answer-92-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Quien crea modelos de machine learning generalmente nunca realiza esta tarea.</label><label for='ays-answer-92-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_11 === 'undefined'){
                window.quizOptions_11 = [];
            }
            window.quizOptions_11['29'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Incorrecto :c Revisa tus apuntes!</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='30' data-type='checkbox'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>2 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Selecciona todas las opciones que correspondan a tareas realizadas para el proprocesamiento de datos:</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-30]' id='ays-answer-93-11' value='93'/>

                <label for='ays-answer-93-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Reducción de dimensionalidad.</label><label for='ays-answer-93-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-30]' id='ays-answer-94-11' value='94'/>

                <label for='ays-answer-94-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Detección y eliminación de valores atípicos.</label><label for='ays-answer-94-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-30]' id='ays-answer-95-11' value='95'/>

                <label for='ays-answer-95-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Web scraping.</label><label for='ays-answer-95-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-30]' id='ays-answer-96-11' value='96'/>

                <label for='ays-answer-96-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Remoción de datos nulos.</label><label for='ays-answer-96-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-30]' id='ays-answer-97-11' value='97'/>

                <label for='ays-answer-97-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Transformación de variables categóricas en numéricas.</label><label for='ays-answer-97-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_11 === 'undefined'){
                window.quizOptions_11 = [];
            }
            window.quizOptions_11['30'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Incorrecto :c Revisa tus apuntes!</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='31' data-type='checkbox'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>3 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Selecciona las técnicas o tipos generales del preprocesamiento de datos:</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-31]' id='ays-answer-98-11' value='98'/>

                <label for='ays-answer-98-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Transformación</label><label for='ays-answer-98-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-31]' id='ays-answer-99-11' value='99'/>

                <label for='ays-answer-99-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Operación.</label><label for='ays-answer-99-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-31]' id='ays-answer-100-11' value='100'/>

                <label for='ays-answer-100-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Reducción.</label><label for='ays-answer-100-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-31]' id='ays-answer-101-11' value='101'/>

                <label for='ays-answer-101-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Limpieza.</label><label for='ays-answer-101-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-31]' id='ays-answer-102-11' value='102'/>

                <label for='ays-answer-102-11' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Modelado.</label><label for='ays-answer-102-11' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_11 === 'undefined'){
                window.quizOptions_11 = [];
            }
            window.quizOptions_11['31'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ays_arrow ays_display_none" tabindex='0'></i>
                            <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active '  value='ANTERIOR' /><i class='ays_display_none ays_fa ays_fa_flag_checkered ays_finish action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0'></i><input type='submit' name='ays_finish_quiz' class='  ays_next ays_finish action-button ays-quiz-keyboard-active' value='VER TOTAL'/></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Incorrecto :c Revisa tus apuntes!</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step ays_thank_you_fs'>
            <div class='ays-abs-fs ays-end-page'><div data-class='lds-facebook' data-role='loader' class='ays-loader'><div></div><div></div><div></div></div><div class='ays_quiz_results_page'><div class='ays_score_message'></div><div class='ays_message'></div><p class='ays_score ays_score_display_none animated'>Tu puntación es </p><p class='ays_average'>La puntuación media es  74%</p><div class='ays-progress third'>
                <span class='ays-progress-value third'>0%</span>
                <div class='ays-progress-bg third'>
                    <div class='ays-progress-bar third' style='width:0%;'></div>
                </div>
            </div><p class='ays_restart_button_p'><button type='button' class='action-button ays_restart_button ays-quiz-keyboard-active'>
                    <i class='ays_fa ays_fa_undo'></i>
                    <span>Reiniciar Prueba</span>
                </button></p></div>
            </div>
        </div><style>
            div#ays-quiz-container-11 * {
                box-sizing: border-box;
            }

            #ays-quiz-container-11 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                width: 90%;
            }

            /* Styles for Internet Explorer start */
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 {
                
            }

            /* Styles for Quiz container */
            #ays-quiz-container-11{
                min-height: 350px;
                width:400px;
                background-color:#ffffff;
                background-position:center center;background-image: url('https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/Q3.jpg');border-radius:0px;box-shadow: none;border-width: 3px;border-style: solid;border-color: #000;}

            /* Styles for questions */
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 div.step {
                min-height: 350px;
            }

            /* Styles for text inside quiz container */
            #ays-quiz-container-11 .ays-start-page *:not(input):not([class^='enlighter']),
            #ays-quiz-container-11 .ays_question_hint,
            #ays-quiz-container-11 label[for^="ays-answer-"],
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 p,
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-fs-title,
            #ays-quiz-container-11 .ays-fs-subtitle,
            #ays-quiz-container-11 .logged_in_message,
            #ays-quiz-container-11 .ays_score_message,
            #ays-quiz-container-11 .ays_message{
               color: #0a0a0a;
               outline: none;
            }

            div#ays-quiz-container-11 .ays_question_hint.ays-quiz-keyboard-active,
            div#ays-quiz-container-11 .ays_restart_button.ays-quiz-keyboard-active {
                outline: revert;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-password-message-box,
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-note-message-box,
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question,
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-category-box,
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question *:not([class^='enlighter']) {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-category-box em {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 textarea,
            #ays-quiz-container-11 input::first-letter,
            #ays-quiz-container-11 select::first-letter,
            #ays-quiz-container-11 option::first-letter {
                color: initial !important;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 p::first-letter:not(.ays_no_questions_message) {
                color: #0a0a0a !important;
                background-color: transparent !important;
                font-size: inherit !important;
                font-weight: inherit !important;
                float: none !important;
                line-height: inherit !important;
                margin: 0 !important;
                padding: 0 !important;
            }
            
            
            #ays-quiz-container-11 .select2-container,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field * {
                font-size: 15px !important;
            }
    
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question p {
                font-size: 16px;
                text-align: inherit;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-fs-subtitle p {
                text-align:  center ;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question {
                text-align:  center ;
                margin-bottom: 10px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question pre {
                max-width: 100%;
                white-space: break-spaces;
            }

            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | tid=32449 | Start */
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question img {
                float: unset;
                margin: 0;
            }
            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | End */

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-timer p {
                font-size: 16px;
            }

            #ays-quiz-container-11 section.ays_quiz_redirection_timer_container hr,
            #ays-quiz-container-11 section.ays_quiz_timer_container hr {
                margin: 0;
            }

            #ays-quiz-container-11 section.ays_quiz_timer_container.ays_quiz_timer_red_warning .ays-quiz-timer {
                color: #ff0000;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_thank_you_fs p {
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_results_page .ays_score span {
                visibility: visible;
            }

            #ays-quiz-container-11 input[type='button'],
            #ays-quiz-container-11 input[type='submit'] {
                color: #ffffff !important;
            }

            #ays-quiz-container-11 input[type='button']{
                outline: none;
            }

            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='text'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='url'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='number'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='email'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='checkbox'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form input[type='tel'],
            #ays-quiz-container-11 .information_form textarea,
            #ays-quiz-container-11 .information_form select,
            #ays-quiz-container-11 .information_form option {
                color: initial !important;
                outline: none;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-11 .wrong_answer_text{
                color:#ff4d4d;
            }
            #ays-quiz-container-11 .right_answer_text{
                color:#33cc33;
            }

            #ays-quiz-container-11 .wrong_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_questtion_explanation p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-11 .right_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-11 .right_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                font-size:14px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 .ays_cb_and_a,
            #ays-quiz-container-11 .ays_cb_and_a * {
                color: rgb(10,10,10);
                text-align: center;
            }

            /* Quiz textarea height */
            #ays-quiz-container-11 textarea {
                height: 100px;
                min-height: 100px;
            }

            /* Quiz rate and passed users count */
            #ays-quiz-container-11 .ays_quizn_ancnoxneri_qanak,
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_rete_avg {
                color:#ffffff !important;
                background-color:#0a0a0a;   
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-questions-container > .ays_quizn_ancnoxneri_qanak {
                padding: 5px 20px;
            }
            #ays-quiz-container-11 div.for_quiz_rate.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(10,10,10,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_rete_avg div.for_quiz_rate_avg.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(255,255,255,0.5);
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_rete .ays-quiz-rate-link-box .ays-quiz-rate-link {
                color: #0a0a0a;
            }

            /* Loaders */            
            #ays-quiz-container-11 div.lds-spinner,
            #ays-quiz-container-11 div.lds-spinner2 {
                color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-11 div.lds-spinner div:after,
            #ays-quiz-container-11 div.lds-spinner2 div:after {
                background-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-11 .lds-circle,
            #ays-quiz-container-11 .lds-facebook div,
            #ays-quiz-container-11 .lds-ellipsis div{
                background: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-11 .lds-ripple div{
                border-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-11 .lds-dual-ring::after,
            #ays-quiz-container-11 .lds-hourglass::after{
                border-color: #0a0a0a transparent #0a0a0a transparent;
            }

            /* Stars */
            #ays-quiz-container-11 .ui.rating .icon,
            #ays-quiz-container-11 .ui.rating .icon:before {
                font-family: Rating !important;
            }

            /* Progress bars */
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-progress {
                border-color: rgba(10,10,10,0.8);
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-progress-bg {
                background-color: rgba(10,10,10,0.3);
            }    
            #ays-quiz-container-11 .ays-progress-value {
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-progress-bar {
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-question-counter .ays-live-bar-wrap {
                direction:ltr !important;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-live-bar-fill{
                color: #0a0a0a;
                border-bottom: 2px solid rgba(10,10,10,0.8);
                text-shadow: 0px 0px 5px #ffffff;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-live-bar-fill.ays-live-fourth,
            #ays-quiz-container-11 .ays-live-bar-fill.ays-live-third,
            #ays-quiz-container-11 .ays-live-bar-fill.ays-live-second {
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-live-bar-percent{
                display:none;
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays_average {
                text-align: center;
            }
            
            /* Music, Sound */
            #ays-quiz-container-11 .ays_music_sound {
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-11 blockquote {
                border-left-color: #0a0a0a !important;                                      
            }

            /* Quiz Password */
            #ays-quiz-container-11 .ays-start-page > input[id^='ays_quiz_password_val_'],
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-password-toggle-visibility-box {
                width: 100%;
            }


            /* Question hint */
            #ays-quiz-container-11 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text {
                background-color:#ffffff;
                box-shadow: 0 0 15px 3px rgba(10,10,10,0.35);
                max-width: 270px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text p {
                max-width: unset;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-additonal-box {
                display: flex;
                justify-content: flex-end;
                align-items: center;
                position: relative;  
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_questions_hint_max_width_class {
                max-width: 80%;
            }

            /* Information form */
            #ays-quiz-container-11 .ays-form-title{
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Quiz timer */
            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-redirection-timer,
            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-timer{
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-timer.ays-quiz-message-before-timer:before {
                font-weight: 500;
            }

            /* Quiz title / transformation */
            #ays-quiz-container-11 .ays-fs-title{
                text-transform: uppercase;
                font-size: 21px;
                text-align: center;
                    text-shadow: none;
            }
            
            /* Quiz buttons */
            #ays-quiz-container-11 .ays_arrow {
                color:#ffffff!important;
            }
            #ays-quiz-container-11 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button,
            div#ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button.ays_restart_button,
            #ays-quiz-container-11 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                background: none;
                background-color: #9e0505;
                color:#ffffff;
                font-size: 17px;
                padding: 10px 20px;
                border-radius: 3px;
                height: auto;
                letter-spacing: 0;
                box-shadow: unset;
                width: auto;
                /* border: unset; */
                min-height: unset;
                line-height: normal;
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-11 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 input.action-button,
            #ays-quiz-container-11 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                
            }

            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button.ays_check_answer {
                padding: 5px 10px;
                font-size: 17px !important;
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button.ays_restart_button {
                white-space: nowrap;
                padding: 5px 10px;
                white-space: normal;
            }
            #ays-quiz-container-11 input#ays-submit:hover,
            #ays-quiz-container-11 input#ays-submit:focus,
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button:hover,
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button:focus,
            #ays-quiz-container-11 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:hover {
                background: none;
                box-shadow: 0 0 0 2px #ffffff;
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays_restart_button {
                color: #ffffff;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 .ays_restart_button_p,
            #ays-quiz-container-11 .ays_buttons_div {
                justify-content: center;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_finish.action-button{
                margin: 10px 5px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-share-btn.ays-share-btn-branded {
                color: #fff;
                display: inline-block;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div.correct_div input:checked+label {
                background-color: transparent;
            }
                        
            /* Question answers */
            #ays-quiz-container-11 .ays-field {
                    border-color: #444;
                    border-style: solid;
                    border-width: 1px;
                    box-shadow: none;flex-direction: row-reverse;
            }
            

            /* Answer maximum length of a text field */
            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question_text_message{
                color: #0a0a0a;
                text-align: left;
                font-size: 12px;
            }

            div#ays-quiz-container-11 div.ays_quiz_question_text_error_message {
                color: #ff0000;
            }

            /* Questions answer image */
            #ays-quiz-container-11 .ays-answer-image {
                width:15em;
                height:150px;
                object-fit: cover;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-answers .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                opacity: 1;
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field label.ays_answer_caption[for^='ays-answer-'] {
                z-index: 1;
                position:initial;bottom:0;}
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field input~label[for^='ays-answer-'] {
                padding: 5px;
            }

            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field {
                margin-bottom: 10px;
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field.ays_grid_view_item {
                width: calc(50% - 5px);
            }
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field.ays_grid_view_item:nth-child(odd) {
                margin-right: 5px;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field input:checked+label:before {
                border-color: #9e0505;
                background: #9e0505;
                background-clip: content-box;
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-answers div.ays-text-right-answer {
                color: #0a0a0a;
            }
                        
            /* Questions answer right/wrong icons */
            #ays-quiz-container-11 .ays-field input~label.answered.correct:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/correct.png');          }
            #ays-quiz-container-11 .ays-field input~label.answered.wrong:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/wrong.png');
            }
            #ays-quiz-container-11 .ays-field label.answered:last-of-type:after{
                display: none;
                height: auto;
                left: 10px;top: 10px;}
            /* Dropdown questions */            
            #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single {
                border-bottom: 2px solid #9e0505;
                background-color: #9e0505;
            }
            
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow {
                color: #f5f5f5;
            }

            #ays-quiz-container-11 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field:focus,
            #ays-quiz-container-11 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field {
                outline: unset;
                padding: 0.75rem;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-11 .select2-container--default .select2-results__option--highlighted[aria-selected] {
                background-color: #9e0505;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .selection,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .dropdown-wrapper,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow,
            #ays-quiz-container-11 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow b[role='presentation'] {
                font-size: 16px !important;
            }

            #ays-quiz-container-11 .select2-container--default .select2-results__option {
                padding: 6px;
            }
            
            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-11 .select2-results__options::-webkit-scrollbar {
                width: 7px;
            }
            #ays-quiz-container-11 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-track {
                background-color: rgba(255,255,255,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-11 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.55);
            }
            #ays-quiz-container-11 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb:hover {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.85);
            }

            /* Audio / Video */
            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-time{
                box-sizing: unset;
            }
            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-time-rail {
                padding-top: 15px;
            }

            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-mediaelement video {
                margin: 0;
            }

            /* Limitation */
            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-limitation-count-of-takers {
                padding: 50px;
            }

            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-show,
            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-hide{
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_elegant_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_rect_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #000;
            }

            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | Start */
            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button:hover,
            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                box-shadow: unset;
                background-color: transparent;
            }
            #ays-quiz-container-11 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                margin: 10px 6px;
            }
            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | End */

            /* Go theme (Version: 1.4.3) | Start */
            #ays-quiz-container-11 label[for^='ays-answer']:before,
            #ays-quiz-container-11 label[for^='ays-answer']:before {
                -webkit-mask-image: unset;
                mask-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .ays-field input:checked+label.answered.correct:before,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .ays-field input:checked+label.answered.correct:before {
                background-color: #9e0505 !important;
                background-color: rgba(39,174,96, 1) !important;
            }
            /* Go theme (Version: 1.4.3) | End */

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_results fieldset.ays_fieldset .ays_quiz_question .wp-video {
                width: 100% !important;
                max-width: 100%;
            }

            /* Classic Dark / Classic Light */
            /* Dropdown questions right/wrong styles */
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .correct_div,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .correct_div{
                border-color:green !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(39,174,96,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .correct_div .selected-field,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .correct_div .selected-field {
                padding: 0px 10px 0px 10px;
                color: green !important;
            }

            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .wrong_div,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .wrong_div{
                border-color:red !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label {
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark .ays-field,
            #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light .ays-field {
                text-align: left;
                /*margin-bottom: 10px;*/
                padding: 0;
                transition: .3s ease-in-out;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-close-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-open-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_login_form p{
                color: #0a0a0a;
            }

            /* report questions modal start */
            .ays-modal-reports {
                display: none;
                position: fixed;
                z-index: 9999;
                left: 0;
                top: 0;
                width: 100%;
                height: 100%;
                overflow: auto;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
                animation-duration: .5s;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-modal-content-reports {
                background-color: #fefefe;
                margin: 10% auto;
                border: 1px solid #888;
                max-width: 500px;
                width: 100%;
                border-radius: 10px;
                padding: 20px;
                box-sizing: border-box;
                position: relative;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-modal-content-reports label{
                display: block;
                margin-bottom: 10px;
                font-weight: bold;
                letter-spacing: normal;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-modal-content-reports textarea {
                display: block;
                width: 100%;
                height: 100px;
                padding: 5px;
                box-sizing: border-box;
                border-radius: 5px;
                border: 1px solid #ccc;
                max-width: 100%;
                max-height: 500px;
                resize: vertical;
                transition: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-modal-content-reports input.ays-quiz-submit-question-report {
                background-color: #0073aa;
                color: #fff !important;
                border: none;
                border-radius: 5px;
                padding: 10px 20px;
                cursor: pointer;
                margin-top: 20px;
                line-height: normal;
                letter-spacing: normal;
                box-shadow: unset;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-close-reports-window {
                color: #aaa;
                font-weight: bold;
                position: absolute;
                top: 1%;
                right: 1%;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-close-reports-window img {
                box-shadow: unset;
            }
            
            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-quiz-preloader img {
                box-shadow: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-close-reports-window img:hover,
            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-close-reports-window img:focus {
                cursor: pointer;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-quiz-question-report-error {
                display: none;
                font-size: 13px;
                color: #f00;
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-quiz-question-report-textarea-label,
            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-quiz-question-report-title {
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays_quiz_modal_overlay {
                width: 100%;
                height: 100%;
                position: fixed;
                top: 0;
                left: 0;
                position: absolute;
                z-index: 1000000000;
                flex-direction: column;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-11 .ays-quiz-container .ays-quiz-user-cհoosing-anonymous-assessment {
                margin: 10px 0;
            }

            /* report questions modal end */

            @media screen and (max-width: 768px){
                #ays-quiz-container-11{
                    max-width: 100%;
                }

                div#ays-quiz-container-11 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                    width: 90%;
                }

                #ays-quiz-container-11 .ays_quiz_question p {
                    font-size: 16px;
                }

                #ays-quiz-container-11 .select2-container,
                #ays-quiz-container-11 .ays-field * {
                    font-size: 15px !important;
                }

                div#ays-quiz-container-11 input#ays-submit,
                div#ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button,
                div#ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button.ays_restart_button,
                #ays-quiz-container-11 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
                #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                    font-size: 17px;
                }

                /* Quiz title / mobile font size */
                div#ays-quiz-container-11 .ays-fs-title {
                    font-size: 21px;
                }

                /* Question explanation / mobile font size */
                #ays-quiz-container-11 .ays_questtion_explanation p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Wrong answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-11 .wrong_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Right answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-11 .right_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Note text / mobile font size */
                #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                    font-size:14px;
                }

                div#ays-quiz-container-11 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-11 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-11 .right_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-11 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }
            }
            /* Custom css styles */
            @media screen and (max-width: 768px)
div#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    font-size: 17px;
    letter-spacing: 1.5px;
}

#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, #ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    background: none;
    background-color: #9e0505;
    color: #ffffff;
    font-size: 17px;
    padding: 10px 20px;
    border-radius: 3px;
    height: auto;
    letter-spacing: 1.5px;
    box-shadow: unset;
}
            
            /* RTL direction styles */
            
        </style>
            <style>
                #ays-quiz-container-11 p {
                    margin: 0.625em;
                }
                
                #ays-quiz-container-11 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }

                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: transparent;
                }

                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-11.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }
                
                #ays-quiz-container-11 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label:hover {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.8);
                }

                #ays-quiz-container-11.ays-quiz-container.ays_quiz_classic_light .ays-questions-container .ays-field:hover label[for^='ays-answer-'],
                #ays-quiz-container-11 .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                    background: rgba(158,5,5,0.8);
                    /* border-radius: 4px; */
                    color: #fff;
                    transition: all .3s;
                }
                #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button:hover,
                #ays-quiz-container-11 #ays_finish_quiz_11 .action-button:focus,
                #ays-quiz-container-11 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
                #ays-quiz-container-11 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:focus {
                    box-shadow: 0 0 0 2px white, 0 0 0 3px #9e0505;
                    background: #9e0505;
                }
            </style><script>
                if(typeof aysQuizOptions === 'undefined'){
                    var aysQuizOptions = [];
                }
                aysQuizOptions['11']  = 'eyJxdWl6X3ZlcnNpb24iOiI2LjMuNy40IiwiY29yZV92ZXJzaW9uIjoiNi4wLjMiLCJwaHBfdmVyc2lvbiI6IjcuNC4zMiIsImNvbG9yIjoiIzllMDUwNSIsImJnX2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsInRleHRfY29sb3IiOiIjMGEwYTBhIiwiaGVpZ2h0IjozNTAsIndpZHRoIjo0MDAsImVuYWJsZV9sb2dnZWRfdXNlcnMiOiJvZmYiLCJpbmZvcm1hdGlvbl9mb3JtIjoiZGlzYWJsZSIsImZvcm1fbmFtZSI6bnVsbCwiZm9ybV9lbWFpbCI6bnVsbCwiZm9ybV9waG9uZSI6bnVsbCwiaW1hZ2Vfd2lkdGgiOiIiLCJpbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJlbmFibGVfY29ycmVjdGlvbiI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uc19yZXN1bHQiOiJvbiIsInJhbmRvbWl6ZV9xdWVzdGlvbnMiOiJvZmYiLCJyYW5kb21pemVfYW5zd2VycyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9xdWVzdGlvbnNfY291bnRlciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RyaWN0aW9uX3Bhc3MiOiJvZmYiLCJyZXN0cmljdGlvbl9wYXNzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJ1c2VyX3JvbGUiOltdLCJjdXN0b21fY3NzIjoiQG1lZGlhIHNjcmVlbiBhbmQgKG1heC13aWR0aDogNzY4cHgpXHJcbmRpdiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBmb250LXNpemU6IDE3cHg7XHJcbiAgICBsZXR0ZXItc3BhY2luZzogMS41cHg7XHJcbn1cclxuXHJcbiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCAjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBiYWNrZ3JvdW5kOiBub25lO1xyXG4gICAgYmFja2dyb3VuZC1jb2xvcjogIzllMDUwNTtcclxuICAgIGNvbG9yOiAjZmZmZmZmO1xyXG4gICAgZm9udC1zaXplOiAxN3B4O1xyXG4gICAgcGFkZGluZzogMTBweCAyMHB4O1xyXG4gICAgYm9yZGVyLXJhZGl1czogM3B4O1xyXG4gICAgaGVpZ2h0OiBhdXRvO1xyXG4gICAgbGV0dGVyLXNwYWNpbmc6IDEuNXB4O1xyXG4gICAgYm94LXNoYWRvdzogdW5zZXQ7XHJcbn0iLCJsaW1pdF91c2VycyI6Im9mZiIsImxpbWl0YXRpb25fbWVzc2FnZSI6IiIsInJlZGlyZWN0X3VybCI6IiIsInJlZGlyZWN0aW9uX2RlbGF5IjowLCJhbnN3ZXJzX3ZpZXciOiJsaXN0IiwiZW5hYmxlX3J0bF9kaXJlY3Rpb24iOiJvZmYiLCJlbmFibGVfbG9nZ2VkX3VzZXJzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJxdWVzdGlvbnNfY291bnQiOiIiLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25fYmFuayI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9saXZlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9wZXJjZW50X3ZpZXciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYXZlcmFnZV9zdGF0aXN0aWNhbCI6Im9uIiwiZW5hYmxlX25leHRfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfcHJldmlvdXNfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfYXJyb3dzIjoib2ZmIiwidGltZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfdGhlbWUiOiJjbGFzc2ljX2xpZ2h0IiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicmVzdWx0X3RleHQiOiIiLCJlbmFibGVfcGFzc19jb3VudCI6Im9mZiIsImhpZGVfc2NvcmUiOiJvZmYiLCJyYXRlX2Zvcm1fdGl0bGUiOiIiLCJib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoicmdiYSgxMCwxMCwxMCwwLjM1KSIsInF1aXpfYm9yZGVyX3JhZGl1cyI6IjAiLCJxdWl6X2JnX2ltYWdlIjoiaHR0cHM6XC9cL2RpYWxla3RpY28uY29tXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDIyXC8wOFwvUTMuanBnIiwicXVpel9ib3JkZXJfd2lkdGgiOiIzIiwicXVpel9ib3JkZXJfc3R5bGUiOiJzb2xpZCIsInF1aXpfYm9yZGVyX2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfbG9hZGVyIjoiZmFjZWJvb2siLCJjcmVhdGVfZGF0ZSI6bnVsbCwiYXV0aG9yIjoie1wiaWRcIjpcIjFcIixcIm5hbWVcIjpcIkRhbmllbCBEaWFsXFx1MDBlOWt0aWNvXCJ9IiwicXVlc3RfYW5pbWF0aW9uIjoic2hha2UiLCJmb3JtX3RpdGxlIjoiIiwiZW5hYmxlX2JnX211c2ljIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19tdXNpYyI6IiIsImFuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNSwic2hvd19jcmVhdGVfZGF0ZSI6Im9mZiIsInNob3dfYXV0aG9yIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbmlzaCI6Im9mZiIsImFuc3dlcnNfcndfdGV4dHMiOiJvbl9wYXNzaW5nIiwiZGlzYWJsZV9zdG9yZV9kYXRhIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JhY2tncm91bmRfZ3JhZGllbnQiOiJvZmYiLCJiYWNrZ3JvdW5kX2dyYWRpZW50X2NvbG9yXzEiOiIjMDAwIiwiYmFja2dyb3VuZF9ncmFkaWVudF9jb2xvcl8yIjoiI2ZmZiIsInF1aXpfZ3JhZGllbnRfZGlyZWN0aW9uIjoidmVydGljYWwiLCJyZWRpcmVjdF9hZnRlcl9zdWJtaXQiOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfdXJsIjoiIiwic3VibWl0X3JlZGlyZWN0X2RlbGF5IjoiMCIsInByb2dyZXNzX2Jhcl9zdHlsZSI6InRoaXJkIiwiZW5hYmxlX2V4aXRfYnV0dG9uIjoib2ZmIiwiZXhpdF9yZWRpcmVjdF91cmwiOiIiLCJpbWFnZV9zaXppbmciOiJjb3ZlciIsInF1aXpfYmdfaW1hZ2VfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIgY2VudGVyIiwiY3VzdG9tX2NsYXNzIjoiIiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9saW5rcyI6Im9mZiIsInNvY2lhbF9saW5rcyI6eyJsaW5rZWRpbl9saW5rIjoiIiwiZmFjZWJvb2tfbGluayI6IiIsInR3aXR0ZXJfbGluayI6IiIsInZrb250YWt0ZV9saW5rIjoiIiwiaW5zdGFncmFtX2xpbmsiOiIiLCJ5b3V0dWJlX2xpbmsiOiIiLCJiZWhhbmNlX2xpbmsiOiIifSwic2hvd19xdWl6X3RpdGxlIjoib2ZmIiwic2hvd19xdWl6X2Rlc2MiOiJvbiIsInNob3dfbG9naW5fZm9ybSI6Im9mZiIsIm1vYmlsZV9tYXhfd2lkdGgiOiIiLCJsaW1pdF91c2Vyc19ieSI6ImlwIiwiYWN0aXZlX2RhdGVfY2hlY2siOiJvZmYiLCJhY3RpdmVJbnRlcnZhbCI6IjIwMjItMTEtMDYgMjM6MzM6MzgiLCJkZWFjdGl2ZUludGVydmFsIjoiMjAyMi0xMS0wNiAyMzozMzozOCIsImFjdGl2ZV9kYXRlX3ByZV9zdGFydF9tZXNzYWdlIjoiVGhlIHF1aXogd2lsbCBiZSBhdmFpbGFibGUgc29vbiEiLCJhY3RpdmVfZGF0ZV9tZXNzYWdlIjoiXHUwMGExRWwgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJleHBsYW5hdGlvbl90aW1lIjoiNCIsImVuYWJsZV9jbGVhcl9hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwic2hvd19xdWVzdGlvbl9jYXRlZ29yeSI6Im9mZiIsImRpc3BsYXlfc2NvcmUiOiJieV9wZXJjYW50YWdlIiwiZW5hYmxlX3J3X2FzbndlcnNfc291bmRzIjoib24iLCJhbnNfcmlnaHRfd3JvbmdfaWNvbiI6ImRlZmF1bHQiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19pbl9maW5pc2hfcGFnZSI6Im9mZiIsImZpbmlzaF9hZnRlcl93cm9uZ19hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJhZnRlcl90aW1lcl90ZXh0IjoiIiwiZW5hYmxlX2VudGVyX2tleSI6Im9uIiwiYnV0dG9uc190ZXh0X2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsImJ1dHRvbnNfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIiLCJzaG93X3F1ZXN0aW9uc19leHBsYW5hdGlvbiI6Im9uX3Bhc3NpbmciLCJlbmFibGVfYXVkaW9fYXV0b3BsYXkiOiJvZmYiLCJidXR0b25zX3NpemUiOiJtZWRpdW0iLCJidXR0b25zX2ZvbnRfc2l6ZSI6IjE3IiwiYnV0dG9uc193aWR0aCI6IiIsImJ1dHRvbnNfbGVmdF9yaWdodF9wYWRkaW5nIjoiMjAiLCJidXR0b25zX3RvcF9ib3R0b21fcGFkZGluZyI6IjEwIiwiYnV0dG9uc19ib3JkZXJfcmFkaXVzIjoiMyIsImVuYWJsZV9sZWF2ZV9wYWdlIjoib24iLCJlbmFibGVfdGFja2Vyc19jb3VudCI6Im9mZiIsInRhY2tlcnNfY291bnQiOiIiLCJwYXNzX3Njb3JlIjowLCJwYXNzX3Njb3JlX21lc3NhZ2UiOiI8aDQgc3R5bGU9XCJ0ZXh0LWFsaWduOiBjZW50ZXJcIj5Db25ncmF0dWxhdGlvbnMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiE8XC9wPiIsImZhaWxfc2NvcmVfbWVzc2FnZSI6IjxoNCBzdHlsZT1cInRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlclwiPk9vcHMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IGhhdmUgbm90IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiFcclxuVHJ5IGFnYWluITxcL3A+IiwicXVlc3Rpb25fZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVlc3Rpb25zX2hpbnRfaWNvbl9vcl90ZXh0IjoiZGVmYXVsdCIsInF1ZXN0aW9uc19oaW50X3ZhbHVlIjoiIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbnNoX2NvbWZpcm1fYm94Ijoib24iLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25zX29yZGVyaW5nX2J5X2NhdCI6Im9mZiIsInNob3dfc2NoZWR1bGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X3RpbWVyX3R5cGUiOiJjb3VudGRvd24iLCJxdWl6X2xvYWRlcl90ZXh0X3ZhbHVlIjoiIiwiaGlkZV9jb3JyZWN0X2Fuc3dlcnMiOiJvZmYiLCJzaG93X2luZm9ybWF0aW9uX2Zvcm0iOiJvbiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWYiOiIiLCJkaXNhYmxlX2hvdmVyX2VmZmVjdCI6Im9mZiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWZfd2lkdGgiOjEwMCwicHJvZ3Jlc3NfbGl2ZV9iYXJfc3R5bGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel90aXRsZV90cmFuc2Zvcm1hdGlvbiI6InVwcGVyY2FzZSIsInNob3dfYW5zd2Vyc19udW1iZXJpbmciOiJub25lIiwicXVpel9pbWFnZV93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVpel9pbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19vbl9zdGFydF9wYWdlIjoib2ZmIiwicXVpel9ib3hfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjowLCJxdWl6X2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYm94X3NoYWRvd196X29mZnNldCI6MTUsInF1aXpfcXVlc3Rpb25fdGV4dF9hbGlnbm1lbnQiOiJjZW50ZXIiLCJxdWl6X2Fycm93X3R5cGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel9zaG93X3dyb25nX2Fuc3dlcnNfZmlyc3QiOiJvZmYiLCJxdWl6X2Rpc3BsYXlfYWxsX3F1ZXN0aW9ucyI6Im9mZiIsInF1aXpfdGltZXJfcmVkX3dhcm5pbmciOiJvZmYiLCJxdWl6X3NjaGVkdWxlX3RpbWV6b25lIjoiQW1lcmljYVwvTWV4aWNvX0NpdHkiLCJxdWVzdGlvbnNfaGludF9idXR0b25fdmFsdWUiOiIiLCJxdWl6X3RhY2tlcnNfbWVzc2FnZSI6Ilx1MDBhMUVzdGUgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9saW5rZWRpbl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2ZhY2Vib29rX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfdHdpdHRlcl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXNwb25zZXNfYW5vbnltb3VzIjoib2ZmIiwicXVpel9tYWtlX2FsbF9yZXZpZXdfbGluayI6Im9mZiIsInNob3dfcXVlc3Rpb25zX251bWJlcmluZyI6Im5vbmUiLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3RpbWVyIjoiIiwiZW5hYmxlX3Bhc3N3b3JkIjoib2ZmIiwicGFzc3dvcmRfcXVpeiI6IiIsInF1aXpfcGFzc3dvcmRfbWVzc2FnZSI6IiIsImVuYWJsZV9zZWVfcmVzdWx0X2NvbmZpcm1fYm94Ijoib2ZmIiwiZGlzcGxheV9maWVsZHNfbGFiZWxzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Z1bGxfc2NyZWVuX21vZGUiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9wYXNzd29yZF92aXNpYmlsaXR5Ijoib2ZmIiwicXVlc3Rpb25fbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsImFuc3dlcnNfbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTUsInNvY2lhbF9idXR0b25zX2hlYWRpbmciOiIiLCJxdWl6X2VuYWJsZV92a29udGFrdGVfc2hhcmVfYnV0dG9uIjoib24iLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlciI6Im9uIiwiYW5zd2Vyc19ib3JkZXJfd2lkdGgiOjEsImFuc3dlcnNfYm9yZGVyX3N0eWxlIjoic29saWQiLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlcl9jb2xvciI6IiM0NDQiLCJzb2NpYWxfbGlua3NfaGVhZGluZyI6IiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uX2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19tYXJnaW4iOjEwLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3JlZGlyZWN0X3RpbWVyIjoiIiwiYnV0dG9uc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNywiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeF9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfel9vZmZzZXQiOjEwLCJxdWl6X2NyZWF0ZV9hdXRob3IiOjEsInF1aXpfZW5hYmxlX3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV90ZXh0X3NoYWRvd19jb2xvciI6IiMzMzMiLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3lfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3pfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3Nob3dfb25seV93cm9uZ19hbnN3ZXJzIjoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3RpdGxlX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3Bhc3N3b3JkX3dpZHRoIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfcGxhY2Vob2xkZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXZpZXdfcmVxdWlyZWQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9yZXN1bHRzX3RvZ2dsZSI6Im9mZiIsInF1aXpfcmV2aWV3X3RoYW5rX3lvdV9tZXNzYWdlIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfZW5hYmxlX2NvbW1lbnRfZmllbGQiOiJvbiIsInJlcXVpcmVkX2ZpZWxkcyI6bnVsbCwiZW5hYmxlX3RpbWVyIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3F1aXpfcmF0ZSI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9yYXRlX2F2ZyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JvcmRlciI6Im9uIiwicXVpel90aW1lcl9pbl90aXRsZSI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9yYXRlX2NvbW1lbnRzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RhcnRfYnV0dG9uIjoib24iLCJhdXRvZmlsbF91c2VyX2RhdGEiOiJvZmYiLCJ0aW1lciI6MTAwLCJxdWl6X3dhaXRpbmdfdGltZSI6Im9mZiIsInF1aXpfYmdfaW1nX2R1cmluZ190aGVfcXVpeiI6Im9mZiIsInNob3dfYW5zd2Vyc19jYXB0aW9uIjoib24iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9rZXlib2FyZF9uYXZpZ2F0aW9uIjoib24iLCJzaG93X3F1aXpfaW1hZ2UiOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1aXpfY2F0ZWdvcnlfZGVzY3JpcHRpb24iOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV91c2VyX2NcdTA1NzBvb3NpbmdfYW5vbnltb3VzX2Fzc2Vzc21lbnQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV93aGF0c2FwcF9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfYWZ0ZXIiOiIiLCJyd19hbnN3ZXJzX3NvdW5kcyI6dHJ1ZSwiaWQiOiIxMSIsInRpdGxlIjoiUHJlcHJvY2VzYW1pZW50byBkZSBkYXRvcyIsImRlc2NyaXB0aW9uIjoiQ29udGVzdGEgbGFzIHNpZ3VpZW50ZXMgcHJlZ3VudGFzIiwicXVpel9pbWFnZSI6IiIsInF1aXpfY2F0ZWdvcnlfaWQiOiIzIiwicXVlc3Rpb25faWRzIjoiMjksMzAsMzEiLCJvcmRlcmluZyI6IjExIiwicHVibGlzaGVkIjoiMSIsImludGVydmFscyI6bnVsbCwicXVpel91cmwiOm51bGwsImN1c3RvbV9wb3N0X2lkIjpudWxsLCJhdXRob3JfaWQiOiIwIiwicXVpel9hbmltYXRpb25fdG9wIjoxMDAsInF1aXpfZW5hYmxlX2FuaW1hdGlvbl90b3AiOiJvbiJ9';
        </script>
                    <input type='hidden' name='quiz_id' value='11'/>
                    <input type='hidden' name='start_date' class='ays-start-date'/>
                </form></div>
                            </div>
                            



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">Análisis exploratorio y preprocesamiento de datos con Python</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Espadas_1.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-6961" style="width:139px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 50" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Espadas_1.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Espadas_1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En el siguiente código en <strong>Python</strong> observarás ejemplos de manipulación de datos utilizando parte de las técnicas anteriormente descritas, principalmente mediante la librería <strong><a href="https://pandas.pydata.org/" target="_blank" rel="noopener">Pandas</a></strong>. Operarás sobre un <strong>conjunto de datos real</strong>, y visualizarás los cambios que se van suscitando en estos conforme a las modificaciones realizadas alineadas a objetivos propuestos. </p>



<p>No necesitas programar nada, solo ejecutar el código para atestiguar los resultados, aunque eres libre de realizar cambios si deseas realizar experimentos.</p>



<p>Accede dando <strong>clic </strong>en el siguiente botón:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa" id="código"><a href="https://colab.research.google.com/github/DanielDialektico/dialektico-machine-learning-practices/blob/main/notebooks/Preprocesamiento/Preprocesamiento_intro.ipynb" target="_blank" rel="noopener"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/07/Boton-300x147.png" alt="colab" style="width:170px" title="código"/></a></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>También puedes echar un vistazo al código en la siguiente ventana:</p>



<script src="https://gist.github.com/DanielDialektico/b548c651900897f2e6db91b472b00b6b.js"></script>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esta primera práctica en Python funge como una <strong>introducción </strong>a la forma de trabajo en libretas de <strong>Google Colab</strong>, y tiene como objetivo el darte una idea de las <strong>metas </strong>del preprocesamiento y su <strong>importancia </strong>al programar un algoritmo de <strong>aprendizaje automático</strong>. </p>



<p>Las técnicas empleadas para ejecutar estas tareas varían de acuerdo a los datos a preprocesar, e irás explorando sus distintas formas conforme <strong>avancemos en el curso</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Has concluido el tramo más escabroso de tu <strong>entrenamiento en datos</strong>, el cual es imprescindible para iniciar tus andanzas en los territorios que albergan los principales algoritmos del aprendizaje de máquinas. </p>



<p>Si te quedaste con dudas sobre lo que hemos puesto en marcha en la <strong>práctica</strong>, no te preocupes, haremos preprocesamiento de datos y análisis exploratorio en innumerables ocasiones a lo largo de nuestras travesías. El fin de este primer acercamiento fue mostrarte cómo evoluciona un conjunto de datos al ir aplicando las etapas de <strong>análisis</strong> y <strong>preprocesamiento</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_O1.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7563" style="width:480px;height:auto" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 51" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_O1.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/PPD_O1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como última parada antes de comenzar nuestro estudio de <strong>algoritmos </strong>de <strong>machine learning</strong>, haremos una breve exploración en un tema inherente a la división de los datos para el <strong>entrenamiento </strong>y <strong>evaluación </strong>de modelos.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/conjuntos-train-dev-test/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Button2-1-300x147.png" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" style="width:186px" title="Preprocesamiento de datos: introducción y ejecución en Python 52"></a></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/introduccion-preprocesamiento/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ciclo de vida de los datos</title>
		<link>https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/</link>
					<comments>https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 22 Oct 2022 09:22:38 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[ciclo de vida]]></category>
		<category><![CDATA[ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[conjuntos de datos]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[machine learning]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=3369</guid>

					<description><![CDATA[Una de las formas en que podemos percibir el lugar que tiene nuestra labor como especialistas en aprendizaje de máquinas es estudiando el ciclo de vida de los datos, ya que se trata de una organización secuencial de las diferentes etapas de la evolución de los datos en todo proyecto que los utilice para sus [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Una de las formas en que podemos percibir el lugar que tiene nuestra labor como especialistas en <strong><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">aprendizaje de máquinas</a></strong> es estudiando el <strong>ciclo de vida de los datos</strong>, ya que se trata de una organización secuencial de las diferentes etapas de la evolución de los datos en todo proyecto que los utilice para sus fines, y nos permite identificar en qué momento intervienen nuestros conocimientos.</p>



<p>Este breve recorrido fungirá como un preludio a nuestra antepenúltima sesión de entrenamiento sobre datos, en el cual veremos por primera vez código en <strong>Python </strong>aplicado al aprendizaje de máquinas, y nos abrirá la puerta al estudio de los algoritmos de <strong>aprendizaje supervisado</strong>.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_Nivel_2.jpg" alt="CVD Nivel 2" class="wp-image-9980" style="width:595px;height:auto" title="Ciclo de vida de los datos 53" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_Nivel_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_Nivel_2-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Equipaje recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Ciclo de vida de los datos 54" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Nociones sobre <a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/">conjuntos de datos</a></strong> y su <a href="https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/">ciclo de vida</a></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-7367" style="width:400px;height:400px" title="Ciclo de vida de los datos 55" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></a></figure>



<div style="height:40px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Programación en Python</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg" alt="Preprocesamiento de datos dialéktico" class="wp-image-7522" style="width:400px" title="Ciclo de vida de los datos 56" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/Python_Eq-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:40px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Algún aperitivo</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_T_2.jpg" alt="alimento dialéktico" class="wp-image-9982" style="width:400px" title="Ciclo de vida de los datos 57" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_T_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/CVD_T_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">Ciclo de vida de los datos</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-6960" style="width:125px" title="Ciclo de vida de los datos 58" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El <strong>ciclo de vida de los datos</strong> es el conjunto de <strong>etapas</strong> a través de las cuales los <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/">datos</a> son transformados desde su <strong>recolección</strong> hasta el <strong>cumplimiento del objetivo u objetivos</strong> para los cuales fueron obtenidos, o hasta su <strong>destrucción </strong>o<strong> publicación </strong>(si es el caso).</p>



<p>Esto quiere decir que el ciclo de vida de los datos está compuesto por las distintas formas evolutivas de los datos en cuanto a su <strong>formato</strong>, <strong>presentación</strong> y <strong>consumo </strong>a partir de que son adquiridos. Las etapas de este ciclo no están definidas universalmente, sino que existen versiones que se diversifican en su <strong>número</strong> y <strong>definición</strong>.</p>



<p>Para darte una idea de las fases en las que suele dividirse este ciclo, aquí te mostraré algunas versiones del ciclo de vida de datos según diversas organizaciones.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos del ciclo de vida de los datos</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ciclo de vida de los datos según <strong><a href="https://www.cloudskillsboost.google/paths/420/course_templates/961/documents/470890" target="_blank" rel="noopener">Google</a></strong>:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Planeación.</li>



<li>Captura.</li>



<li>Administración.</li>



<li>Análisis.</li>



<li>Archivado.</li>



<li>Destrucción.</li>
</ol>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ciclo de vida de los datos según la <a href="https://online.hbs.edu/blog/post/data-life-cycle" target="_blank" rel="noopener">Escuela de Negocios de Harvard (HBS)</a>:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Generación.</li>



<li>Recolección</li>



<li>Procesamiento.</li>



<li>Almacenamiento.</li>



<li>Análisis.</li>



<li>Visualización.</li>



<li>Interpretación.</li>
</ol>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/CVD_M2.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" class="wp-image-7498" style="width:513px" title="Ciclo de vida de los datos 59" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/CVD_M2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/CVD_M2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Además, también existe una variación de este ciclo llamado &lt;&lt;<strong>ciclo de vida de la analítica de datos</strong>&gt;&gt;, que es el mismo ciclo de vida de los datos, pero con la particularidad de que su último nivel es específicamente cuando estos son utilizados para algún <strong>fin analítico</strong> (transformarlos en conocimiento útil).</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos del ciclo de vida de la analítica de datos</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Algunas versiones del ciclo de vida de la analítica de datos son:</p>



<p>Ciclo de vida del análisis de datos de <a href="https://www.dell.com/es-mx/dt/index.htm" target="_blank" rel="noopener">EMC Dll</a>:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Descubrimiento.</li>



<li>Preprocesamiento.</li>



<li>Planeación del modelo.</li>



<li>Construcción del modelo.</li>



<li>Comunicación de resultados.</li>



<li>Operación.</li>
</ol>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ciclo de vida del análisis de datos según <a href="https://www.google.com/" target="_blank" rel="noopener">SAS</a>:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Cuestionamiento (identificación de objetivos).</li>



<li>Preparación.</li>



<li>Exploración.</li>



<li>Modelado.</li>



<li>Implementación.</li>



<li>Accionamiento.</li>



<li>Evaluación.</li>
</ol>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Razona un poco las diferentes versiones que te he presentado hasta ahora, puedes notar cierto patrón y orden común. A pesar de sus <strong>variantes</strong>, las <strong>similitudes </strong>entre todas las versiones son palmarias: el ciclo de vida da inicio desde el momento en el que se determina qué datos se desean recolectar, hasta cuando son puestos en operación, o desechados.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/MmerfPp1-1.jpg" alt="Ciclo de vida de los datos dialéktico" style="width:684px" title="Ciclo de vida de los datos 60"><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.5.1</strong> Visualización simplificada del ciclo de vida de los datos, donde Mmerf representa sus tres principales estadios: se destacan la planeación y adquisición de los datos como primeras etapas, su almacenamiento, transformación y procesamiento como etapas intermedias, y su uso y/o destrucción como últimas fases.</figcaption></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El ciclo de vida de los datos al final se presta para una gama surtida de interpretaciones, pero en este curso tomaremos en cuenta el siguiente:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ciclo de vida de los datos de Dialéktico</h3>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/Ciclo-1.jpg" alt="ciclo de vida de los datos Dialéktico" style="width:810px" title="Ciclo de vida de los datos 61"></figure>



<ol class="wp-block-list">
<li><strong>Planeación</strong>: se determina qué datos se necesitan para solventar una o un conjunto de necesidades.</li>



<li><strong>Recolección</strong>: se <a href="https://dialektico.com/obtener-conjuntos-de-datos-para-ml/">adquieren los datos</a> por las vías planeadas.</li>



<li><strong>Transformación</strong>: de ser necesario, se realizan adecuaciones a los datos para un almacenamiento eficiente.</li>



<li><strong>Almacenamiento</strong>: se almacenan los datos en bases de datos relacionales o no relacionales; si estos provienen de diversas fuentes, se almacenan en un espacio centralizado.</li>



<li><strong>Preprocesamiento</strong>: en caso de necesitarse, una vez que los datos son tomados de las bases de datos, se realizan modificaciones previas para su eficaz análisis y/o procesamiento computacional.</li>



<li><strong>Procesamiento</strong>: se opera computacionalmente sobre los datos para generar conocimiento.</li>



<li><strong>Comunicación</strong>: se comparten los resultados a las partes interesadas.</li>



<li><strong>Operación</strong>: se utilizan los resultados para la comprobación de hipótesis, o toma de decisiones que derivan en acciones y/o estrategias.</li>



<li><strong>Post-operación</strong>: se mantienen los datos resguardados, se trasladan a un dominio de uso público, o se eliminan.</li>
</ol>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Notas</strong>:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li> Las fases tempranas de <strong>recolección</strong>, <strong>transformación</strong> y <strong>almacenamiento </strong>corresponden a un esquema muy conocido en ciencia de datos llamado <strong>proceso ETL</strong> (por sus siglas en inglés «<strong>Extract</strong>, <strong>transform</strong>, <strong>load</strong>«), el cual consiste en la obtención de los datos, su acondicionamiento para ser resguardados, y su almacenamiento. Este proceso es generalmente llevado a cabo por el o la <strong>ingeniera de datos</strong>, pero a veces un proyecto puede requerir que la persona a cargo de la ciencia de datos o los modelos de aprendizaje automático estén determinados a realizar estas tareas.</li>



<li>Como se ha revisado, el ciclo de vida de los datos tiene diferentes formas conforme a diferentes factores. Un ciclo de vida de los datos altamente relevante actualmente en la industria es el correspondiente al <strong>MLOps</strong>, el cual trata sobre cómo los datos son manipulados a través de etapas orientadas al desarrollo de software. Para más información sobre esto puedes consultar: <a href="https://arxiv.org/pdf/2304.07296" target="_blank" rel="noopener">MLOps Spanning Whole MachineLearningLife Cycle: ASurvey</a>.</li>
</ol>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>El <strong>ciclo de vida de los datos</strong> nos da una <strong>visión global</strong> sobre qué sucesión de pasos podemos seguir al momento de crear un proyecto que involucre el uso de estos para satisfacer alguna necesidad, y dentro de este, la gente especializada en machine learning tiene injerencia principalmente en las fases de <strong>preprocesamiento </strong>y <strong>procesamiento</strong>, aunque la<strong> ciencia de datos </strong>puede llegar a<strong> </strong>abordarlas <strong>todas</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



            <div class='ays-quiz-container ays_quiz_classic_light   ays-quiz-keyboard-active' data-quest-effect='shake'  data-hide-bg-image='false' id='ays-quiz-container-10'>
                
                
                <div class='ays-questions-container'>
                    
                    
                    
                    <form action='' method='post' id='ays_finish_quiz_10' 
                        class='ays-quiz-form enable_correction enable_questions_result '
                    >
            <input type='hidden' value='list' class='answer_view_class'>
            <input type='hidden' value='' class='ays_qm_enable_arrows'>
            <audio id='ays_quiz_right_ans_sound_10' class='ays_quiz_right_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound.wav'></audio><audio id='ays_quiz_wrong_ans_sound_10' class='ays_quiz_wrong_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound-1.wav'></audio>
            
            <div class='step active-step'>
                <div class='ays-abs-fs ays-start-page'>
                    
                    
                    
                    <div class='ays-fs-subtitle'><p>Contesta las siguientes preguntas</p>
</div>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_id' value='10'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_finish_nonce' value='7cec930025'>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_curent_page_link' class='ays-quiz-curent-page-link' value='https://dialektico.com/categoria/otros/feed/'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_questions' value='26,27,28'>
                    
                    
                    <input type='button'   class='ays_next start_button action-button ays-quiz-keyboard-active' value='EMPEZAR' data-enable-leave-page="false" />
                    
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='26' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>1 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Supóngase que eres el encargado de un nuevo proyecto de análisis de datos de ventas de una tienda en línea, y debes organizar las diversas fases relacionadas con los datos. ¿Con qué propondrías comenzar?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-26]' id='ays-answer-77-10' value='77'/>

                <label for='ays-answer-77-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Extracción de datos por medio de herramientas de medición.</label><label for='ays-answer-77-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-26]' id='ays-answer-78-10' value='78'/>

                <label for='ays-answer-78-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Identificación de qué datos se necesitarán para el proyecto.</label><label for='ays-answer-78-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-26]' id='ays-answer-79-10' value='79'/>

                <label for='ays-answer-79-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Preparación de los datos para su análisis.</label><label for='ays-answer-79-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-26]' id='ays-answer-80-10' value='80'/>

                <label for='ays-answer-80-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Almacenamiento de la información recabada.</label><label for='ays-answer-80-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_10 === 'undefined'){
                window.quizOptions_10 = [];
            }
            window.quizOptions_10['26'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>El primer paso antes de iniciar cualquier proyecto, es considerar la planeación de los datos a obtener.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='27' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>2 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Después de recolectar los datos, algunos de estos se hallaron en formatos no estructurados, por lo que se modificaron para poderse almacenar en una base de datos SQL, ¿en qué parte del ciclo de vida de los datos se implementaron estas acciones?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-27]' id='ays-answer-81-10' value='81'/>

                <label for='ays-answer-81-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Operación.</label><label for='ays-answer-81-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-27]' id='ays-answer-82-10' value='82'/>

                <label for='ays-answer-82-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Preprocesamiento.</label><label for='ays-answer-82-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-27]' id='ays-answer-83-10' value='83'/>

                <label for='ays-answer-83-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Transformación.</label><label for='ays-answer-83-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-27]' id='ays-answer-84-10' value='84'/>

                <label for='ays-answer-84-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Recolección.</label><label for='ays-answer-84-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_10 === 'undefined'){
                window.quizOptions_10 = [];
            }
            window.quizOptions_10['27'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Estas actividades corresponden al acondicionamiento de los datos previo a su almacenamiento, el cual se da en la etapa de transformación.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='28' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>3 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Basándose en los resultados de los análisis, se pusieron en marcha acciones a tomar para optimizar la página web de la tienda en línea, ¿a qué punto del ciclo de vida de los datos pertenecen estas actividades?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-28]' id='ays-answer-85-10' value='85'/>

                <label for='ays-answer-85-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Operación.</label><label for='ays-answer-85-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-28]' id='ays-answer-86-10' value='86'/>

                <label for='ays-answer-86-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Procesamiento.</label><label for='ays-answer-86-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-28]' id='ays-answer-87-10' value='87'/>

                <label for='ays-answer-87-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Planeación</label><label for='ays-answer-87-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-28]' id='ays-answer-88-10' value='88'/>

                <label for='ays-answer-88-10' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Comunicación.</label><label for='ays-answer-88-10' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_10 === 'undefined'){
                window.quizOptions_10 = [];
            }
            window.quizOptions_10['28'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ays_arrow ays_display_none" tabindex='0'></i>
                            <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active '  value='ANTERIOR' /><i class='ays_display_none ays_fa ays_fa_flag_checkered ays_finish action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0'></i><input type='submit' name='ays_finish_quiz' class='  ays_next ays_finish action-button ays-quiz-keyboard-active' value='VER TOTAL'/></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>La operación comprende el uso de datos para la toma de decisiones.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step ays_thank_you_fs'>
            <div class='ays-abs-fs ays-end-page'><div data-class='lds-facebook' data-role='loader' class='ays-loader'><div></div><div></div><div></div></div><div class='ays_quiz_results_page'><div class='ays_score_message'></div><div class='ays_message'></div><p class='ays_score ays_score_display_none animated'>Tu puntación es </p><p class='ays_average'>La puntuación media es  81%</p><div class='ays-progress third'>
                <span class='ays-progress-value third'>0%</span>
                <div class='ays-progress-bg third'>
                    <div class='ays-progress-bar third' style='width:0%;'></div>
                </div>
            </div><p class='ays_restart_button_p'><button type='button' class='action-button ays_restart_button ays-quiz-keyboard-active'>
                    <i class='ays_fa ays_fa_undo'></i>
                    <span>Reiniciar Prueba</span>
                </button></p></div>
            </div>
        </div><style>
            div#ays-quiz-container-10 * {
                box-sizing: border-box;
            }

            #ays-quiz-container-10 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                width: 90%;
            }

            /* Styles for Internet Explorer start */
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 {
                
            }

            /* Styles for Quiz container */
            #ays-quiz-container-10{
                min-height: 350px;
                width:400px;
                background-color:#ffffff;
                background-position:center center;background-image: url('https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/Q3.jpg');border-radius:0px;box-shadow: none;border-width: 3px;border-style: solid;border-color: #000;}

            /* Styles for questions */
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 div.step {
                min-height: 350px;
            }

            /* Styles for text inside quiz container */
            #ays-quiz-container-10 .ays-start-page *:not(input):not([class^='enlighter']),
            #ays-quiz-container-10 .ays_question_hint,
            #ays-quiz-container-10 label[for^="ays-answer-"],
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 p,
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-fs-title,
            #ays-quiz-container-10 .ays-fs-subtitle,
            #ays-quiz-container-10 .logged_in_message,
            #ays-quiz-container-10 .ays_score_message,
            #ays-quiz-container-10 .ays_message{
               color: #0a0a0a;
               outline: none;
            }

            div#ays-quiz-container-10 .ays_question_hint.ays-quiz-keyboard-active,
            div#ays-quiz-container-10 .ays_restart_button.ays-quiz-keyboard-active {
                outline: revert;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-password-message-box,
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-note-message-box,
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question,
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-category-box,
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question *:not([class^='enlighter']) {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-category-box em {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 textarea,
            #ays-quiz-container-10 input::first-letter,
            #ays-quiz-container-10 select::first-letter,
            #ays-quiz-container-10 option::first-letter {
                color: initial !important;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 p::first-letter:not(.ays_no_questions_message) {
                color: #0a0a0a !important;
                background-color: transparent !important;
                font-size: inherit !important;
                font-weight: inherit !important;
                float: none !important;
                line-height: inherit !important;
                margin: 0 !important;
                padding: 0 !important;
            }
            
            
            #ays-quiz-container-10 .select2-container,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field * {
                font-size: 15px !important;
            }
    
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question p {
                font-size: 16px;
                text-align: inherit;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-fs-subtitle p {
                text-align:  center ;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question {
                text-align:  center ;
                margin-bottom: 10px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question pre {
                max-width: 100%;
                white-space: break-spaces;
            }

            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | tid=32449 | Start */
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question img {
                float: unset;
                margin: 0;
            }
            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | End */

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-timer p {
                font-size: 16px;
            }

            #ays-quiz-container-10 section.ays_quiz_redirection_timer_container hr,
            #ays-quiz-container-10 section.ays_quiz_timer_container hr {
                margin: 0;
            }

            #ays-quiz-container-10 section.ays_quiz_timer_container.ays_quiz_timer_red_warning .ays-quiz-timer {
                color: #ff0000;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_thank_you_fs p {
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_results_page .ays_score span {
                visibility: visible;
            }

            #ays-quiz-container-10 input[type='button'],
            #ays-quiz-container-10 input[type='submit'] {
                color: #ffffff !important;
            }

            #ays-quiz-container-10 input[type='button']{
                outline: none;
            }

            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='text'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='url'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='number'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='email'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='checkbox'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form input[type='tel'],
            #ays-quiz-container-10 .information_form textarea,
            #ays-quiz-container-10 .information_form select,
            #ays-quiz-container-10 .information_form option {
                color: initial !important;
                outline: none;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-10 .wrong_answer_text{
                color:#ff4d4d;
            }
            #ays-quiz-container-10 .right_answer_text{
                color:#33cc33;
            }

            #ays-quiz-container-10 .wrong_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_questtion_explanation p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-10 .right_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-10 .right_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                font-size:14px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 .ays_cb_and_a,
            #ays-quiz-container-10 .ays_cb_and_a * {
                color: rgb(10,10,10);
                text-align: center;
            }

            /* Quiz textarea height */
            #ays-quiz-container-10 textarea {
                height: 100px;
                min-height: 100px;
            }

            /* Quiz rate and passed users count */
            #ays-quiz-container-10 .ays_quizn_ancnoxneri_qanak,
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_rete_avg {
                color:#ffffff !important;
                background-color:#0a0a0a;   
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-questions-container > .ays_quizn_ancnoxneri_qanak {
                padding: 5px 20px;
            }
            #ays-quiz-container-10 div.for_quiz_rate.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(10,10,10,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_rete_avg div.for_quiz_rate_avg.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(255,255,255,0.5);
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_rete .ays-quiz-rate-link-box .ays-quiz-rate-link {
                color: #0a0a0a;
            }

            /* Loaders */            
            #ays-quiz-container-10 div.lds-spinner,
            #ays-quiz-container-10 div.lds-spinner2 {
                color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-10 div.lds-spinner div:after,
            #ays-quiz-container-10 div.lds-spinner2 div:after {
                background-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-10 .lds-circle,
            #ays-quiz-container-10 .lds-facebook div,
            #ays-quiz-container-10 .lds-ellipsis div{
                background: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-10 .lds-ripple div{
                border-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-10 .lds-dual-ring::after,
            #ays-quiz-container-10 .lds-hourglass::after{
                border-color: #0a0a0a transparent #0a0a0a transparent;
            }

            /* Stars */
            #ays-quiz-container-10 .ui.rating .icon,
            #ays-quiz-container-10 .ui.rating .icon:before {
                font-family: Rating !important;
            }

            /* Progress bars */
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-progress {
                border-color: rgba(10,10,10,0.8);
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-progress-bg {
                background-color: rgba(10,10,10,0.3);
            }    
            #ays-quiz-container-10 .ays-progress-value {
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-progress-bar {
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-question-counter .ays-live-bar-wrap {
                direction:ltr !important;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-live-bar-fill{
                color: #0a0a0a;
                border-bottom: 2px solid rgba(10,10,10,0.8);
                text-shadow: 0px 0px 5px #ffffff;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-live-bar-fill.ays-live-fourth,
            #ays-quiz-container-10 .ays-live-bar-fill.ays-live-third,
            #ays-quiz-container-10 .ays-live-bar-fill.ays-live-second {
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-live-bar-percent{
                display:none;
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays_average {
                text-align: center;
            }
            
            /* Music, Sound */
            #ays-quiz-container-10 .ays_music_sound {
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-10 blockquote {
                border-left-color: #0a0a0a !important;                                      
            }

            /* Quiz Password */
            #ays-quiz-container-10 .ays-start-page > input[id^='ays_quiz_password_val_'],
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-password-toggle-visibility-box {
                width: 100%;
            }


            /* Question hint */
            #ays-quiz-container-10 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text {
                background-color:#ffffff;
                box-shadow: 0 0 15px 3px rgba(10,10,10,0.35);
                max-width: 270px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text p {
                max-width: unset;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-additonal-box {
                display: flex;
                justify-content: flex-end;
                align-items: center;
                position: relative;  
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_questions_hint_max_width_class {
                max-width: 80%;
            }

            /* Information form */
            #ays-quiz-container-10 .ays-form-title{
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Quiz timer */
            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-redirection-timer,
            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-timer{
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-timer.ays-quiz-message-before-timer:before {
                font-weight: 500;
            }

            /* Quiz title / transformation */
            #ays-quiz-container-10 .ays-fs-title{
                text-transform: uppercase;
                font-size: 21px;
                text-align: center;
                    text-shadow: none;
            }
            
            /* Quiz buttons */
            #ays-quiz-container-10 .ays_arrow {
                color:#ffffff!important;
            }
            #ays-quiz-container-10 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button,
            div#ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button.ays_restart_button,
            #ays-quiz-container-10 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                background: none;
                background-color: #9e0505;
                color:#ffffff;
                font-size: 17px;
                padding: 10px 20px;
                border-radius: 3px;
                height: auto;
                letter-spacing: 0;
                box-shadow: unset;
                width: auto;
                /* border: unset; */
                min-height: unset;
                line-height: normal;
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-10 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 input.action-button,
            #ays-quiz-container-10 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                
            }

            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button.ays_check_answer {
                padding: 5px 10px;
                font-size: 17px !important;
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button.ays_restart_button {
                white-space: nowrap;
                padding: 5px 10px;
                white-space: normal;
            }
            #ays-quiz-container-10 input#ays-submit:hover,
            #ays-quiz-container-10 input#ays-submit:focus,
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button:hover,
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button:focus,
            #ays-quiz-container-10 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:hover {
                background: none;
                box-shadow: 0 0 0 2px #ffffff;
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays_restart_button {
                color: #ffffff;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 .ays_restart_button_p,
            #ays-quiz-container-10 .ays_buttons_div {
                justify-content: center;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_finish.action-button{
                margin: 10px 5px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-share-btn.ays-share-btn-branded {
                color: #fff;
                display: inline-block;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div.correct_div input:checked+label {
                background-color: transparent;
            }
                        
            /* Question answers */
            #ays-quiz-container-10 .ays-field {
                    border-color: #444;
                    border-style: solid;
                    border-width: 1px;
                    box-shadow: none;flex-direction: row-reverse;
            }
            

            /* Answer maximum length of a text field */
            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question_text_message{
                color: #0a0a0a;
                text-align: left;
                font-size: 12px;
            }

            div#ays-quiz-container-10 div.ays_quiz_question_text_error_message {
                color: #ff0000;
            }

            /* Questions answer image */
            #ays-quiz-container-10 .ays-answer-image {
                width:15em;
                height:150px;
                object-fit: cover;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-answers .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                opacity: 1;
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field label.ays_answer_caption[for^='ays-answer-'] {
                z-index: 1;
                position:initial;bottom:0;}
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field input~label[for^='ays-answer-'] {
                padding: 5px;
            }

            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field {
                margin-bottom: 10px;
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field.ays_grid_view_item {
                width: calc(50% - 5px);
            }
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field.ays_grid_view_item:nth-child(odd) {
                margin-right: 5px;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field input:checked+label:before {
                border-color: #9e0505;
                background: #9e0505;
                background-clip: content-box;
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-answers div.ays-text-right-answer {
                color: #0a0a0a;
            }
                        
            /* Questions answer right/wrong icons */
            #ays-quiz-container-10 .ays-field input~label.answered.correct:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/correct.png');          }
            #ays-quiz-container-10 .ays-field input~label.answered.wrong:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/wrong.png');
            }
            #ays-quiz-container-10 .ays-field label.answered:last-of-type:after{
                display: none;
                height: auto;
                left: 10px;top: 10px;}
            /* Dropdown questions */            
            #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single {
                border-bottom: 2px solid #9e0505;
                background-color: #9e0505;
            }
            
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow {
                color: #f5f5f5;
            }

            #ays-quiz-container-10 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field:focus,
            #ays-quiz-container-10 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field {
                outline: unset;
                padding: 0.75rem;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-10 .select2-container--default .select2-results__option--highlighted[aria-selected] {
                background-color: #9e0505;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .selection,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .dropdown-wrapper,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow,
            #ays-quiz-container-10 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow b[role='presentation'] {
                font-size: 16px !important;
            }

            #ays-quiz-container-10 .select2-container--default .select2-results__option {
                padding: 6px;
            }
            
            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-10 .select2-results__options::-webkit-scrollbar {
                width: 7px;
            }
            #ays-quiz-container-10 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-track {
                background-color: rgba(255,255,255,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-10 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.55);
            }
            #ays-quiz-container-10 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb:hover {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.85);
            }

            /* Audio / Video */
            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-time{
                box-sizing: unset;
            }
            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-time-rail {
                padding-top: 15px;
            }

            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-mediaelement video {
                margin: 0;
            }

            /* Limitation */
            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-limitation-count-of-takers {
                padding: 50px;
            }

            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-show,
            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-hide{
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_elegant_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_rect_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #000;
            }

            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | Start */
            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button:hover,
            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                box-shadow: unset;
                background-color: transparent;
            }
            #ays-quiz-container-10 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                margin: 10px 6px;
            }
            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | End */

            /* Go theme (Version: 1.4.3) | Start */
            #ays-quiz-container-10 label[for^='ays-answer']:before,
            #ays-quiz-container-10 label[for^='ays-answer']:before {
                -webkit-mask-image: unset;
                mask-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .ays-field input:checked+label.answered.correct:before,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .ays-field input:checked+label.answered.correct:before {
                background-color: #9e0505 !important;
                background-color: rgba(39,174,96, 1) !important;
            }
            /* Go theme (Version: 1.4.3) | End */

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_results fieldset.ays_fieldset .ays_quiz_question .wp-video {
                width: 100% !important;
                max-width: 100%;
            }

            /* Classic Dark / Classic Light */
            /* Dropdown questions right/wrong styles */
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .correct_div,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .correct_div{
                border-color:green !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(39,174,96,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .correct_div .selected-field,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .correct_div .selected-field {
                padding: 0px 10px 0px 10px;
                color: green !important;
            }

            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .wrong_div,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .wrong_div{
                border-color:red !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label {
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark .ays-field,
            #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light .ays-field {
                text-align: left;
                /*margin-bottom: 10px;*/
                padding: 0;
                transition: .3s ease-in-out;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-close-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-open-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_login_form p{
                color: #0a0a0a;
            }

            /* report questions modal start */
            .ays-modal-reports {
                display: none;
                position: fixed;
                z-index: 9999;
                left: 0;
                top: 0;
                width: 100%;
                height: 100%;
                overflow: auto;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
                animation-duration: .5s;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-modal-content-reports {
                background-color: #fefefe;
                margin: 10% auto;
                border: 1px solid #888;
                max-width: 500px;
                width: 100%;
                border-radius: 10px;
                padding: 20px;
                box-sizing: border-box;
                position: relative;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-modal-content-reports label{
                display: block;
                margin-bottom: 10px;
                font-weight: bold;
                letter-spacing: normal;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-modal-content-reports textarea {
                display: block;
                width: 100%;
                height: 100px;
                padding: 5px;
                box-sizing: border-box;
                border-radius: 5px;
                border: 1px solid #ccc;
                max-width: 100%;
                max-height: 500px;
                resize: vertical;
                transition: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-modal-content-reports input.ays-quiz-submit-question-report {
                background-color: #0073aa;
                color: #fff !important;
                border: none;
                border-radius: 5px;
                padding: 10px 20px;
                cursor: pointer;
                margin-top: 20px;
                line-height: normal;
                letter-spacing: normal;
                box-shadow: unset;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-close-reports-window {
                color: #aaa;
                font-weight: bold;
                position: absolute;
                top: 1%;
                right: 1%;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-close-reports-window img {
                box-shadow: unset;
            }
            
            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-quiz-preloader img {
                box-shadow: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-close-reports-window img:hover,
            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-close-reports-window img:focus {
                cursor: pointer;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-quiz-question-report-error {
                display: none;
                font-size: 13px;
                color: #f00;
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-quiz-question-report-textarea-label,
            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-quiz-question-report-title {
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays_quiz_modal_overlay {
                width: 100%;
                height: 100%;
                position: fixed;
                top: 0;
                left: 0;
                position: absolute;
                z-index: 1000000000;
                flex-direction: column;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-10 .ays-quiz-container .ays-quiz-user-cհoosing-anonymous-assessment {
                margin: 10px 0;
            }

            /* report questions modal end */

            @media screen and (max-width: 768px){
                #ays-quiz-container-10{
                    max-width: 100%;
                }

                div#ays-quiz-container-10 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                    width: 90%;
                }

                #ays-quiz-container-10 .ays_quiz_question p {
                    font-size: 16px;
                }

                #ays-quiz-container-10 .select2-container,
                #ays-quiz-container-10 .ays-field * {
                    font-size: 15px !important;
                }

                div#ays-quiz-container-10 input#ays-submit,
                div#ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button,
                div#ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button.ays_restart_button,
                #ays-quiz-container-10 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
                #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                    font-size: 17px;
                }

                /* Quiz title / mobile font size */
                div#ays-quiz-container-10 .ays-fs-title {
                    font-size: 21px;
                }

                /* Question explanation / mobile font size */
                #ays-quiz-container-10 .ays_questtion_explanation p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Wrong answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-10 .wrong_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Right answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-10 .right_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Note text / mobile font size */
                #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                    font-size:14px;
                }

                div#ays-quiz-container-10 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-10 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-10 .right_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-10 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }
            }
            /* Custom css styles */
            @media screen and (max-width: 768px)
div#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    font-size: 17px;
    letter-spacing: 1.5px;
}

#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, #ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    background: none;
    background-color: #9e0505;
    color: #ffffff;
    font-size: 17px;
    padding: 10px 20px;
    border-radius: 3px;
    height: auto;
    letter-spacing: 1.5px;
    box-shadow: unset;
}
            
            /* RTL direction styles */
            
        </style>
            <style>
                #ays-quiz-container-10 p {
                    margin: 0.625em;
                }
                
                #ays-quiz-container-10 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }

                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: transparent;
                }

                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-10.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }
                
                #ays-quiz-container-10 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label:hover {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.8);
                }

                #ays-quiz-container-10.ays-quiz-container.ays_quiz_classic_light .ays-questions-container .ays-field:hover label[for^='ays-answer-'],
                #ays-quiz-container-10 .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                    background: rgba(158,5,5,0.8);
                    /* border-radius: 4px; */
                    color: #fff;
                    transition: all .3s;
                }
                #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button:hover,
                #ays-quiz-container-10 #ays_finish_quiz_10 .action-button:focus,
                #ays-quiz-container-10 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
                #ays-quiz-container-10 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:focus {
                    box-shadow: 0 0 0 2px white, 0 0 0 3px #9e0505;
                    background: #9e0505;
                }
            </style><script>
                if(typeof aysQuizOptions === 'undefined'){
                    var aysQuizOptions = [];
                }
                aysQuizOptions['10']  = 'eyJxdWl6X3ZlcnNpb24iOiI2LjMuNi45IiwiY29yZV92ZXJzaW9uIjoiNi4wLjMiLCJwaHBfdmVyc2lvbiI6IjcuNC4zMiIsImNvbG9yIjoiIzllMDUwNSIsImJnX2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsInRleHRfY29sb3IiOiIjMGEwYTBhIiwiaGVpZ2h0IjozNTAsIndpZHRoIjo0MDAsImVuYWJsZV9sb2dnZWRfdXNlcnMiOiJvZmYiLCJpbmZvcm1hdGlvbl9mb3JtIjoiZGlzYWJsZSIsImZvcm1fbmFtZSI6bnVsbCwiZm9ybV9lbWFpbCI6bnVsbCwiZm9ybV9waG9uZSI6bnVsbCwiaW1hZ2Vfd2lkdGgiOiIiLCJpbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJlbmFibGVfY29ycmVjdGlvbiI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uc19yZXN1bHQiOiJvbiIsInJhbmRvbWl6ZV9xdWVzdGlvbnMiOiJvZmYiLCJyYW5kb21pemVfYW5zd2VycyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9xdWVzdGlvbnNfY291bnRlciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RyaWN0aW9uX3Bhc3MiOiJvZmYiLCJyZXN0cmljdGlvbl9wYXNzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJ1c2VyX3JvbGUiOltdLCJjdXN0b21fY3NzIjoiQG1lZGlhIHNjcmVlbiBhbmQgKG1heC13aWR0aDogNzY4cHgpXHJcbmRpdiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBmb250LXNpemU6IDE3cHg7XHJcbiAgICBsZXR0ZXItc3BhY2luZzogMS41cHg7XHJcbn1cclxuXHJcbiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCAjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBiYWNrZ3JvdW5kOiBub25lO1xyXG4gICAgYmFja2dyb3VuZC1jb2xvcjogIzllMDUwNTtcclxuICAgIGNvbG9yOiAjZmZmZmZmO1xyXG4gICAgZm9udC1zaXplOiAxN3B4O1xyXG4gICAgcGFkZGluZzogMTBweCAyMHB4O1xyXG4gICAgYm9yZGVyLXJhZGl1czogM3B4O1xyXG4gICAgaGVpZ2h0OiBhdXRvO1xyXG4gICAgbGV0dGVyLXNwYWNpbmc6IDEuNXB4O1xyXG4gICAgYm94LXNoYWRvdzogdW5zZXQ7XHJcbn0iLCJsaW1pdF91c2VycyI6Im9mZiIsImxpbWl0YXRpb25fbWVzc2FnZSI6IiIsInJlZGlyZWN0X3VybCI6IiIsInJlZGlyZWN0aW9uX2RlbGF5IjowLCJhbnN3ZXJzX3ZpZXciOiJsaXN0IiwiZW5hYmxlX3J0bF9kaXJlY3Rpb24iOiJvZmYiLCJlbmFibGVfbG9nZ2VkX3VzZXJzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJxdWVzdGlvbnNfY291bnQiOiIiLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25fYmFuayI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9saXZlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9wZXJjZW50X3ZpZXciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYXZlcmFnZV9zdGF0aXN0aWNhbCI6Im9uIiwiZW5hYmxlX25leHRfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfcHJldmlvdXNfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfYXJyb3dzIjoib2ZmIiwidGltZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfdGhlbWUiOiJjbGFzc2ljX2xpZ2h0IiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicmVzdWx0X3RleHQiOiIiLCJlbmFibGVfcGFzc19jb3VudCI6Im9mZiIsImhpZGVfc2NvcmUiOiJvZmYiLCJyYXRlX2Zvcm1fdGl0bGUiOiIiLCJib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoicmdiYSgxMCwxMCwxMCwwLjM1KSIsInF1aXpfYm9yZGVyX3JhZGl1cyI6IjAiLCJxdWl6X2JnX2ltYWdlIjoiaHR0cHM6XC9cL2RpYWxla3RpY28uY29tXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDIyXC8wOFwvUTMuanBnIiwicXVpel9ib3JkZXJfd2lkdGgiOiIzIiwicXVpel9ib3JkZXJfc3R5bGUiOiJzb2xpZCIsInF1aXpfYm9yZGVyX2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfbG9hZGVyIjoiZmFjZWJvb2siLCJjcmVhdGVfZGF0ZSI6bnVsbCwiYXV0aG9yIjoie1wiaWRcIjpcIjFcIixcIm5hbWVcIjpcIkRhbmllbCBEaWFsXFx1MDBlOWt0aWNvXCJ9IiwicXVlc3RfYW5pbWF0aW9uIjoic2hha2UiLCJmb3JtX3RpdGxlIjoiIiwiZW5hYmxlX2JnX211c2ljIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19tdXNpYyI6IiIsImFuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNSwic2hvd19jcmVhdGVfZGF0ZSI6Im9mZiIsInNob3dfYXV0aG9yIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbmlzaCI6Im9mZiIsImFuc3dlcnNfcndfdGV4dHMiOiJvbl9wYXNzaW5nIiwiZGlzYWJsZV9zdG9yZV9kYXRhIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JhY2tncm91bmRfZ3JhZGllbnQiOiJvZmYiLCJiYWNrZ3JvdW5kX2dyYWRpZW50X2NvbG9yXzEiOiIjMDAwIiwiYmFja2dyb3VuZF9ncmFkaWVudF9jb2xvcl8yIjoiI2ZmZiIsInF1aXpfZ3JhZGllbnRfZGlyZWN0aW9uIjoidmVydGljYWwiLCJyZWRpcmVjdF9hZnRlcl9zdWJtaXQiOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfdXJsIjoiIiwic3VibWl0X3JlZGlyZWN0X2RlbGF5IjoiMCIsInByb2dyZXNzX2Jhcl9zdHlsZSI6InRoaXJkIiwiZW5hYmxlX2V4aXRfYnV0dG9uIjoib2ZmIiwiZXhpdF9yZWRpcmVjdF91cmwiOiIiLCJpbWFnZV9zaXppbmciOiJjb3ZlciIsInF1aXpfYmdfaW1hZ2VfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIgY2VudGVyIiwiY3VzdG9tX2NsYXNzIjoiIiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9saW5rcyI6Im9mZiIsInNvY2lhbF9saW5rcyI6eyJsaW5rZWRpbl9saW5rIjoiIiwiZmFjZWJvb2tfbGluayI6IiIsInR3aXR0ZXJfbGluayI6IiIsInZrb250YWt0ZV9saW5rIjoiIiwiaW5zdGFncmFtX2xpbmsiOiIiLCJ5b3V0dWJlX2xpbmsiOiIiLCJiZWhhbmNlX2xpbmsiOiIifSwic2hvd19xdWl6X3RpdGxlIjoib2ZmIiwic2hvd19xdWl6X2Rlc2MiOiJvbiIsInNob3dfbG9naW5fZm9ybSI6Im9mZiIsIm1vYmlsZV9tYXhfd2lkdGgiOiIiLCJsaW1pdF91c2Vyc19ieSI6ImlwIiwiYWN0aXZlX2RhdGVfY2hlY2siOiJvZmYiLCJhY3RpdmVJbnRlcnZhbCI6IjIwMjItMTAtMjIgMDM6Mzk6MzIiLCJkZWFjdGl2ZUludGVydmFsIjoiMjAyMi0xMC0yMiAwMzozOTozMiIsImFjdGl2ZV9kYXRlX3ByZV9zdGFydF9tZXNzYWdlIjoiVGhlIHF1aXogd2lsbCBiZSBhdmFpbGFibGUgc29vbiEiLCJhY3RpdmVfZGF0ZV9tZXNzYWdlIjoiXHUwMGExRWwgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJleHBsYW5hdGlvbl90aW1lIjoiNCIsImVuYWJsZV9jbGVhcl9hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwic2hvd19xdWVzdGlvbl9jYXRlZ29yeSI6Im9mZiIsImRpc3BsYXlfc2NvcmUiOiJieV9wZXJjYW50YWdlIiwiZW5hYmxlX3J3X2FzbndlcnNfc291bmRzIjoib24iLCJhbnNfcmlnaHRfd3JvbmdfaWNvbiI6ImRlZmF1bHQiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19pbl9maW5pc2hfcGFnZSI6Im9mZiIsImZpbmlzaF9hZnRlcl93cm9uZ19hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJhZnRlcl90aW1lcl90ZXh0IjoiIiwiZW5hYmxlX2VudGVyX2tleSI6Im9uIiwiYnV0dG9uc190ZXh0X2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsImJ1dHRvbnNfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIiLCJzaG93X3F1ZXN0aW9uc19leHBsYW5hdGlvbiI6Im9uX3Bhc3NpbmciLCJlbmFibGVfYXVkaW9fYXV0b3BsYXkiOiJvZmYiLCJidXR0b25zX3NpemUiOiJtZWRpdW0iLCJidXR0b25zX2ZvbnRfc2l6ZSI6IjE3IiwiYnV0dG9uc193aWR0aCI6IiIsImJ1dHRvbnNfbGVmdF9yaWdodF9wYWRkaW5nIjoiMjAiLCJidXR0b25zX3RvcF9ib3R0b21fcGFkZGluZyI6IjEwIiwiYnV0dG9uc19ib3JkZXJfcmFkaXVzIjoiMyIsImVuYWJsZV9sZWF2ZV9wYWdlIjoib24iLCJlbmFibGVfdGFja2Vyc19jb3VudCI6Im9mZiIsInRhY2tlcnNfY291bnQiOiIiLCJwYXNzX3Njb3JlIjowLCJwYXNzX3Njb3JlX21lc3NhZ2UiOiI8aDQgc3R5bGU9XCJ0ZXh0LWFsaWduOiBjZW50ZXJcIj5Db25ncmF0dWxhdGlvbnMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiE8XC9wPiIsImZhaWxfc2NvcmVfbWVzc2FnZSI6IjxoNCBzdHlsZT1cInRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlclwiPk9vcHMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IGhhdmUgbm90IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiFcclxuVHJ5IGFnYWluITxcL3A+IiwicXVlc3Rpb25fZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVlc3Rpb25zX2hpbnRfaWNvbl9vcl90ZXh0IjoiZGVmYXVsdCIsInF1ZXN0aW9uc19oaW50X3ZhbHVlIjoiIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbnNoX2NvbWZpcm1fYm94Ijoib24iLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25zX29yZGVyaW5nX2J5X2NhdCI6Im9mZiIsInNob3dfc2NoZWR1bGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X3RpbWVyX3R5cGUiOiJjb3VudGRvd24iLCJxdWl6X2xvYWRlcl90ZXh0X3ZhbHVlIjoiIiwiaGlkZV9jb3JyZWN0X2Fuc3dlcnMiOiJvZmYiLCJzaG93X2luZm9ybWF0aW9uX2Zvcm0iOiJvbiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWYiOiIiLCJkaXNhYmxlX2hvdmVyX2VmZmVjdCI6Im9mZiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWZfd2lkdGgiOjEwMCwicHJvZ3Jlc3NfbGl2ZV9iYXJfc3R5bGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel90aXRsZV90cmFuc2Zvcm1hdGlvbiI6InVwcGVyY2FzZSIsInNob3dfYW5zd2Vyc19udW1iZXJpbmciOiJub25lIiwicXVpel9pbWFnZV93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVpel9pbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19vbl9zdGFydF9wYWdlIjoib2ZmIiwicXVpel9ib3hfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjowLCJxdWl6X2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYm94X3NoYWRvd196X29mZnNldCI6MTUsInF1aXpfcXVlc3Rpb25fdGV4dF9hbGlnbm1lbnQiOiJjZW50ZXIiLCJxdWl6X2Fycm93X3R5cGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel9zaG93X3dyb25nX2Fuc3dlcnNfZmlyc3QiOiJvZmYiLCJxdWl6X2Rpc3BsYXlfYWxsX3F1ZXN0aW9ucyI6Im9mZiIsInF1aXpfdGltZXJfcmVkX3dhcm5pbmciOiJvZmYiLCJxdWl6X3NjaGVkdWxlX3RpbWV6b25lIjoiQW1lcmljYVwvTWV4aWNvX0NpdHkiLCJxdWVzdGlvbnNfaGludF9idXR0b25fdmFsdWUiOiIiLCJxdWl6X3RhY2tlcnNfbWVzc2FnZSI6Ilx1MDBhMUVzdGUgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9saW5rZWRpbl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2ZhY2Vib29rX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfdHdpdHRlcl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXNwb25zZXNfYW5vbnltb3VzIjoib2ZmIiwicXVpel9tYWtlX2FsbF9yZXZpZXdfbGluayI6Im9mZiIsInNob3dfcXVlc3Rpb25zX251bWJlcmluZyI6Im5vbmUiLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3RpbWVyIjoiIiwiZW5hYmxlX3Bhc3N3b3JkIjoib2ZmIiwicGFzc3dvcmRfcXVpeiI6IiIsInF1aXpfcGFzc3dvcmRfbWVzc2FnZSI6IiIsImVuYWJsZV9zZWVfcmVzdWx0X2NvbmZpcm1fYm94Ijoib2ZmIiwiZGlzcGxheV9maWVsZHNfbGFiZWxzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Z1bGxfc2NyZWVuX21vZGUiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9wYXNzd29yZF92aXNpYmlsaXR5Ijoib2ZmIiwicXVlc3Rpb25fbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsImFuc3dlcnNfbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTUsInNvY2lhbF9idXR0b25zX2hlYWRpbmciOiIiLCJxdWl6X2VuYWJsZV92a29udGFrdGVfc2hhcmVfYnV0dG9uIjoib24iLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlciI6Im9uIiwiYW5zd2Vyc19ib3JkZXJfd2lkdGgiOjEsImFuc3dlcnNfYm9yZGVyX3N0eWxlIjoic29saWQiLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlcl9jb2xvciI6IiM0NDQiLCJzb2NpYWxfbGlua3NfaGVhZGluZyI6IiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uX2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19tYXJnaW4iOjEwLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3JlZGlyZWN0X3RpbWVyIjoiIiwiYnV0dG9uc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNywiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeF9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfel9vZmZzZXQiOjEwLCJxdWl6X2NyZWF0ZV9hdXRob3IiOjEsInF1aXpfZW5hYmxlX3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV90ZXh0X3NoYWRvd19jb2xvciI6IiMzMzMiLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3lfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3pfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3Nob3dfb25seV93cm9uZ19hbnN3ZXJzIjoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3RpdGxlX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3Bhc3N3b3JkX3dpZHRoIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfcGxhY2Vob2xkZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXZpZXdfcmVxdWlyZWQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9yZXN1bHRzX3RvZ2dsZSI6Im9mZiIsInF1aXpfcmV2aWV3X3RoYW5rX3lvdV9tZXNzYWdlIjoiIiwicmVxdWlyZWRfZmllbGRzIjpudWxsLCJlbmFibGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcXVpel9yYXRlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfYXZnIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JveF9zaGFkb3ciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYm9yZGVyIjoib24iLCJxdWl6X3RpbWVyX2luX3RpdGxlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfY29tbWVudHMiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcmVzdGFydF9idXR0b24iOiJvbiIsImF1dG9maWxsX3VzZXJfZGF0YSI6Im9mZiIsInRpbWVyIjoxMDAsInF1aXpfd2FpdGluZ190aW1lIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19pbWdfZHVyaW5nX3RoZV9xdWl6Ijoib2ZmIiwic2hvd19hbnN3ZXJzX2NhcHRpb24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2tleWJvYXJkX25hdmlnYXRpb24iOiJvbiIsInNob3dfcXVpel9pbWFnZSI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfcXVpel9jYXRlZ29yeV9kZXNjcmlwdGlvbiI6Im9mZiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3VzZXJfY1x1MDU3MG9vc2luZ19hbm9ueW1vdXNfYXNzZXNzbWVudCI6Im9mZiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3doYXRzYXBwX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9mZiIsInN1Ym1pdF9yZWRpcmVjdF9hZnRlciI6IiIsInJ3X2Fuc3dlcnNfc291bmRzIjp0cnVlLCJpZCI6IjEwIiwidGl0bGUiOiJDaWNsbyBkZSBsb3MgZGF0b3MiLCJkZXNjcmlwdGlvbiI6IkNvbnRlc3RhIGxhcyBzaWd1aWVudGVzIHByZWd1bnRhcyIsInF1aXpfaW1hZ2UiOiIiLCJxdWl6X2NhdGVnb3J5X2lkIjoiMyIsInF1ZXN0aW9uX2lkcyI6IjI2LDI3LDI4Iiwib3JkZXJpbmciOiIxMCIsInB1Ymxpc2hlZCI6IjEiLCJpbnRlcnZhbHMiOm51bGwsInF1aXpfdXJsIjpudWxsLCJjdXN0b21fcG9zdF9pZCI6bnVsbCwiYXV0aG9yX2lkIjoiMCIsInF1aXpfYW5pbWF0aW9uX3RvcCI6MTAwLCJxdWl6X2VuYWJsZV9hbmltYXRpb25fdG9wIjoib24ifQ==';
        </script>
                    <input type='hidden' name='quiz_id' value='10'/>
                    <input type='hidden' name='start_date' class='ays-start-date'/>
                </form></div>
                            </div>
                            



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="mi-imagen-pulsa">Este corto vistazo al ciclo de vida de los datos añade conocimiento sobre nuestra materia prima, y nos da una introducción a las <strong>últimas</strong> sesiones de entrenamiento en datos.</p>



<p>En la siguiente travesía dejaremos de lado estos aspectos generales, y nos introduciremos en tareas que conllevan el operar directamente sobre los datos.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/introduccion-analisis-exploratorio-de-datos/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Button2-1.png" alt="botón" style="width:172px" title="Ciclo de vida de los datos 62"></a></figure>



<p></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning?</title>
		<link>https://dialektico.com/obtener-conjuntos-de-datos-para-ml/</link>
					<comments>https://dialektico.com/obtener-conjuntos-de-datos-para-ml/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 05 Oct 2022 22:08:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[api]]></category>
		<category><![CDATA[conjuntos de datos]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[machine learning]]></category>
		<category><![CDATA[scrapping]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=3215</guid>

					<description><![CDATA[Después de haber comenzado nuestro entrenamiento sobre los datos y sus características, y más específicamente, los conjuntos de datos para aprendizaje de máquinas, es momento de atravesar un sendero más sosegado y conocer los principales lugares y métodos que pueden proveerte conjuntos de datos para la realización de tus proyectos en ámbitos académicos, laborales, o [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Después de haber comenzado nuestro entrenamiento sobre <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/">los datos y sus características</a>, y más específicamente, los <a href="https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/">conjuntos de datos</a> para <strong><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">aprendizaje de máquinas</a></strong>, es momento de atravesar un sendero más sosegado y conocer los principales lugares y métodos que pueden proveerte conjuntos de datos para la realización de tus proyectos en ámbitos <strong>académicos</strong>, <strong>laborales</strong>, o incluso <strong>personales</strong>.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2.jpg" alt="nivel dialéktico" class="wp-image-9786" style="width:500px;height:auto" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 63" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Equipaje recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="Travel Bag" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 64" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En esta exploración solo es recomendable tener presentes las generalidades sobre conjuntos de datos mostradas en las <a href="https://dialektico.com/indice/">últimas dos sesiones</a>:</p>



<p class="has-text-align-center"><strong>Nociones sobre conjuntos de datos</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg" alt="TiposDD 3" class="wp-image-7367" style="width:400px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 65" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:40px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Algún refrigerio como acompañamiento</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/COC_Tent_2.jpg" alt="dialéktico comida" class="wp-image-9959" style="width:498px;height:auto" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 66" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/COC_Tent_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/COC_Tent_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning?</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg" alt="Pergamino_3" class="wp-image-6960" style="width:125px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 67" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Existen varias maneras de adquirir conjuntos de datos para todo tipo de proyectos que varían de acuerdo a las <strong>fuentes de información</strong>, a <strong>quiénes extraen esa información</strong>, y a su <strong>disponibilidad</strong>.</p>



<p>Antes de mostrar los lugares de donde podemos obtener conjuntos de datos, explicaremos cómo se clasifican de acuerdo a su <strong>origen</strong> y <strong>forma de obtención</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Datos de primera mano (<strong>First Party Data</strong>).</li>



<li>Datos de segunda mano (<strong>Second Party Data</strong>).</li>



<li>Datos de terceros o de tercera mano (<strong>Third Party Data</strong>).</li>
</ul>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">First Party Data</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Los <strong><a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/">datos</a> de fuente primaria, de primera mano,</strong> o <strong>first party data</strong>, son los conjuntos de datos recabados mediante <strong>medios propios</strong> por la misma persona, conjunto de personas, o asociados que pretenden utilizarlos, sin acudir a datos obtenidos por <strong>gente </strong>u<strong> organizaciones externas</strong>.</p>



<p>Estos datos se recolectan por las vías que se tienen a la mano, interactuando directa o indirectamente con las entidades o fenómenos de los cuales se obtiene la información.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_A1_2.jpg" alt="dialéktico conjuntos de datos" class="wp-image-7468" style="width:485px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 68" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_A1_2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_A1_2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Así es, todo conjunto de datos que son recolectados de <strong>forma interna</strong> son de este tipo, se obtienen de <strong>registros/mediciones </strong>con <strong>herramientas propias </strong>y por parte de personas involucradas en el proyecto.</p>



<p>Para reforzar esta definición, te dejaré algunos ejemplos segmentados por tipos de proyectos.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos de First Party Data para proyectos empresariales</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Cuando se trata de organizaciones que buscan conjuntos de datos para satisfacer objetivos comerciales, estos son algunos ejemplos de <strong>first party data</strong>:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Datos recabados de visitas de usuarios a una aplicación o página web propias mediante una herramienta de medición.</li>



<li>Datos sobre ventas de productos y/o servicios, provenientes de los registros de los mismos vendedores en tiendas físicas. </li>



<li>Datos sobre reseñas de un hotel, obtenidos de las opiniones dejadas en su buzón físico y página web.</li>



<li>Datos sobre películas de terror más vistas en un servicio de streaming, recolectados de mediciones realizadas por la misma plataforma.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos de First Party Data para un proyecto académico o científico</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Toda investigación científica requiere de información sobre su objeto de estudio. Algunos ejemplos de conjuntos de datos de primera mano para estos fines son:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Imágenes de resonancia magnética para estudiar alguna enfermedad neurológica, obtenidos directamente de voluntarios, y registrados por el equipo de investigadores involucrados.</li>



<li>Datos sobre objetos astronómicos recogidos personalmente por el equipo de astrónomos que los utilizará, con telescopios y espectroscopios.</li>



<li>Videos sobre conductas de animales para estudios biopsicológicos, tomados por el mismo científico que los estudia.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos de First Party Data para un proyecto personal</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En lo personal, puedes tener interés en desarrollar un proyecto de ciencia de datos para resolver algún problema, o por simple pasatiempo. Este tipo de actividades pueden ser recopiladas en un <strong>portafolio</strong>, el cual es cada día más valorado por las empresas en el ramo de la ciencia de datos, y que puedes crear en plataformas como <a href="https://github.com/" target="_blank" rel="noopener">GitHub</a> o <a href="https://www.kaggle.com/" target="_blank" rel="noopener">Kaggle</a>.</p>



<p>Ejemplos de <strong>first party data</strong> para este tipo de proyectos son los siguientes:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Conjunto de datos de todas las fotos de tus familiares, tanto físicas como digitales, las cuales recabas para luego entrenar un algoritmo de inteligencia artificial de reconocimiento de rostros.</li>



<li>Información sobre textos publicados en una página web, la cual obtienes haciendo <strong>web scraping</strong>.</li>



<li>Conjunto de datos de publicaciones tuyas en una red social, obtenido mediante el uso de una <strong>API</strong>, y que utilizas para hacer un análisis.</li>
</ul>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Estos ejemplos te servirán como un atisbo a las posibilidades que tienes para obtener información para todo tipo de proyectos, y de las técnicas que puedes emplear para este fin.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_K1_1.jpg" alt="kagnadi dialéktico conjuntos de datos" class="wp-image-7471" style="width:483px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 69" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_K1_1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_K1_1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esos son algunos de los métodos más utilizados para obtener conjuntos de datos de <strong>medios digitales</strong>, lo hablaremos casi al final con un poco más de detalle, pero antes daremos una rápida mirada a los datos de <strong>segundos </strong>y <strong>terceros</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Second party data y third Party data</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Los <strong>datos de fuentes secundarias</strong>, de <strong>segunda mano</strong>, o <strong>second party data</strong> son aquellos conjuntos de datos que se obtienen de <strong>otras personas </strong>u<strong> organizaciones</strong>, quienes los recolectaron utilizando sus propios recursos (es decir, para ellos son <strong>first party data</strong>), y se suelen intercambiar, vender, o hacer públicos, dependiendo de la entidad que los posea.</p>



<p>Los <strong>datos de fuentes terciarias</strong>, de <strong>tercera mano</strong>, o <strong>third party data</strong>, son conjuntos de datos también provenientes de forma externa, pero que no fueron recolectados<strong> directamente </strong>por sus proveedores. Se obtienen indirectamente de individuos o grupos dedicados a la obtención y distribución de información, principalmente para su comercio. La <strong>Figura 2.4.1</strong> ilustra estas relaciones:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1111" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/M1v4.jpg" alt="first party data, second party data, third party data dialéktico" class="wp-image-9968" style="width:652px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 70" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/M1v4.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/10/M1v4-768x790.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.4.1</strong> <br><strong><em>Primer bloque:</em></strong> los datos de primera mano se generan por procedimientos propios. <br><strong><em>Segundo bloque:</em></strong> los datos de segunda mano se obtienen de algún lugar externo, en donde a su vez se generaron de forma propia. <br><strong><em>Tercer bloque:</em></strong> los datos de tercera mano se adquieren de fuentes externas, pero estos a su vez provienen de otras fuentes, por lo que quienes los proveen no fueron quienes los recolectaron de forma primaria.</figcaption></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



            <div class='ays-quiz-container ays_quiz_classic_light   ays-quiz-keyboard-active' data-quest-effect='shake'  data-hide-bg-image='false' id='ays-quiz-container-9'>
                
                
                <div class='ays-questions-container'>
                    
                    
                    
                    <form action='' method='post' id='ays_finish_quiz_9' 
                        class='ays-quiz-form enable_correction enable_questions_result '
                    >
            <input type='hidden' value='list' class='answer_view_class'>
            <input type='hidden' value='' class='ays_qm_enable_arrows'>
            <audio id='ays_quiz_right_ans_sound_9' class='ays_quiz_right_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound.wav'></audio><audio id='ays_quiz_wrong_ans_sound_9' class='ays_quiz_wrong_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound-1.wav'></audio>
            
            <div class='step active-step'>
                <div class='ays-abs-fs ays-start-page'>
                    
                    
                    
                    <div class='ays-fs-subtitle'><p>Contesta las siguientes preguntas</p>
</div>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_id' value='9'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_finish_nonce' value='7cec930025'>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_curent_page_link' class='ays-quiz-curent-page-link' value='https://dialektico.com/categoria/otros/feed/'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_questions' value='23,24,25'>
                    
                    
                    <input type='button'   class='ays_next start_button action-button ays-quiz-keyboard-active' value='EMPEZAR' data-enable-leave-page="false" />
                    
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='23' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>1 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>En una empresa, el gerente del área de marketing ha solicitado que se implemente un sistema de machine learning que tome los datos de los usuarios que visitan la página, con el fin de predecir el comportamiento de nuevos usuarios el mes siguiente. La información se toma de las herramientas de medición web con las que cuenta la empresa. Esta información recolectada es third party data.</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-23]' id='ays-answer-69-9' value='69'/>

                <label for='ays-answer-69-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Verdadero</label><label for='ays-answer-69-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-23]' id='ays-answer-70-9' value='70'/>

                <label for='ays-answer-70-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Falso</label><label for='ays-answer-70-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_9 === 'undefined'){
                window.quizOptions_9 = [];
            }
            window.quizOptions_9['23'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Al ser obtenida de forma interna, la información es first party data.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='24' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>2 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Para reforzar la información, y con fines de análisis y comparación, el gerente compra un conjunto de datos de tráfico web a otra empresa de un giro similar, la cual recolectó por sí misma esos datos. Esta información es second party data.</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-24]' id='ays-answer-73-9' value='73'/>

                <label for='ays-answer-73-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Verdadero</label><label for='ays-answer-73-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-24]' id='ays-answer-74-9' value='74'/>

                <label for='ays-answer-74-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Falso</label><label for='ays-answer-74-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_9 === 'undefined'){
                window.quizOptions_9 = [];
            }
            window.quizOptions_9['24'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Al ser obtenida de fuentes externas, del proveedor que los recolectó con sus propios medios, es second party data.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='25' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>3 / 3</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Por último, el científico de datos determina que hace falta más información para enriquecer el algoritmo de aprendizaje automático, por lo que solicita la compra de datos a una empresa dedicada a recolectar y vender información, que a su vez se obtuvo de otras fuentes externas a esta. Este conjunto de datos es third party data.</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-25]' id='ays-answer-75-9' value='75'/>

                <label for='ays-answer-75-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Verdadero</label><label for='ays-answer-75-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-25]' id='ays-answer-76-9' value='76'/>

                <label for='ays-answer-76-9' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Falso</label><label for='ays-answer-76-9' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_9 === 'undefined'){
                window.quizOptions_9 = [];
            }
            window.quizOptions_9['25'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ays_arrow ays_display_none" tabindex='0'></i>
                            <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active '  value='ANTERIOR' /><i class='ays_display_none ays_fa ays_fa_flag_checkered ays_finish action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0'></i><input type='submit' name='ays_finish_quiz' class='  ays_next ays_finish action-button ays-quiz-keyboard-active' value='VER TOTAL'/></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Al provenir de un tercero que no obvtuvo la información por sus medios, esta información es third party data.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step ays_thank_you_fs'>
            <div class='ays-abs-fs ays-end-page'><div data-class='lds-facebook' data-role='loader' class='ays-loader'><div></div><div></div><div></div></div><div class='ays_quiz_results_page'><div class='ays_score_message'></div><div class='ays_message'></div><p class='ays_score ays_score_display_none animated'>Tu puntación es </p><p class='ays_average'>La puntuación media es  95%</p><div class='ays-progress third'>
                <span class='ays-progress-value third'>0%</span>
                <div class='ays-progress-bg third'>
                    <div class='ays-progress-bar third' style='width:0%;'></div>
                </div>
            </div><p class='ays_restart_button_p'><button type='button' class='action-button ays_restart_button ays-quiz-keyboard-active'>
                    <i class='ays_fa ays_fa_undo'></i>
                    <span>Reiniciar Prueba</span>
                </button></p></div>
            </div>
        </div><style>
            div#ays-quiz-container-9 * {
                box-sizing: border-box;
            }

            #ays-quiz-container-9 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                width: 90%;
            }

            /* Styles for Internet Explorer start */
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 {
                
            }

            /* Styles for Quiz container */
            #ays-quiz-container-9{
                min-height: 350px;
                width:400px;
                background-color:#ffffff;
                background-position:center center;background-image: url('https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/Q3.jpg');border-radius:0px;box-shadow: none;border-width: 3px;border-style: solid;border-color: #000;}

            /* Styles for questions */
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 div.step {
                min-height: 350px;
            }

            /* Styles for text inside quiz container */
            #ays-quiz-container-9 .ays-start-page *:not(input):not([class^='enlighter']),
            #ays-quiz-container-9 .ays_question_hint,
            #ays-quiz-container-9 label[for^="ays-answer-"],
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 p,
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-fs-title,
            #ays-quiz-container-9 .ays-fs-subtitle,
            #ays-quiz-container-9 .logged_in_message,
            #ays-quiz-container-9 .ays_score_message,
            #ays-quiz-container-9 .ays_message{
               color: #0a0a0a;
               outline: none;
            }

            div#ays-quiz-container-9 .ays_question_hint.ays-quiz-keyboard-active,
            div#ays-quiz-container-9 .ays_restart_button.ays-quiz-keyboard-active {
                outline: revert;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-password-message-box,
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-note-message-box,
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question,
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-category-box,
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question *:not([class^='enlighter']) {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-category-box em {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 textarea,
            #ays-quiz-container-9 input::first-letter,
            #ays-quiz-container-9 select::first-letter,
            #ays-quiz-container-9 option::first-letter {
                color: initial !important;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 p::first-letter:not(.ays_no_questions_message) {
                color: #0a0a0a !important;
                background-color: transparent !important;
                font-size: inherit !important;
                font-weight: inherit !important;
                float: none !important;
                line-height: inherit !important;
                margin: 0 !important;
                padding: 0 !important;
            }
            
            
            #ays-quiz-container-9 .select2-container,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field * {
                font-size: 15px !important;
            }
    
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question p {
                font-size: 16px;
                text-align: inherit;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-fs-subtitle p {
                text-align:  center ;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question {
                text-align:  center ;
                margin-bottom: 10px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question pre {
                max-width: 100%;
                white-space: break-spaces;
            }

            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | tid=32449 | Start */
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question img {
                float: unset;
                margin: 0;
            }
            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | End */

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-timer p {
                font-size: 16px;
            }

            #ays-quiz-container-9 section.ays_quiz_redirection_timer_container hr,
            #ays-quiz-container-9 section.ays_quiz_timer_container hr {
                margin: 0;
            }

            #ays-quiz-container-9 section.ays_quiz_timer_container.ays_quiz_timer_red_warning .ays-quiz-timer {
                color: #ff0000;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_thank_you_fs p {
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_results_page .ays_score span {
                visibility: visible;
            }

            #ays-quiz-container-9 input[type='button'],
            #ays-quiz-container-9 input[type='submit'] {
                color: #ffffff !important;
            }

            #ays-quiz-container-9 input[type='button']{
                outline: none;
            }

            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='text'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='url'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='number'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='email'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='checkbox'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form input[type='tel'],
            #ays-quiz-container-9 .information_form textarea,
            #ays-quiz-container-9 .information_form select,
            #ays-quiz-container-9 .information_form option {
                color: initial !important;
                outline: none;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-9 .wrong_answer_text{
                color:#ff4d4d;
            }
            #ays-quiz-container-9 .right_answer_text{
                color:#33cc33;
            }

            #ays-quiz-container-9 .wrong_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_questtion_explanation p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-9 .right_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-9 .right_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                font-size:14px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 .ays_cb_and_a,
            #ays-quiz-container-9 .ays_cb_and_a * {
                color: rgb(10,10,10);
                text-align: center;
            }

            /* Quiz textarea height */
            #ays-quiz-container-9 textarea {
                height: 100px;
                min-height: 100px;
            }

            /* Quiz rate and passed users count */
            #ays-quiz-container-9 .ays_quizn_ancnoxneri_qanak,
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_rete_avg {
                color:#ffffff !important;
                background-color:#0a0a0a;   
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-questions-container > .ays_quizn_ancnoxneri_qanak {
                padding: 5px 20px;
            }
            #ays-quiz-container-9 div.for_quiz_rate.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(10,10,10,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_rete_avg div.for_quiz_rate_avg.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(255,255,255,0.5);
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_rete .ays-quiz-rate-link-box .ays-quiz-rate-link {
                color: #0a0a0a;
            }

            /* Loaders */            
            #ays-quiz-container-9 div.lds-spinner,
            #ays-quiz-container-9 div.lds-spinner2 {
                color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-9 div.lds-spinner div:after,
            #ays-quiz-container-9 div.lds-spinner2 div:after {
                background-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-9 .lds-circle,
            #ays-quiz-container-9 .lds-facebook div,
            #ays-quiz-container-9 .lds-ellipsis div{
                background: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-9 .lds-ripple div{
                border-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-9 .lds-dual-ring::after,
            #ays-quiz-container-9 .lds-hourglass::after{
                border-color: #0a0a0a transparent #0a0a0a transparent;
            }

            /* Stars */
            #ays-quiz-container-9 .ui.rating .icon,
            #ays-quiz-container-9 .ui.rating .icon:before {
                font-family: Rating !important;
            }

            /* Progress bars */
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-progress {
                border-color: rgba(10,10,10,0.8);
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-progress-bg {
                background-color: rgba(10,10,10,0.3);
            }    
            #ays-quiz-container-9 .ays-progress-value {
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-progress-bar {
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-question-counter .ays-live-bar-wrap {
                direction:ltr !important;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-live-bar-fill{
                color: #0a0a0a;
                border-bottom: 2px solid rgba(10,10,10,0.8);
                text-shadow: 0px 0px 5px #ffffff;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-live-bar-fill.ays-live-fourth,
            #ays-quiz-container-9 .ays-live-bar-fill.ays-live-third,
            #ays-quiz-container-9 .ays-live-bar-fill.ays-live-second {
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-live-bar-percent{
                display:none;
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays_average {
                text-align: center;
            }
            
            /* Music, Sound */
            #ays-quiz-container-9 .ays_music_sound {
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-9 blockquote {
                border-left-color: #0a0a0a !important;                                      
            }

            /* Quiz Password */
            #ays-quiz-container-9 .ays-start-page > input[id^='ays_quiz_password_val_'],
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-password-toggle-visibility-box {
                width: 100%;
            }


            /* Question hint */
            #ays-quiz-container-9 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text {
                background-color:#ffffff;
                box-shadow: 0 0 15px 3px rgba(10,10,10,0.35);
                max-width: 270px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text p {
                max-width: unset;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-additonal-box {
                display: flex;
                justify-content: flex-end;
                align-items: center;
                position: relative;  
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_questions_hint_max_width_class {
                max-width: 80%;
            }

            /* Information form */
            #ays-quiz-container-9 .ays-form-title{
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Quiz timer */
            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-redirection-timer,
            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-timer{
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-timer.ays-quiz-message-before-timer:before {
                font-weight: 500;
            }

            /* Quiz title / transformation */
            #ays-quiz-container-9 .ays-fs-title{
                text-transform: uppercase;
                font-size: 21px;
                text-align: center;
                    text-shadow: none;
            }
            
            /* Quiz buttons */
            #ays-quiz-container-9 .ays_arrow {
                color:#ffffff!important;
            }
            #ays-quiz-container-9 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button,
            div#ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button.ays_restart_button,
            #ays-quiz-container-9 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                background: none;
                background-color: #9e0505;
                color:#ffffff;
                font-size: 17px;
                padding: 10px 20px;
                border-radius: 3px;
                height: auto;
                letter-spacing: 0;
                box-shadow: unset;
                width: auto;
                /* border: unset; */
                min-height: unset;
                line-height: normal;
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-9 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 input.action-button,
            #ays-quiz-container-9 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                
            }

            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button.ays_check_answer {
                padding: 5px 10px;
                font-size: 17px !important;
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button.ays_restart_button {
                white-space: nowrap;
                padding: 5px 10px;
                white-space: normal;
            }
            #ays-quiz-container-9 input#ays-submit:hover,
            #ays-quiz-container-9 input#ays-submit:focus,
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button:hover,
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button:focus,
            #ays-quiz-container-9 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:hover {
                background: none;
                box-shadow: 0 0 0 2px #ffffff;
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays_restart_button {
                color: #ffffff;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 .ays_restart_button_p,
            #ays-quiz-container-9 .ays_buttons_div {
                justify-content: center;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_finish.action-button{
                margin: 10px 5px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-share-btn.ays-share-btn-branded {
                color: #fff;
                display: inline-block;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div.correct_div input:checked+label {
                background-color: transparent;
            }
                        
            /* Question answers */
            #ays-quiz-container-9 .ays-field {
                    border-color: #444;
                    border-style: solid;
                    border-width: 1px;
                    box-shadow: none;flex-direction: row-reverse;
            }
            

            /* Answer maximum length of a text field */
            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question_text_message{
                color: #0a0a0a;
                text-align: left;
                font-size: 12px;
            }

            div#ays-quiz-container-9 div.ays_quiz_question_text_error_message {
                color: #ff0000;
            }

            /* Questions answer image */
            #ays-quiz-container-9 .ays-answer-image {
                width:15em;
                height:150px;
                object-fit: cover;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-answers .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                opacity: 1;
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field label.ays_answer_caption[for^='ays-answer-'] {
                z-index: 1;
                position:initial;bottom:0;}
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field input~label[for^='ays-answer-'] {
                padding: 5px;
            }

            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field {
                margin-bottom: 10px;
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field.ays_grid_view_item {
                width: calc(50% - 5px);
            }
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field.ays_grid_view_item:nth-child(odd) {
                margin-right: 5px;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field input:checked+label:before {
                border-color: #9e0505;
                background: #9e0505;
                background-clip: content-box;
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-answers div.ays-text-right-answer {
                color: #0a0a0a;
            }
                        
            /* Questions answer right/wrong icons */
            #ays-quiz-container-9 .ays-field input~label.answered.correct:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/correct.png');          }
            #ays-quiz-container-9 .ays-field input~label.answered.wrong:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/wrong.png');
            }
            #ays-quiz-container-9 .ays-field label.answered:last-of-type:after{
                display: none;
                height: auto;
                left: 10px;top: 10px;}
            /* Dropdown questions */            
            #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single {
                border-bottom: 2px solid #9e0505;
                background-color: #9e0505;
            }
            
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow {
                color: #f5f5f5;
            }

            #ays-quiz-container-9 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field:focus,
            #ays-quiz-container-9 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field {
                outline: unset;
                padding: 0.75rem;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-9 .select2-container--default .select2-results__option--highlighted[aria-selected] {
                background-color: #9e0505;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .selection,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .dropdown-wrapper,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow,
            #ays-quiz-container-9 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow b[role='presentation'] {
                font-size: 16px !important;
            }

            #ays-quiz-container-9 .select2-container--default .select2-results__option {
                padding: 6px;
            }
            
            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-9 .select2-results__options::-webkit-scrollbar {
                width: 7px;
            }
            #ays-quiz-container-9 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-track {
                background-color: rgba(255,255,255,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-9 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.55);
            }
            #ays-quiz-container-9 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb:hover {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.85);
            }

            /* Audio / Video */
            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-time{
                box-sizing: unset;
            }
            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-time-rail {
                padding-top: 15px;
            }

            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-mediaelement video {
                margin: 0;
            }

            /* Limitation */
            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-limitation-count-of-takers {
                padding: 50px;
            }

            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-show,
            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-hide{
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_elegant_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_rect_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #000;
            }

            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | Start */
            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button:hover,
            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                box-shadow: unset;
                background-color: transparent;
            }
            #ays-quiz-container-9 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                margin: 10px 6px;
            }
            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | End */

            /* Go theme (Version: 1.4.3) | Start */
            #ays-quiz-container-9 label[for^='ays-answer']:before,
            #ays-quiz-container-9 label[for^='ays-answer']:before {
                -webkit-mask-image: unset;
                mask-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .ays-field input:checked+label.answered.correct:before,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .ays-field input:checked+label.answered.correct:before {
                background-color: #9e0505 !important;
                background-color: rgba(39,174,96, 1) !important;
            }
            /* Go theme (Version: 1.4.3) | End */

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_results fieldset.ays_fieldset .ays_quiz_question .wp-video {
                width: 100% !important;
                max-width: 100%;
            }

            /* Classic Dark / Classic Light */
            /* Dropdown questions right/wrong styles */
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .correct_div,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .correct_div{
                border-color:green !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(39,174,96,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .correct_div .selected-field,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .correct_div .selected-field {
                padding: 0px 10px 0px 10px;
                color: green !important;
            }

            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .wrong_div,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .wrong_div{
                border-color:red !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label {
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark .ays-field,
            #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light .ays-field {
                text-align: left;
                /*margin-bottom: 10px;*/
                padding: 0;
                transition: .3s ease-in-out;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-close-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-open-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_login_form p{
                color: #0a0a0a;
            }

            /* report questions modal start */
            .ays-modal-reports {
                display: none;
                position: fixed;
                z-index: 9999;
                left: 0;
                top: 0;
                width: 100%;
                height: 100%;
                overflow: auto;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
                animation-duration: .5s;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-modal-content-reports {
                background-color: #fefefe;
                margin: 10% auto;
                border: 1px solid #888;
                max-width: 500px;
                width: 100%;
                border-radius: 10px;
                padding: 20px;
                box-sizing: border-box;
                position: relative;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-modal-content-reports label{
                display: block;
                margin-bottom: 10px;
                font-weight: bold;
                letter-spacing: normal;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-modal-content-reports textarea {
                display: block;
                width: 100%;
                height: 100px;
                padding: 5px;
                box-sizing: border-box;
                border-radius: 5px;
                border: 1px solid #ccc;
                max-width: 100%;
                max-height: 500px;
                resize: vertical;
                transition: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-modal-content-reports input.ays-quiz-submit-question-report {
                background-color: #0073aa;
                color: #fff !important;
                border: none;
                border-radius: 5px;
                padding: 10px 20px;
                cursor: pointer;
                margin-top: 20px;
                line-height: normal;
                letter-spacing: normal;
                box-shadow: unset;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-close-reports-window {
                color: #aaa;
                font-weight: bold;
                position: absolute;
                top: 1%;
                right: 1%;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-close-reports-window img {
                box-shadow: unset;
            }
            
            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-quiz-preloader img {
                box-shadow: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-close-reports-window img:hover,
            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-close-reports-window img:focus {
                cursor: pointer;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-quiz-question-report-error {
                display: none;
                font-size: 13px;
                color: #f00;
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-quiz-question-report-textarea-label,
            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-quiz-question-report-title {
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays_quiz_modal_overlay {
                width: 100%;
                height: 100%;
                position: fixed;
                top: 0;
                left: 0;
                position: absolute;
                z-index: 1000000000;
                flex-direction: column;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-9 .ays-quiz-container .ays-quiz-user-cհoosing-anonymous-assessment {
                margin: 10px 0;
            }

            /* report questions modal end */

            @media screen and (max-width: 768px){
                #ays-quiz-container-9{
                    max-width: 100%;
                }

                div#ays-quiz-container-9 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                    width: 90%;
                }

                #ays-quiz-container-9 .ays_quiz_question p {
                    font-size: 16px;
                }

                #ays-quiz-container-9 .select2-container,
                #ays-quiz-container-9 .ays-field * {
                    font-size: 15px !important;
                }

                div#ays-quiz-container-9 input#ays-submit,
                div#ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button,
                div#ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button.ays_restart_button,
                #ays-quiz-container-9 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
                #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                    font-size: 17px;
                }

                /* Quiz title / mobile font size */
                div#ays-quiz-container-9 .ays-fs-title {
                    font-size: 21px;
                }

                /* Question explanation / mobile font size */
                #ays-quiz-container-9 .ays_questtion_explanation p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Wrong answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-9 .wrong_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Right answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-9 .right_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Note text / mobile font size */
                #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                    font-size:14px;
                }

                div#ays-quiz-container-9 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-9 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-9 .right_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-9 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }
            }
            /* Custom css styles */
            @media screen and (max-width: 768px)
div#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    font-size: 17px;
    letter-spacing: 1.5px;
}

#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, #ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    background: none;
    background-color: #9e0505;
    color: #ffffff;
    font-size: 17px;
    padding: 10px 20px;
    border-radius: 3px;
    height: auto;
    letter-spacing: 1.5px;
    box-shadow: unset;
}
            
            /* RTL direction styles */
            
        </style>
            <style>
                #ays-quiz-container-9 p {
                    margin: 0.625em;
                }
                
                #ays-quiz-container-9 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }

                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: transparent;
                }

                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-9.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }
                
                #ays-quiz-container-9 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label:hover {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.8);
                }

                #ays-quiz-container-9.ays-quiz-container.ays_quiz_classic_light .ays-questions-container .ays-field:hover label[for^='ays-answer-'],
                #ays-quiz-container-9 .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                    background: rgba(158,5,5,0.8);
                    /* border-radius: 4px; */
                    color: #fff;
                    transition: all .3s;
                }
                #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button:hover,
                #ays-quiz-container-9 #ays_finish_quiz_9 .action-button:focus,
                #ays-quiz-container-9 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
                #ays-quiz-container-9 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:focus {
                    box-shadow: 0 0 0 2px white, 0 0 0 3px #9e0505;
                    background: #9e0505;
                }
            </style><script>
                if(typeof aysQuizOptions === 'undefined'){
                    var aysQuizOptions = [];
                }
                aysQuizOptions['9']  = 'eyJxdWl6X3ZlcnNpb24iOiI2LjMuNi4zIiwiY29yZV92ZXJzaW9uIjoiNi4wLjIiLCJwaHBfdmVyc2lvbiI6IjcuNC4yOCIsImNvbG9yIjoiIzllMDUwNSIsImJnX2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsInRleHRfY29sb3IiOiIjMGEwYTBhIiwiaGVpZ2h0IjozNTAsIndpZHRoIjo0MDAsImVuYWJsZV9sb2dnZWRfdXNlcnMiOiJvZmYiLCJpbmZvcm1hdGlvbl9mb3JtIjoiZGlzYWJsZSIsImZvcm1fbmFtZSI6bnVsbCwiZm9ybV9lbWFpbCI6bnVsbCwiZm9ybV9waG9uZSI6bnVsbCwiaW1hZ2Vfd2lkdGgiOiIiLCJpbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJlbmFibGVfY29ycmVjdGlvbiI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uc19yZXN1bHQiOiJvbiIsInJhbmRvbWl6ZV9xdWVzdGlvbnMiOiJvZmYiLCJyYW5kb21pemVfYW5zd2VycyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9xdWVzdGlvbnNfY291bnRlciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RyaWN0aW9uX3Bhc3MiOiJvZmYiLCJyZXN0cmljdGlvbl9wYXNzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJ1c2VyX3JvbGUiOltdLCJjdXN0b21fY3NzIjoiQG1lZGlhIHNjcmVlbiBhbmQgKG1heC13aWR0aDogNzY4cHgpXHJcbmRpdiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBmb250LXNpemU6IDE3cHg7XHJcbiAgICBsZXR0ZXItc3BhY2luZzogMS41cHg7XHJcbn1cclxuXHJcbiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCAjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBiYWNrZ3JvdW5kOiBub25lO1xyXG4gICAgYmFja2dyb3VuZC1jb2xvcjogIzllMDUwNTtcclxuICAgIGNvbG9yOiAjZmZmZmZmO1xyXG4gICAgZm9udC1zaXplOiAxN3B4O1xyXG4gICAgcGFkZGluZzogMTBweCAyMHB4O1xyXG4gICAgYm9yZGVyLXJhZGl1czogM3B4O1xyXG4gICAgaGVpZ2h0OiBhdXRvO1xyXG4gICAgbGV0dGVyLXNwYWNpbmc6IDEuNXB4O1xyXG4gICAgYm94LXNoYWRvdzogdW5zZXQ7XHJcbn0iLCJsaW1pdF91c2VycyI6Im9mZiIsImxpbWl0YXRpb25fbWVzc2FnZSI6IiIsInJlZGlyZWN0X3VybCI6IiIsInJlZGlyZWN0aW9uX2RlbGF5IjowLCJhbnN3ZXJzX3ZpZXciOiJsaXN0IiwiZW5hYmxlX3J0bF9kaXJlY3Rpb24iOiJvZmYiLCJlbmFibGVfbG9nZ2VkX3VzZXJzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJxdWVzdGlvbnNfY291bnQiOiIiLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25fYmFuayI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9saXZlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9wZXJjZW50X3ZpZXciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYXZlcmFnZV9zdGF0aXN0aWNhbCI6Im9uIiwiZW5hYmxlX25leHRfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfcHJldmlvdXNfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfYXJyb3dzIjoib2ZmIiwidGltZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfdGhlbWUiOiJjbGFzc2ljX2xpZ2h0IiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicmVzdWx0X3RleHQiOiIiLCJlbmFibGVfcGFzc19jb3VudCI6Im9mZiIsImhpZGVfc2NvcmUiOiJvZmYiLCJyYXRlX2Zvcm1fdGl0bGUiOiIiLCJib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoicmdiYSgxMCwxMCwxMCwwLjM1KSIsInF1aXpfYm9yZGVyX3JhZGl1cyI6IjAiLCJxdWl6X2JnX2ltYWdlIjoiaHR0cHM6XC9cL2RpYWxla3RpY28uY29tXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDIyXC8wOFwvUTMuanBnIiwicXVpel9ib3JkZXJfd2lkdGgiOiIzIiwicXVpel9ib3JkZXJfc3R5bGUiOiJzb2xpZCIsInF1aXpfYm9yZGVyX2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfbG9hZGVyIjoiZmFjZWJvb2siLCJjcmVhdGVfZGF0ZSI6bnVsbCwiYXV0aG9yIjoie1wiaWRcIjpcIjFcIixcIm5hbWVcIjpcIkRhbmllbCBEaWFsXFx1MDBlOWt0aWNvXCJ9IiwicXVlc3RfYW5pbWF0aW9uIjoic2hha2UiLCJmb3JtX3RpdGxlIjoiIiwiZW5hYmxlX2JnX211c2ljIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19tdXNpYyI6IiIsImFuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNSwic2hvd19jcmVhdGVfZGF0ZSI6Im9mZiIsInNob3dfYXV0aG9yIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbmlzaCI6Im9mZiIsImFuc3dlcnNfcndfdGV4dHMiOiJvbl9wYXNzaW5nIiwiZGlzYWJsZV9zdG9yZV9kYXRhIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JhY2tncm91bmRfZ3JhZGllbnQiOiJvZmYiLCJiYWNrZ3JvdW5kX2dyYWRpZW50X2NvbG9yXzEiOiIjMDAwIiwiYmFja2dyb3VuZF9ncmFkaWVudF9jb2xvcl8yIjoiI2ZmZiIsInF1aXpfZ3JhZGllbnRfZGlyZWN0aW9uIjoidmVydGljYWwiLCJyZWRpcmVjdF9hZnRlcl9zdWJtaXQiOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfdXJsIjoiIiwic3VibWl0X3JlZGlyZWN0X2RlbGF5IjoiMCIsInByb2dyZXNzX2Jhcl9zdHlsZSI6InRoaXJkIiwiZW5hYmxlX2V4aXRfYnV0dG9uIjoib2ZmIiwiZXhpdF9yZWRpcmVjdF91cmwiOiIiLCJpbWFnZV9zaXppbmciOiJjb3ZlciIsInF1aXpfYmdfaW1hZ2VfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIgY2VudGVyIiwiY3VzdG9tX2NsYXNzIjoiIiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9saW5rcyI6Im9mZiIsInNvY2lhbF9saW5rcyI6eyJsaW5rZWRpbl9saW5rIjoiIiwiZmFjZWJvb2tfbGluayI6IiIsInR3aXR0ZXJfbGluayI6IiIsInZrb250YWt0ZV9saW5rIjoiIiwiaW5zdGFncmFtX2xpbmsiOiIiLCJ5b3V0dWJlX2xpbmsiOiIifSwic2hvd19xdWl6X3RpdGxlIjoib2ZmIiwic2hvd19xdWl6X2Rlc2MiOiJvbiIsInNob3dfbG9naW5fZm9ybSI6Im9mZiIsIm1vYmlsZV9tYXhfd2lkdGgiOiIiLCJsaW1pdF91c2Vyc19ieSI6ImlwIiwiYWN0aXZlX2RhdGVfY2hlY2siOiJvZmYiLCJhY3RpdmVJbnRlcnZhbCI6IjIwMjItMTAtMDUgMTM6NTA6MzUiLCJkZWFjdGl2ZUludGVydmFsIjoiMjAyMi0xMC0wNSAxMzo1MDozNSIsImFjdGl2ZV9kYXRlX3ByZV9zdGFydF9tZXNzYWdlIjoiVGhlIHF1aXogd2lsbCBiZSBhdmFpbGFibGUgc29vbiEiLCJhY3RpdmVfZGF0ZV9tZXNzYWdlIjoiXHUwMGExRWwgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJleHBsYW5hdGlvbl90aW1lIjoiNCIsImVuYWJsZV9jbGVhcl9hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwic2hvd19xdWVzdGlvbl9jYXRlZ29yeSI6Im9mZiIsImRpc3BsYXlfc2NvcmUiOiJieV9wZXJjYW50YWdlIiwiZW5hYmxlX3J3X2FzbndlcnNfc291bmRzIjoib24iLCJhbnNfcmlnaHRfd3JvbmdfaWNvbiI6ImRlZmF1bHQiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19pbl9maW5pc2hfcGFnZSI6Im9mZiIsImZpbmlzaF9hZnRlcl93cm9uZ19hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJhZnRlcl90aW1lcl90ZXh0IjoiIiwiZW5hYmxlX2VudGVyX2tleSI6Im9uIiwiYnV0dG9uc190ZXh0X2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsImJ1dHRvbnNfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIiLCJzaG93X3F1ZXN0aW9uc19leHBsYW5hdGlvbiI6Im9uX3Bhc3NpbmciLCJlbmFibGVfYXVkaW9fYXV0b3BsYXkiOiJvZmYiLCJidXR0b25zX3NpemUiOiJtZWRpdW0iLCJidXR0b25zX2ZvbnRfc2l6ZSI6IjE3IiwiYnV0dG9uc193aWR0aCI6IiIsImJ1dHRvbnNfbGVmdF9yaWdodF9wYWRkaW5nIjoiMjAiLCJidXR0b25zX3RvcF9ib3R0b21fcGFkZGluZyI6IjEwIiwiYnV0dG9uc19ib3JkZXJfcmFkaXVzIjoiMyIsImVuYWJsZV9sZWF2ZV9wYWdlIjoib24iLCJlbmFibGVfdGFja2Vyc19jb3VudCI6Im9mZiIsInRhY2tlcnNfY291bnQiOiIiLCJwYXNzX3Njb3JlIjowLCJwYXNzX3Njb3JlX21lc3NhZ2UiOiI8aDQgc3R5bGU9XCJ0ZXh0LWFsaWduOiBjZW50ZXJcIj5Db25ncmF0dWxhdGlvbnMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiE8XC9wPiIsImZhaWxfc2NvcmVfbWVzc2FnZSI6IjxoNCBzdHlsZT1cInRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlclwiPk9vcHMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IGhhdmUgbm90IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiFcclxuVHJ5IGFnYWluITxcL3A+IiwicXVlc3Rpb25fZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVlc3Rpb25zX2hpbnRfaWNvbl9vcl90ZXh0IjoiZGVmYXVsdCIsInF1ZXN0aW9uc19oaW50X3ZhbHVlIjoiIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbnNoX2NvbWZpcm1fYm94Ijoib24iLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25zX29yZGVyaW5nX2J5X2NhdCI6Im9mZiIsInNob3dfc2NoZWR1bGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X3RpbWVyX3R5cGUiOiJjb3VudGRvd24iLCJxdWl6X2xvYWRlcl90ZXh0X3ZhbHVlIjoiIiwiaGlkZV9jb3JyZWN0X2Fuc3dlcnMiOiJvZmYiLCJzaG93X2luZm9ybWF0aW9uX2Zvcm0iOiJvbiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWYiOiIiLCJkaXNhYmxlX2hvdmVyX2VmZmVjdCI6Im9mZiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWZfd2lkdGgiOjEwMCwicHJvZ3Jlc3NfbGl2ZV9iYXJfc3R5bGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel90aXRsZV90cmFuc2Zvcm1hdGlvbiI6InVwcGVyY2FzZSIsInNob3dfYW5zd2Vyc19udW1iZXJpbmciOiJub25lIiwicXVpel9pbWFnZV93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVpel9pbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19vbl9zdGFydF9wYWdlIjoib2ZmIiwicXVpel9ib3hfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjowLCJxdWl6X2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYm94X3NoYWRvd196X29mZnNldCI6MTUsInF1aXpfcXVlc3Rpb25fdGV4dF9hbGlnbm1lbnQiOiJjZW50ZXIiLCJxdWl6X2Fycm93X3R5cGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel9zaG93X3dyb25nX2Fuc3dlcnNfZmlyc3QiOiJvZmYiLCJxdWl6X2Rpc3BsYXlfYWxsX3F1ZXN0aW9ucyI6Im9mZiIsInF1aXpfdGltZXJfcmVkX3dhcm5pbmciOiJvZmYiLCJxdWl6X3NjaGVkdWxlX3RpbWV6b25lIjoiQW1lcmljYVwvTWV4aWNvX0NpdHkiLCJxdWVzdGlvbnNfaGludF9idXR0b25fdmFsdWUiOiIiLCJxdWl6X3RhY2tlcnNfbWVzc2FnZSI6Ilx1MDBhMUVzdGUgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9saW5rZWRpbl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2ZhY2Vib29rX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfdHdpdHRlcl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXNwb25zZXNfYW5vbnltb3VzIjoib2ZmIiwicXVpel9tYWtlX2FsbF9yZXZpZXdfbGluayI6Im9mZiIsInNob3dfcXVlc3Rpb25zX251bWJlcmluZyI6Im5vbmUiLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3RpbWVyIjoiIiwiZW5hYmxlX3Bhc3N3b3JkIjoib2ZmIiwicGFzc3dvcmRfcXVpeiI6IiIsInF1aXpfcGFzc3dvcmRfbWVzc2FnZSI6IiIsImVuYWJsZV9zZWVfcmVzdWx0X2NvbmZpcm1fYm94Ijoib2ZmIiwiZGlzcGxheV9maWVsZHNfbGFiZWxzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Z1bGxfc2NyZWVuX21vZGUiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9wYXNzd29yZF92aXNpYmlsaXR5Ijoib2ZmIiwicXVlc3Rpb25fbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsImFuc3dlcnNfbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTUsInNvY2lhbF9idXR0b25zX2hlYWRpbmciOiIiLCJxdWl6X2VuYWJsZV92a29udGFrdGVfc2hhcmVfYnV0dG9uIjoib24iLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlciI6Im9uIiwiYW5zd2Vyc19ib3JkZXJfd2lkdGgiOjEsImFuc3dlcnNfYm9yZGVyX3N0eWxlIjoic29saWQiLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlcl9jb2xvciI6IiM0NDQiLCJzb2NpYWxfbGlua3NfaGVhZGluZyI6IiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uX2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19tYXJnaW4iOjEwLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3JlZGlyZWN0X3RpbWVyIjoiIiwiYnV0dG9uc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNywiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeF9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfel9vZmZzZXQiOjEwLCJxdWl6X2NyZWF0ZV9hdXRob3IiOjEsInF1aXpfZW5hYmxlX3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV90ZXh0X3NoYWRvd19jb2xvciI6IiMzMzMiLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3lfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3pfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3Nob3dfb25seV93cm9uZ19hbnN3ZXJzIjoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3RpdGxlX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3Bhc3N3b3JkX3dpZHRoIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfcGxhY2Vob2xkZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXZpZXdfcmVxdWlyZWQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9yZXN1bHRzX3RvZ2dsZSI6Im9mZiIsInJlcXVpcmVkX2ZpZWxkcyI6bnVsbCwiZW5hYmxlX3RpbWVyIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3F1aXpfcmF0ZSI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9yYXRlX2F2ZyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JvcmRlciI6Im9uIiwicXVpel90aW1lcl9pbl90aXRsZSI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9yYXRlX2NvbW1lbnRzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RhcnRfYnV0dG9uIjoib24iLCJhdXRvZmlsbF91c2VyX2RhdGEiOiJvZmYiLCJ0aW1lciI6MTAwLCJxdWl6X3dhaXRpbmdfdGltZSI6Im9mZiIsInF1aXpfYmdfaW1nX2R1cmluZ190aGVfcXVpeiI6Im9mZiIsInNob3dfYW5zd2Vyc19jYXB0aW9uIjoib24iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9rZXlib2FyZF9uYXZpZ2F0aW9uIjoib24iLCJzaG93X3F1aXpfaW1hZ2UiOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1aXpfY2F0ZWdvcnlfZGVzY3JpcHRpb24iOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV91c2VyX2NcdTA1NzBvb3NpbmdfYW5vbnltb3VzX2Fzc2Vzc21lbnQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV93aGF0c2FwcF9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfYWZ0ZXIiOiIiLCJyd19hbnN3ZXJzX3NvdW5kcyI6dHJ1ZSwiaWQiOiI5IiwidGl0bGUiOiJFbmNvbnRyYXIgQ29uai4gZGUgRGF0b3MiLCJkZXNjcmlwdGlvbiI6IkNvbnRlc3RhIGxhcyBzaWd1aWVudGVzIHByZWd1bnRhcyIsInF1aXpfaW1hZ2UiOiIiLCJxdWl6X2NhdGVnb3J5X2lkIjoiMyIsInF1ZXN0aW9uX2lkcyI6IjIzLDI0LDI1Iiwib3JkZXJpbmciOiI5IiwicHVibGlzaGVkIjoiMSIsImludGVydmFscyI6bnVsbCwicXVpel91cmwiOm51bGwsImN1c3RvbV9wb3N0X2lkIjpudWxsLCJhdXRob3JfaWQiOiIwIiwicXVpel9hbmltYXRpb25fdG9wIjoxMDAsInF1aXpfZW5hYmxlX2FuaW1hdGlvbl90b3AiOiJvbiJ9';
        </script>
                    <input type='hidden' name='quiz_id' value='9'/>
                    <input type='hidden' name='start_date' class='ays-start-date'/>
                </form></div>
                            </div>
                            



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">¿De dónde obtener conjuntos datos?</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora que hemos entendido que los conjuntos de datos pueden ser recolectados personalmente u obtenidos de fuentes ajenas, y cuál es la denominación asignada de acuerdo a su origen, podemos avistar algunos lugares clave de dónde obtenerlos. </p>



<p>Existen varios sitios web que venden datos (o los medios para conseguirlos) como <a href="https://brightdata.com/" target="_blank" rel="noopener">Bright Data</a>, <a href="https://www.dataandsons.com/" target="_blank" rel="noopener">Data &amp; Sons</a>, o <a href="https://datastock.shop/" target="_blank" rel="noopener">DataStock</a>, pero aquí nos enfocaremos en conjuntos de <strong>datos gratuitos </strong>(<strong>públicos</strong>), porque los hay de fuentes <strong>confiables</strong>, y porque nos servirán principalmente para poner en práctica nuestros conocimientos en aprendizaje automático.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Conjuntos de datos públicos (open data)</h3>



<p>En la web hay varias páginas que ofrecen una cantidad enorme de datos gratuitos, documentados y listos para ser descargados. Aquí te enlisto las más conocidas por su variedad y accesibilidad.</p>



<p class="has-text-color" style="color:#990101"><strong>Mejores páginas para obtener conjuntos de datos (datasets) gratuitos:</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.kaggle.com/datasets" target="_blank" rel="noopener">Kaggle</a> (el más recomendado y fácil de explorar).</li>



<li><a href="https://archive.ics.uci.edu/ml/index.php" target="_blank" rel="noopener">UCI &#8211; machine learning repository</a>.</li>



<li><a href="https://datasetsearch.research.google.com/" target="_blank" rel="noopener">Google Data Search</a>.</li>



<li><a href="https://datahub.io/collections" target="_blank" rel="noopener">Data Hub</a>.</li>



<li><a href="https://visualdata.io/discovery" target="_blank" rel="noopener">VisualData</a>.</li>



<li><a href="https://guides.library.cmu.edu/machine-learning/datasets" target="_blank" rel="noopener">Carnegie Mellon University</a>.</li>



<li><a href="https://github.com/awesomedata/awesome-public-datasets" target="_blank" rel="noopener">Awesome Public Datasets.</a></li>



<li>Páginas gubernamentales como el <a href="https://www.inegi.org.mx/app/descarga/default.html" target="_blank" rel="noopener">INEGI </a>en México, o <a href="https://data.gov/" target="_blank" rel="noopener">Data.gov</a> de Estados Unidos.</li>
</ul>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Además, existen <strong>proyectos científicos</strong> cuya información recolectada es <strong>pública</strong>, como <a href="https://www.earthdata.nasa.gov/" target="_blank" rel="noopener">Earth Data</a> de la NASA u <a href="http://opendata.cern.ch/" target="_blank" rel="noopener">opendata</a> del CERN; te recomiendo buscar tipos de datos específicos en la red, y encontrarás varias opciones. También puedes obtener conjuntos de datos más especializados, <strong>no públicos</strong> pero que solo requieren solicitudes sencillas para su adquisición, como es el caso de <a href="https://www.oasis-brains.org/" target="_blank" rel="noopener">IDA </a>y <a href="https://www.oasis-brains.org/" target="_blank" rel="noopener">OASIS</a>, que son recursos con conjuntos de datos neurológicos a los que personalmente he accedido con fines académicos.</p>



<p>Las anteriores son formas de obtener second y third party data; ahora hablaremos brevemente de dos técnicas muy comunes para la obtención de datos de primera mano de <strong>páginas web</strong> y <strong>aplicaciones móviles</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Nota</strong>: puedes consultar una lista más extensa de repositorios de conjuntos de datos en <a href="https://www.kdnuggets.com/datasets/index.html" target="_blank" rel="noopener">kdnuggets.com</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Web scraping</h3>



<p>El <strong>web scraping</strong> es una <strong>técnica</strong> cuyo fin es la <strong>extracción de datos de páginas web</strong>. Para lograr esto, se crean programas que «navegan» la web y toman datos de partes específicas de esta.</p>



<p>El arte en esta metodología se encuentra en la forma en que se señala en dónde <strong>buscar y extraer</strong> la información, ya que esto implica no navegar la web como estamos acostumbrados a hacerlo, sino en explorar fragmentos de códigos específicos en el <strong>backend </strong>de dicha página (dicho de otra forma, consiste en decir a la computadora en qué partes del <strong>código </strong>que da estructura a la página están los datos que necesitas).</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_L1_1.jpg" alt="dialéktico conjuntos de datos" class="wp-image-7478" style="width:482px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 71" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_L1_1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_L1_1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En realidad es más sencillo de lo que parece, sobre todo con las herramientas actuales. Solo es necesario contar con algunos conocimientos de <a href="https://developer.mozilla.org/es/docs/Web/HTML" target="_blank" rel="noopener"><strong>HTML</strong> </a>y/o <strong><a href="https://developer.mozilla.org/es/docs/Web/CSS" target="_blank" rel="noopener">CSS</a></strong>, y puedes utilizar <strong>Python</strong> con librerías como <a href="https://beautiful-soup-4.readthedocs.io/en/latest/" target="_blank" rel="noopener">Beautiful Soup</a>, <a href="https://github.com/scrapy/scrapy" target="_blank" rel="noopener">Scrapy</a> o <a href="https://selenium-python.readthedocs.io/" target="_blank" rel="noopener">Selenium</a>, y puedes empezar a hacer tus pruebas en <a href="https://dialektico.com/google-colab/">Google Colab</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="api" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Consumo de APIs</h3>



<p>Por último, hablaremos sobre las <strong>APIs</strong>, las cuales son ampliamente utilizadas para la <strong>extracción de información</strong>, y muchas veces son provistas por los mismos creadores de las <strong>aplicaciones </strong>y<strong> páginas web</strong>. </p>



<p>Una <strong>API</strong> es una interfaz de programación de aplicaciones, lo cual es, en pocas palabras, una forma de <strong>comunicación </strong>entre diferentes <strong>softwares</strong> mediante protocolos relativamente sencillos.</p>



<p>Una API (en específico, una <strong>API Web</strong>) permite <strong>establecer comunicación</strong> para extraer información de plataformas web como <strong>Facebook, Google, Netflix </strong>o<strong> Spotify</strong>, y pueden ser consumidas mediante diversas aplicaciones y lenguajes de programación, dentro de los cuales también se encuentra <strong>Python</strong>.</p>



<p>Las APIs de empresas grandes, como las antes mencionadas, generalmente son elaboradas y lanzadas por las mismas empresas, por lo que la información que arrojan es <strong>confiable</strong>, y la comunicación suele ser sencilla y estar bien documentada. </p>



<p>Un ejemplo de uso de una API, es utilizar la API de <a href="https://developers.google.com/maps?hl=es-419" target="_blank" rel="noopener">Google Maps</a> para obtener reseñas de sitios web, o la API de <a href="https://developers.facebook.com/products/instagram/apis/" data-type="URL" data-id="https://developers.facebook.com/docs/instagram-api/" target="_blank" rel="noopener">Instagram</a> para recolectar información de likes y comentarios de publicaciones.</p>



<p>Si quieres ver un ejemplo mucho más detallado, puedes echar un vistazo al <a href="https://dialektico.com/tutorial-api-spotify-python/">tutorial para utilizar la API de Spotify con Python</a>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_M1_2.jpg" alt="dialéktico conjuntos de datos" class="wp-image-7482" style="width:602px;height:auto" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 72" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_M1_2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_M1_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como menciona <strong>Mmerf</strong>, lo concerniente a la<strong> extracción</strong> de datos puede corresponder más a otras áreas dentro de una organización; sin embargo, es <strong>mucho mejor</strong> estar familiarizados con estas técnicas para ser conscientes de los posibles orígenes de nuestros datos, y para hacer uso de estas <strong>en caso de necesitarlas</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_D1_1.jpg" alt="dialéktico conjuntos de datos" class="wp-image-7483" style="width:510px;height:auto" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 73" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_D1_1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/COC_D1_1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto concluimos una de las últimas partes de nuestro entrenamiento en conjuntos de datos, en nuestro próximo destino, nos adentraremos en el <strong>ciclo de vida de los datos</strong>, lo cual nos introducirá y guiará finalmente hacia el <strong>análisis exploratorio</strong> y <strong>preprocesamiento de datos con Python</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/ciclo-de-vida-de-los-datos/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Button2-1.png" alt="botón" style="width:172px" title="¿Cómo obtener conjuntos de datos para machine learning? 74"></a></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/obtener-conjuntos-de-datos-para-ml/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática</title>
		<link>https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/</link>
					<comments>https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 29 Sep 2022 20:25:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[conjuntos de datos]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[matemáticas]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=2761</guid>

					<description><![CDATA[Uno de los términos que avistarás con mayor frecuencia por estos rumbos es el de conjunto de datos (dataset), ya que, como vimos en la introducción al machine learning, es uno de los ingredientes principales e imprescindibles en toda técnica del aprendizaje de máquinas, y en general de la ciencia de datos y sus derivados. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Uno de los términos que avistarás con mayor frecuencia por estos rumbos es el de <strong><em>conjunto de datos</em> (dataset)</strong>, ya que, como vimos en la <a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">i</a><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/#IMLComPrin">ntroducción al machine learnin</a><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">g</a>, es uno de los ingredientes <strong>principales </strong>e <strong>imprescindibles </strong>en toda técnica del aprendizaje de máquinas, y en general de la ciencia de datos y sus derivados.</p>



<p>En este recorrido definiremos brevemente<strong> qué son </strong>los conjuntos de datos<strong>, </strong>cuáles son sus<strong> características</strong>, algunos ejemplos enfocados en enfatizar su variedad y uso para la resolución de problemas, y, finalmente, su <strong>definición matemática</strong>.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_Nivel_3.jpg" alt="CDD Nivel 3" class="wp-image-9789" style="width:500px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 75" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_Nivel_3.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_Nivel_3-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Inventario recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="inventario dialéktico" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 76" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center has-medium-font-size"><strong>Exploración en datos</strong></p>



<p class="has-text-align-center">Conocimiento sobre<a href="https://dialektico.com/tipos-de-datos/"> datos y sus tipos</a>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg" alt="conjuntos de datos dialéktico" class="wp-image-7367" style="width:400px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 77" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/TiposDD_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center has-medium-font-size"><strong>Matemáticas</strong></p>



<p class="has-text-align-center">Álgebra lineal y conjuntos</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/MathMagic.jpg" alt="Matemáticas" class="wp-image-6982" style="width:400px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 78" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/MathMagic.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/MathMagic-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong>Algún aperitivo</strong> <strong>para acompañar</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-6.png" alt="tentenpie dialéktico" class="wp-image-9427" style="width:510px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 79" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-6.png 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-6-768x768.png 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">¿Qué son los conjuntos de datos para machine learning?</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg" alt="Pergamino_3" class="wp-image-6960" style="width:125px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 80" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Un <strong>conjunto de datos</strong> es una colección de <a href="https://dialektico.com/datos-machine-learning/">datos</a> u observaciones que es concebida como una <strong>unidad </strong>para su <strong>procesamiento computacional</strong>. En <strong>aprendizaje de máquinas</strong>, se utiliza para entrenar y evaluar modelos matemáticos, y es claramente un bloque más que sustancial en este campo, ya que el <strong>aprendizaje </strong>se produce exclusivamente a través de su procesamiento.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL1v4.jpg" alt="laiarahrang" class="wp-image-9471" style="width:487px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 81" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL1v4.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL1v4-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Así es, un conjunto de datos se puede ver como la <strong>información </strong>recabada para propiciar que una máquina logre realizar alguna tarea mediante aprendizaje automático, forjando un modelo a partir de los <strong>patrones</strong> <strong>extraídos </strong>de los datos.</p>



<p>El concepto de conjunto de datos tiene una relación con el de <em><strong>muestra </strong></em>y <strong><em>población </em></strong>en estadística, siendo la <strong>muestra </strong>un subconjunto de una <strong>población</strong>, y la población el <em>universo </em>o totalidad de datos referentes a un objeto de estudio. En el contexto del<strong> <a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">machine learning</a></strong>, un conjunto de datos se puede percibir como una muestra estadística en un formato legible para una máquina.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/CDD_K1.jpg" alt="kagnadi" class="wp-image-7325" style="width:484px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 82" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/CDD_K1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/CDD_K1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>No es necesario que piensen mucho en esto último, solo tengan en cuenta que el conjunto de datos es la agrupación de <strong>observaciones </strong>registradas que serán procesadas por un <strong>algoritmo</strong> para <strong>modelar</strong> patrones que se deseen identificar, justo como se muestra en la <strong>Figura 1.3.3</strong> de la <a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">introducción al aprendizaje de máquinas</a>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1300" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Flujo_ML_IN_5.jpg" alt="Flujo ML IN 5" class="wp-image-10953" style="width:726px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 83" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Flujo_ML_IN_5.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Flujo_ML_IN_5-768x975.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 1.3.3</strong> Diagrama del marco de trabajo general de aprendizaje de máquinas. Se muestra cómo los datos son transformados por un algoritmo con el fin de generar un modelo matemático que opere sobre los datos.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Además, debemos considerar lo entendido en nuestro <a href="https://dialektico.com/tipos-de-datos/">primer entrenamiento en datos</a>, y recordar la jerarquía del conocimiento mostrada en la <strong>Fig. 2.1.3</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5.jpg" alt="jerarquía del conocimiento dialéktico" class="wp-image-7238" style="width:550px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 84" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.1.3</strong> Pirámide del conocimiento en la que se observa la jerarquía y relaciones entre diferentes etapas de transformación de los datos.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto podemos identificar qué relevancia y significado tiene un conjunto de datos en aprendizaje de máquinas, dando lugar a este pequeño flujo de uso para el entrenamiento de un modelo:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Se registran datos que son almacenados y transformados para su procesamiento computacional.</li>



<li>Los datos son manipulados y analizados por un algoritmo de aprendizaje de máquinas, generando un modelo matemático.</li>



<li>El modelo resultante es utilizado para obtener información nueva sobre los datos, es decir, conocimiento de valor.</li>
</ol>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esto es solo una parte de lo que se conoce como <strong>ciclo de vida de los datos</strong>, y del cual hablaremos con mucho más detalle en una siguiente parada. El punto hasta aquí es reconocer qué son los conjuntos de datos y cómo son utilizados particularmente para el <strong>entrenamiento </strong>de un modelo de <strong>machine learning</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="ejemplosE" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Ejemplos de entrenamiento </h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora que hemos ubicado el <strong>qué </strong>y <strong>por qué</strong> de un <strong>conjunto de datos</strong>, hablemos sobre su <strong>composición </strong>en términos de machine learning. Para efectos de terminología asociada con el entrenamiento de modelos, los conjuntos de datos se dice que están compuestos de algo llamado <strong><em>ejemplos de entrenamiento</em></strong>.</p>



<p>¿Y qué son?, simplemente así es como se hace referencia a cada <strong>observación </strong>o <strong>instancia </strong>de un conjunto de datos.</p>



<p>Por ejemplo, supongamos que hemos recolectado <strong>fotos de imágenes</strong> de diferentes objetos con el fin de <strong>entrenar </strong>un modelo que aprenda a reconocerlos.</p>



<p>El conjunto de datos serían las imágenes que he tomado, y cada ejemplo de entrenamiento se refiere a cada imagen unitaria:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_diag_2.jpg" alt="ejemplos de entrenamiento dialéktico" class="wp-image-9766" style="width:630px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 85" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_diag_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_diag_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.3.1</strong> Ilustración de un conjunto de datos de imágenes y sus respectivos ejemplos de entrenamiento.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Cada <strong>observación </strong>conforma a un <strong>ejemplo de entrenamiento</strong>, y estos en su totalidad dan forma al <strong>conjunto de datos</strong>. Se les conoce como ejemplos de entrenamiento porque su función en machine learning es &lt;&lt;entrenar&gt;&gt; modelos, es decir, generar aprendizaje mediante su procesamiento.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_A2_3.jpg" alt="aelacor" class="wp-image-9774" style="width:520px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 86" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_A2_3.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_A2_3-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Es correcto.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_K2.jpg" alt="Kagnadi" class="wp-image-9484" style="width:512px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 87" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_K2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_K2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Es&#8230; correcto.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Ejemplos de conjuntos de datos para machine learning</h2>



<p>Por último, exploraremos algunos ejemplos de conjuntos de datos para aprendizaje de máquinas, señalando el <strong>objetivo </strong>del modelo a <strong>entrenar</strong>, sus respectivos<strong> ejemplos de entrenamiento</strong>, y el <strong>tipo </strong>de datos utilizado en cuanto a su estructura:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1106" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_ejemE_2.jpg" alt="CDD ejemE 2" class="wp-image-9486" style="width:768px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 88" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_ejemE_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_ejemE_2-768x830.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.3.2</strong> Ejemplos de conjuntos de datos, su fin para aprendizaje de máquinas, sus ejemplos de entrenamiento y su tipo por estructura.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Notarás que la naturaleza de los conjuntos de datos es variada, al igual que los objetivos de los modelos que pretendemos alimentar con ellos. </p>



<p>Hemos concluido con la parte descriptiva de nuestro encuentro con los conjuntos de datos, ahora atenderemos por primera vez a las <strong>definiciones matemáticas</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



            <div class='ays-quiz-container ays_quiz_classic_light   ays-quiz-keyboard-active' data-quest-effect='shake'  data-hide-bg-image='false' id='ays-quiz-container-18'>
                
                
                <div class='ays-questions-container'>
                    
                    
                    
                    <form action='' method='post' id='ays_finish_quiz_18' 
                        class='ays-quiz-form enable_correction enable_questions_result '
                    >
            <input type='hidden' value='list' class='answer_view_class'>
            <input type='hidden' value='' class='ays_qm_enable_arrows'>
            <audio id='ays_quiz_right_ans_sound_18' class='ays_quiz_right_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound.wav'></audio><audio id='ays_quiz_wrong_ans_sound_18' class='ays_quiz_wrong_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound-1.wav'></audio>
            
            <div class='step active-step'>
                <div class='ays-abs-fs ays-start-page'>
                    
                    
                    
                    <div class='ays-fs-subtitle'><p>Contesta las siguientes preguntas</p>
</div>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_id' value='18'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_finish_nonce' value='7cec930025'>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_curent_page_link' class='ays-quiz-curent-page-link' value='https://dialektico.com/categoria/otros/feed/'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_questions' value='47,48'>
                    
                    
                    <input type='button'   class='ays_next start_button action-button ays-quiz-keyboard-active' value='EMPEZAR' data-enable-leave-page="false" />
                    
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='47' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>1 / 2</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Tienes la misión de entrenar un algoritmo de reconocimiento facial para la entrada de una institución escolar, ¿qué conjunto de datos necesitas, y qué tipo de datos tendrías inicialmente?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-47]' id='ays-answer-159-18' value='159'/>

                <label for='ays-answer-159-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Conjunto de imágenes de rostros, serían datos estructurados.</label><label for='ays-answer-159-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-47]' id='ays-answer-160-18' value='160'/>

                <label for='ays-answer-160-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Conjunto de calificaciones escolares, serían datos no estructurados.</label><label for='ays-answer-160-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-47]' id='ays-answer-161-18' value='161'/>

                <label for='ays-answer-161-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Conjunto de imágenes de rostros, serían datos no estructurados.</label><label for='ays-answer-161-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-47]' id='ays-answer-162-18' value='162'/>

                <label for='ays-answer-162-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Conjunto de calificaciones escolares, serían datos estructurados.</label><label for='ays-answer-162-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_18 === 'undefined'){
                window.quizOptions_18 = [];
            }
            window.quizOptions_18['47'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Se necesita entrenar al modelo con imágenes de rostros, y se trataría de datos no estructurados (inicialmente).</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='48' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>2 / 2</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>De tu conjunto de datos de rostros de alumnos, ¿cuál es un ejemplo de entrenamiento?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-48]' id='ays-answer-163-18' value='163'/>

                <label for='ays-answer-163-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Una imagen de un rostro.</label><label for='ays-answer-163-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-48]' id='ays-answer-164-18' value='164'/>

                <label for='ays-answer-164-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>El conjunto de imágenes de rostros.</label><label for='ays-answer-164-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-48]' id='ays-answer-165-18' value='165'/>

                <label for='ays-answer-165-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Una muestra del conjunto de datos.</label><label for='ays-answer-165-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-48]' id='ays-answer-166-18' value='166'/>

                <label for='ays-answer-166-18' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Una calificación escolar.</label><label for='ays-answer-166-18' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_18 === 'undefined'){
                window.quizOptions_18 = [];
            }
            window.quizOptions_18['48'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ays_arrow ays_display_none" tabindex='0'></i>
                            <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active '  value='ANTERIOR' /><i class='ays_display_none ays_fa ays_fa_flag_checkered ays_finish action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0'></i><input type='submit' name='ays_finish_quiz' class='  ays_next ays_finish action-button ays-quiz-keyboard-active' value='VER TOTAL'/></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>Un ejemplo de entrenamiento es una unidad del conjunto de datos, en este caso, una imagen de un rostro.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step ays_thank_you_fs'>
            <div class='ays-abs-fs ays-end-page'><div data-class='lds-facebook' data-role='loader' class='ays-loader'><div></div><div></div><div></div></div><div class='ays_quiz_results_page'><div class='ays_score_message'></div><div class='ays_message'></div><p class='ays_score ays_score_display_none animated'>Tu puntación es </p><p class='ays_average'>La puntuación media es  77%</p><div class='ays-progress third'>
                <span class='ays-progress-value third'>0%</span>
                <div class='ays-progress-bg third'>
                    <div class='ays-progress-bar third' style='width:0%;'></div>
                </div>
            </div><p class='ays_restart_button_p'><button type='button' class='action-button ays_restart_button ays-quiz-keyboard-active'>
                    <i class='ays_fa ays_fa_undo'></i>
                    <span>Reiniciar Prueba</span>
                </button></p></div>
            </div>
        </div><style>
            div#ays-quiz-container-18 * {
                box-sizing: border-box;
            }

            #ays-quiz-container-18 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                width: 90%;
            }

            /* Styles for Internet Explorer start */
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 {
                
            }

            /* Styles for Quiz container */
            #ays-quiz-container-18{
                min-height: 350px;
                width:400px;
                background-color:#ffffff;
                background-position:center center;background-image: url('https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/Q3.jpg');border-radius:0px;box-shadow: none;border-width: 3px;border-style: solid;border-color: #000;}

            /* Styles for questions */
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 div.step {
                min-height: 350px;
            }

            /* Styles for text inside quiz container */
            #ays-quiz-container-18 .ays-start-page *:not(input):not([class^='enlighter']),
            #ays-quiz-container-18 .ays_question_hint,
            #ays-quiz-container-18 label[for^="ays-answer-"],
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 p,
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-fs-title,
            #ays-quiz-container-18 .ays-fs-subtitle,
            #ays-quiz-container-18 .logged_in_message,
            #ays-quiz-container-18 .ays_score_message,
            #ays-quiz-container-18 .ays_message{
               color: #0a0a0a;
               outline: none;
            }

            div#ays-quiz-container-18 .ays_question_hint.ays-quiz-keyboard-active,
            div#ays-quiz-container-18 .ays_restart_button.ays-quiz-keyboard-active {
                outline: revert;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-password-message-box,
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-note-message-box,
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question,
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-category-box,
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question *:not([class^='enlighter']) {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-category-box em {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 textarea,
            #ays-quiz-container-18 input::first-letter,
            #ays-quiz-container-18 select::first-letter,
            #ays-quiz-container-18 option::first-letter {
                color: initial !important;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 p::first-letter:not(.ays_no_questions_message) {
                color: #0a0a0a !important;
                background-color: transparent !important;
                font-size: inherit !important;
                font-weight: inherit !important;
                float: none !important;
                line-height: inherit !important;
                margin: 0 !important;
                padding: 0 !important;
            }
            
            
            #ays-quiz-container-18 .select2-container,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field * {
                font-size: 15px !important;
            }
    
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question p {
                font-size: 16px;
                text-align: inherit;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-fs-subtitle p {
                text-align:  center ;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question {
                text-align:  center ;
                margin-bottom: 10px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question pre {
                max-width: 100%;
                white-space: break-spaces;
            }

            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | tid=32449 | Start */
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question img {
                float: unset;
                margin: 0;
            }
            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | End */

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-timer p {
                font-size: 16px;
            }

            #ays-quiz-container-18 section.ays_quiz_redirection_timer_container hr,
            #ays-quiz-container-18 section.ays_quiz_timer_container hr {
                margin: 0;
            }

            #ays-quiz-container-18 section.ays_quiz_timer_container.ays_quiz_timer_red_warning .ays-quiz-timer {
                color: #ff0000;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_thank_you_fs p {
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_results_page .ays_score span {
                visibility: visible;
            }

            #ays-quiz-container-18 input[type='button'],
            #ays-quiz-container-18 input[type='submit'] {
                color: #ffffff !important;
            }

            #ays-quiz-container-18 input[type='button']{
                outline: none;
            }

            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='text'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='url'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='number'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='email'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='checkbox'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form input[type='tel'],
            #ays-quiz-container-18 .information_form textarea,
            #ays-quiz-container-18 .information_form select,
            #ays-quiz-container-18 .information_form option {
                color: initial !important;
                outline: none;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-18 .wrong_answer_text{
                color:#ff4d4d;
            }
            #ays-quiz-container-18 .right_answer_text{
                color:#33cc33;
            }

            #ays-quiz-container-18 .wrong_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_questtion_explanation p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-18 .right_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-18 .right_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                font-size:14px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 .ays_cb_and_a,
            #ays-quiz-container-18 .ays_cb_and_a * {
                color: rgb(10,10,10);
                text-align: center;
            }

            /* Quiz textarea height */
            #ays-quiz-container-18 textarea {
                height: 100px;
                min-height: 100px;
            }

            /* Quiz rate and passed users count */
            #ays-quiz-container-18 .ays_quizn_ancnoxneri_qanak,
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_rete_avg {
                color:#ffffff !important;
                background-color:#0a0a0a;   
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-questions-container > .ays_quizn_ancnoxneri_qanak {
                padding: 5px 20px;
            }
            #ays-quiz-container-18 div.for_quiz_rate.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(10,10,10,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_rete_avg div.for_quiz_rate_avg.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(255,255,255,0.5);
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_rete .ays-quiz-rate-link-box .ays-quiz-rate-link {
                color: #0a0a0a;
            }

            /* Loaders */            
            #ays-quiz-container-18 div.lds-spinner,
            #ays-quiz-container-18 div.lds-spinner2 {
                color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-18 div.lds-spinner div:after,
            #ays-quiz-container-18 div.lds-spinner2 div:after {
                background-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-18 .lds-circle,
            #ays-quiz-container-18 .lds-facebook div,
            #ays-quiz-container-18 .lds-ellipsis div{
                background: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-18 .lds-ripple div{
                border-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-18 .lds-dual-ring::after,
            #ays-quiz-container-18 .lds-hourglass::after{
                border-color: #0a0a0a transparent #0a0a0a transparent;
            }

            /* Stars */
            #ays-quiz-container-18 .ui.rating .icon,
            #ays-quiz-container-18 .ui.rating .icon:before {
                font-family: Rating !important;
            }

            /* Progress bars */
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-progress {
                border-color: rgba(10,10,10,0.8);
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-progress-bg {
                background-color: rgba(10,10,10,0.3);
            }    
            #ays-quiz-container-18 .ays-progress-value {
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-progress-bar {
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-question-counter .ays-live-bar-wrap {
                direction:ltr !important;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-live-bar-fill{
                color: #0a0a0a;
                border-bottom: 2px solid rgba(10,10,10,0.8);
                text-shadow: 0px 0px 5px #ffffff;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-live-bar-fill.ays-live-fourth,
            #ays-quiz-container-18 .ays-live-bar-fill.ays-live-third,
            #ays-quiz-container-18 .ays-live-bar-fill.ays-live-second {
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-live-bar-percent{
                display:none;
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays_average {
                text-align: center;
            }
            
            /* Music, Sound */
            #ays-quiz-container-18 .ays_music_sound {
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-18 blockquote {
                border-left-color: #0a0a0a !important;                                      
            }

            /* Quiz Password */
            #ays-quiz-container-18 .ays-start-page > input[id^='ays_quiz_password_val_'],
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-password-toggle-visibility-box {
                width: 100%;
            }


            /* Question hint */
            #ays-quiz-container-18 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text {
                background-color:#ffffff;
                box-shadow: 0 0 15px 3px rgba(10,10,10,0.35);
                max-width: 270px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text p {
                max-width: unset;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-additonal-box {
                display: flex;
                justify-content: flex-end;
                align-items: center;
                position: relative;  
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_questions_hint_max_width_class {
                max-width: 80%;
            }

            /* Information form */
            #ays-quiz-container-18 .ays-form-title{
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Quiz timer */
            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-redirection-timer,
            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-timer{
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-timer.ays-quiz-message-before-timer:before {
                font-weight: 500;
            }

            /* Quiz title / transformation */
            #ays-quiz-container-18 .ays-fs-title{
                text-transform: uppercase;
                font-size: 21px;
                text-align: center;
                    text-shadow: none;
            }
            
            /* Quiz buttons */
            #ays-quiz-container-18 .ays_arrow {
                color:#ffffff!important;
            }
            #ays-quiz-container-18 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button,
            div#ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button.ays_restart_button,
            #ays-quiz-container-18 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                background: none;
                background-color: #9e0505;
                color:#ffffff;
                font-size: 17px;
                padding: 10px 20px;
                border-radius: 3px;
                height: auto;
                letter-spacing: 0;
                box-shadow: unset;
                width: auto;
                /* border: unset; */
                min-height: unset;
                line-height: normal;
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-18 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 input.action-button,
            #ays-quiz-container-18 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                
            }

            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button.ays_check_answer {
                padding: 5px 10px;
                font-size: 17px !important;
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button.ays_restart_button {
                white-space: nowrap;
                padding: 5px 10px;
                white-space: normal;
            }
            #ays-quiz-container-18 input#ays-submit:hover,
            #ays-quiz-container-18 input#ays-submit:focus,
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button:hover,
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button:focus,
            #ays-quiz-container-18 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:hover {
                background: none;
                box-shadow: 0 0 0 2px #ffffff;
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays_restart_button {
                color: #ffffff;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 .ays_restart_button_p,
            #ays-quiz-container-18 .ays_buttons_div {
                justify-content: center;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_finish.action-button{
                margin: 10px 5px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-share-btn.ays-share-btn-branded {
                color: #fff;
                display: inline-block;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div.correct_div input:checked+label {
                background-color: transparent;
            }
                        
            /* Question answers */
            #ays-quiz-container-18 .ays-field {
                    border-color: #444;
                    border-style: solid;
                    border-width: 1px;
                    box-shadow: none;flex-direction: row-reverse;
            }
            

            /* Answer maximum length of a text field */
            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question_text_message{
                color: #0a0a0a;
                text-align: left;
                font-size: 12px;
            }

            div#ays-quiz-container-18 div.ays_quiz_question_text_error_message {
                color: #ff0000;
            }

            /* Questions answer image */
            #ays-quiz-container-18 .ays-answer-image {
                width:15em;
                height:150px;
                object-fit: cover;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-answers .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                opacity: 1;
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field label.ays_answer_caption[for^='ays-answer-'] {
                z-index: 1;
                position:initial;bottom:0;}
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field input~label[for^='ays-answer-'] {
                padding: 5px;
            }

            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field {
                margin-bottom: 10px;
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field.ays_grid_view_item {
                width: calc(50% - 5px);
            }
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field.ays_grid_view_item:nth-child(odd) {
                margin-right: 5px;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field input:checked+label:before {
                border-color: #9e0505;
                background: #9e0505;
                background-clip: content-box;
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-answers div.ays-text-right-answer {
                color: #0a0a0a;
            }
                        
            /* Questions answer right/wrong icons */
            #ays-quiz-container-18 .ays-field input~label.answered.correct:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/correct.png');          }
            #ays-quiz-container-18 .ays-field input~label.answered.wrong:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/wrong.png');
            }
            #ays-quiz-container-18 .ays-field label.answered:last-of-type:after{
                display: none;
                height: auto;
                left: 10px;top: 10px;}
            /* Dropdown questions */            
            #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single {
                border-bottom: 2px solid #9e0505;
                background-color: #9e0505;
            }
            
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow {
                color: #f5f5f5;
            }

            #ays-quiz-container-18 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field:focus,
            #ays-quiz-container-18 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field {
                outline: unset;
                padding: 0.75rem;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-18 .select2-container--default .select2-results__option--highlighted[aria-selected] {
                background-color: #9e0505;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .selection,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .dropdown-wrapper,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow,
            #ays-quiz-container-18 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow b[role='presentation'] {
                font-size: 16px !important;
            }

            #ays-quiz-container-18 .select2-container--default .select2-results__option {
                padding: 6px;
            }
            
            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-18 .select2-results__options::-webkit-scrollbar {
                width: 7px;
            }
            #ays-quiz-container-18 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-track {
                background-color: rgba(255,255,255,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-18 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.55);
            }
            #ays-quiz-container-18 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb:hover {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.85);
            }

            /* Audio / Video */
            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-time{
                box-sizing: unset;
            }
            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-time-rail {
                padding-top: 15px;
            }

            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-mediaelement video {
                margin: 0;
            }

            /* Limitation */
            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-limitation-count-of-takers {
                padding: 50px;
            }

            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-show,
            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-hide{
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_elegant_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_rect_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #000;
            }

            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | Start */
            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button:hover,
            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                box-shadow: unset;
                background-color: transparent;
            }
            #ays-quiz-container-18 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                margin: 10px 6px;
            }
            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | End */

            /* Go theme (Version: 1.4.3) | Start */
            #ays-quiz-container-18 label[for^='ays-answer']:before,
            #ays-quiz-container-18 label[for^='ays-answer']:before {
                -webkit-mask-image: unset;
                mask-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .ays-field input:checked+label.answered.correct:before,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .ays-field input:checked+label.answered.correct:before {
                background-color: #9e0505 !important;
                background-color: rgba(39,174,96, 1) !important;
            }
            /* Go theme (Version: 1.4.3) | End */

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_results fieldset.ays_fieldset .ays_quiz_question .wp-video {
                width: 100% !important;
                max-width: 100%;
            }

            /* Classic Dark / Classic Light */
            /* Dropdown questions right/wrong styles */
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .correct_div,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .correct_div{
                border-color:green !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(39,174,96,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .correct_div .selected-field,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .correct_div .selected-field {
                padding: 0px 10px 0px 10px;
                color: green !important;
            }

            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .wrong_div,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .wrong_div{
                border-color:red !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label {
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark .ays-field,
            #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light .ays-field {
                text-align: left;
                /*margin-bottom: 10px;*/
                padding: 0;
                transition: .3s ease-in-out;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-close-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-open-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_login_form p{
                color: #0a0a0a;
            }

            /* report questions modal start */
            .ays-modal-reports {
                display: none;
                position: fixed;
                z-index: 9999;
                left: 0;
                top: 0;
                width: 100%;
                height: 100%;
                overflow: auto;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
                animation-duration: .5s;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-modal-content-reports {
                background-color: #fefefe;
                margin: 10% auto;
                border: 1px solid #888;
                max-width: 500px;
                width: 100%;
                border-radius: 10px;
                padding: 20px;
                box-sizing: border-box;
                position: relative;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-modal-content-reports label{
                display: block;
                margin-bottom: 10px;
                font-weight: bold;
                letter-spacing: normal;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-modal-content-reports textarea {
                display: block;
                width: 100%;
                height: 100px;
                padding: 5px;
                box-sizing: border-box;
                border-radius: 5px;
                border: 1px solid #ccc;
                max-width: 100%;
                max-height: 500px;
                resize: vertical;
                transition: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-modal-content-reports input.ays-quiz-submit-question-report {
                background-color: #0073aa;
                color: #fff !important;
                border: none;
                border-radius: 5px;
                padding: 10px 20px;
                cursor: pointer;
                margin-top: 20px;
                line-height: normal;
                letter-spacing: normal;
                box-shadow: unset;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-close-reports-window {
                color: #aaa;
                font-weight: bold;
                position: absolute;
                top: 1%;
                right: 1%;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-close-reports-window img {
                box-shadow: unset;
            }
            
            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-quiz-preloader img {
                box-shadow: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-close-reports-window img:hover,
            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-close-reports-window img:focus {
                cursor: pointer;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-quiz-question-report-error {
                display: none;
                font-size: 13px;
                color: #f00;
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-quiz-question-report-textarea-label,
            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-quiz-question-report-title {
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays_quiz_modal_overlay {
                width: 100%;
                height: 100%;
                position: fixed;
                top: 0;
                left: 0;
                position: absolute;
                z-index: 1000000000;
                flex-direction: column;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-18 .ays-quiz-container .ays-quiz-user-cհoosing-anonymous-assessment {
                margin: 10px 0;
            }

            /* report questions modal end */

            @media screen and (max-width: 768px){
                #ays-quiz-container-18{
                    max-width: 100%;
                }

                div#ays-quiz-container-18 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                    width: 90%;
                }

                #ays-quiz-container-18 .ays_quiz_question p {
                    font-size: 16px;
                }

                #ays-quiz-container-18 .select2-container,
                #ays-quiz-container-18 .ays-field * {
                    font-size: 15px !important;
                }

                div#ays-quiz-container-18 input#ays-submit,
                div#ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button,
                div#ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button.ays_restart_button,
                #ays-quiz-container-18 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
                #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                    font-size: 17px;
                }

                /* Quiz title / mobile font size */
                div#ays-quiz-container-18 .ays-fs-title {
                    font-size: 21px;
                }

                /* Question explanation / mobile font size */
                #ays-quiz-container-18 .ays_questtion_explanation p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Wrong answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-18 .wrong_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Right answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-18 .right_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Note text / mobile font size */
                #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                    font-size:14px;
                }

                div#ays-quiz-container-18 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-18 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-18 .right_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-18 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }
            }
            /* Custom css styles */
            @media screen and (max-width: 768px)
div#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    font-size: 17px;
    letter-spacing: 1.5px;
}

#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, #ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    background: none;
    background-color: #9e0505;
    color: #ffffff;
    font-size: 17px;
    padding: 10px 20px;
    border-radius: 3px;
    height: auto;
    letter-spacing: 1.5px;
    box-shadow: unset;
}
            
            /* RTL direction styles */
            
        </style>
            <style>
                #ays-quiz-container-18 p {
                    margin: 0.625em;
                }
                
                #ays-quiz-container-18 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }

                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: transparent;
                }

                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-18.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }
                
                #ays-quiz-container-18 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label:hover {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.8);
                }

                #ays-quiz-container-18.ays-quiz-container.ays_quiz_classic_light .ays-questions-container .ays-field:hover label[for^='ays-answer-'],
                #ays-quiz-container-18 .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                    background: rgba(158,5,5,0.8);
                    /* border-radius: 4px; */
                    color: #fff;
                    transition: all .3s;
                }
                #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button:hover,
                #ays-quiz-container-18 #ays_finish_quiz_18 .action-button:focus,
                #ays-quiz-container-18 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
                #ays-quiz-container-18 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:focus {
                    box-shadow: 0 0 0 2px white, 0 0 0 3px #9e0505;
                    background: #9e0505;
                }
            </style><script>
                if(typeof aysQuizOptions === 'undefined'){
                    var aysQuizOptions = [];
                }
                aysQuizOptions['18']  = 'eyJxdWl6X3ZlcnNpb24iOiI2LjYuMi4yIiwiY29yZV92ZXJzaW9uIjoiNi42LjIiLCJwaHBfdmVyc2lvbiI6IjguMi4xOCIsImNvbG9yIjoiIzllMDUwNSIsImJnX2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsInRleHRfY29sb3IiOiIjMGEwYTBhIiwiaGVpZ2h0IjozNTAsIndpZHRoIjo0MDAsImVuYWJsZV9sb2dnZWRfdXNlcnMiOiJvZmYiLCJpbmZvcm1hdGlvbl9mb3JtIjoiZGlzYWJsZSIsImZvcm1fbmFtZSI6bnVsbCwiZm9ybV9lbWFpbCI6bnVsbCwiZm9ybV9waG9uZSI6bnVsbCwiaW1hZ2Vfd2lkdGgiOiIiLCJpbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJlbmFibGVfY29ycmVjdGlvbiI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uc19yZXN1bHQiOiJvbiIsInJhbmRvbWl6ZV9xdWVzdGlvbnMiOiJvZmYiLCJyYW5kb21pemVfYW5zd2VycyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9xdWVzdGlvbnNfY291bnRlciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RyaWN0aW9uX3Bhc3MiOiJvZmYiLCJyZXN0cmljdGlvbl9wYXNzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJ1c2VyX3JvbGUiOltdLCJjdXN0b21fY3NzIjoiQG1lZGlhIHNjcmVlbiBhbmQgKG1heC13aWR0aDogNzY4cHgpXHJcbmRpdiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBmb250LXNpemU6IDE3cHg7XHJcbiAgICBsZXR0ZXItc3BhY2luZzogMS41cHg7XHJcbn1cclxuXHJcbiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCAjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBiYWNrZ3JvdW5kOiBub25lO1xyXG4gICAgYmFja2dyb3VuZC1jb2xvcjogIzllMDUwNTtcclxuICAgIGNvbG9yOiAjZmZmZmZmO1xyXG4gICAgZm9udC1zaXplOiAxN3B4O1xyXG4gICAgcGFkZGluZzogMTBweCAyMHB4O1xyXG4gICAgYm9yZGVyLXJhZGl1czogM3B4O1xyXG4gICAgaGVpZ2h0OiBhdXRvO1xyXG4gICAgbGV0dGVyLXNwYWNpbmc6IDEuNXB4O1xyXG4gICAgYm94LXNoYWRvdzogdW5zZXQ7XHJcbn0iLCJsaW1pdF91c2VycyI6Im9mZiIsImxpbWl0YXRpb25fbWVzc2FnZSI6IiIsInJlZGlyZWN0X3VybCI6IiIsInJlZGlyZWN0aW9uX2RlbGF5IjowLCJhbnN3ZXJzX3ZpZXciOiJsaXN0IiwiZW5hYmxlX3J0bF9kaXJlY3Rpb24iOiJvZmYiLCJlbmFibGVfbG9nZ2VkX3VzZXJzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJxdWVzdGlvbnNfY291bnQiOiIiLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25fYmFuayI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9saXZlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9wZXJjZW50X3ZpZXciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYXZlcmFnZV9zdGF0aXN0aWNhbCI6Im9uIiwiZW5hYmxlX25leHRfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfcHJldmlvdXNfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfYXJyb3dzIjoib2ZmIiwidGltZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfdGhlbWUiOiJjbGFzc2ljX2xpZ2h0IiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicmVzdWx0X3RleHQiOiIiLCJlbmFibGVfcGFzc19jb3VudCI6Im9mZiIsImhpZGVfc2NvcmUiOiJvZmYiLCJyYXRlX2Zvcm1fdGl0bGUiOiIiLCJib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoicmdiYSgxMCwxMCwxMCwwLjM1KSIsInF1aXpfYm9yZGVyX3JhZGl1cyI6IjAiLCJxdWl6X2JnX2ltYWdlIjoiaHR0cHM6XC9cL2RpYWxla3RpY28uY29tXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDIyXC8wOFwvUTMuanBnIiwicXVpel9ib3JkZXJfd2lkdGgiOiIzIiwicXVpel9ib3JkZXJfc3R5bGUiOiJzb2xpZCIsInF1aXpfYm9yZGVyX2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfbG9hZGVyIjoiZmFjZWJvb2siLCJjcmVhdGVfZGF0ZSI6bnVsbCwiYXV0aG9yIjoie1wiaWRcIjpcIjFcIixcIm5hbWVcIjpcIkRhbmllbCBEaWFsXFx1MDBlOWt0aWNvXCJ9IiwicXVlc3RfYW5pbWF0aW9uIjoic2hha2UiLCJmb3JtX3RpdGxlIjoiIiwiZW5hYmxlX2JnX211c2ljIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19tdXNpYyI6IiIsImFuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNSwic2hvd19jcmVhdGVfZGF0ZSI6Im9mZiIsInNob3dfYXV0aG9yIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbmlzaCI6Im9mZiIsImFuc3dlcnNfcndfdGV4dHMiOiJvbl9wYXNzaW5nIiwiZGlzYWJsZV9zdG9yZV9kYXRhIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JhY2tncm91bmRfZ3JhZGllbnQiOiJvZmYiLCJiYWNrZ3JvdW5kX2dyYWRpZW50X2NvbG9yXzEiOiIjMDAwIiwiYmFja2dyb3VuZF9ncmFkaWVudF9jb2xvcl8yIjoiI2ZmZiIsInF1aXpfZ3JhZGllbnRfZGlyZWN0aW9uIjoidmVydGljYWwiLCJyZWRpcmVjdF9hZnRlcl9zdWJtaXQiOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfdXJsIjoiIiwic3VibWl0X3JlZGlyZWN0X2RlbGF5IjoiMCIsInByb2dyZXNzX2Jhcl9zdHlsZSI6InRoaXJkIiwiZW5hYmxlX2V4aXRfYnV0dG9uIjoib2ZmIiwiZXhpdF9yZWRpcmVjdF91cmwiOiIiLCJpbWFnZV9zaXppbmciOiJjb3ZlciIsInF1aXpfYmdfaW1hZ2VfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIgY2VudGVyIiwiY3VzdG9tX2NsYXNzIjoiIiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9saW5rcyI6Im9mZiIsInNvY2lhbF9saW5rcyI6eyJsaW5rZWRpbl9saW5rIjoiIiwiZmFjZWJvb2tfbGluayI6IiIsInR3aXR0ZXJfbGluayI6IiIsInZrb250YWt0ZV9saW5rIjoiIiwiaW5zdGFncmFtX2xpbmsiOiIiLCJ5b3V0dWJlX2xpbmsiOiIiLCJiZWhhbmNlX2xpbmsiOiIifSwic2hvd19xdWl6X3RpdGxlIjoib2ZmIiwic2hvd19xdWl6X2Rlc2MiOiJvbiIsInNob3dfbG9naW5fZm9ybSI6Im9mZiIsIm1vYmlsZV9tYXhfd2lkdGgiOiIiLCJsaW1pdF91c2Vyc19ieSI6ImlwIiwiYWN0aXZlX2RhdGVfY2hlY2siOiJvZmYiLCJhY3RpdmVJbnRlcnZhbCI6IjIwMjQtMDktMjMgMDc6MjU6NTEiLCJkZWFjdGl2ZUludGVydmFsIjoiMjAyNC0wOS0yMyAwNzoyNTo1MSIsImFjdGl2ZV9kYXRlX3ByZV9zdGFydF9tZXNzYWdlIjoiVGhlIHF1aXogd2lsbCBiZSBhdmFpbGFibGUgc29vbiEiLCJhY3RpdmVfZGF0ZV9tZXNzYWdlIjoiXHUwMGExRWwgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJleHBsYW5hdGlvbl90aW1lIjoiNCIsImVuYWJsZV9jbGVhcl9hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwic2hvd19xdWVzdGlvbl9jYXRlZ29yeSI6Im9mZiIsImRpc3BsYXlfc2NvcmUiOiJieV9wZXJjYW50YWdlIiwiZW5hYmxlX3J3X2FzbndlcnNfc291bmRzIjoib24iLCJhbnNfcmlnaHRfd3JvbmdfaWNvbiI6ImRlZmF1bHQiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19pbl9maW5pc2hfcGFnZSI6Im9mZiIsImZpbmlzaF9hZnRlcl93cm9uZ19hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJhZnRlcl90aW1lcl90ZXh0IjoiIiwiZW5hYmxlX2VudGVyX2tleSI6Im9uIiwiYnV0dG9uc190ZXh0X2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsImJ1dHRvbnNfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIiLCJzaG93X3F1ZXN0aW9uc19leHBsYW5hdGlvbiI6Im9uX3Bhc3NpbmciLCJlbmFibGVfYXVkaW9fYXV0b3BsYXkiOiJvZmYiLCJidXR0b25zX3NpemUiOiJtZWRpdW0iLCJidXR0b25zX2ZvbnRfc2l6ZSI6IjE3IiwiYnV0dG9uc193aWR0aCI6IiIsImJ1dHRvbnNfbGVmdF9yaWdodF9wYWRkaW5nIjoiMjAiLCJidXR0b25zX3RvcF9ib3R0b21fcGFkZGluZyI6IjEwIiwiYnV0dG9uc19ib3JkZXJfcmFkaXVzIjoiMyIsImVuYWJsZV9sZWF2ZV9wYWdlIjoib24iLCJlbmFibGVfdGFja2Vyc19jb3VudCI6Im9mZiIsInRhY2tlcnNfY291bnQiOiIiLCJwYXNzX3Njb3JlIjowLCJwYXNzX3Njb3JlX21lc3NhZ2UiOiI8aDQgc3R5bGU9XCJ0ZXh0LWFsaWduOiBjZW50ZXJcIj5Db25ncmF0dWxhdGlvbnMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiE8XC9wPiIsImZhaWxfc2NvcmVfbWVzc2FnZSI6IjxoNCBzdHlsZT1cInRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlclwiPk9vcHMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IGhhdmUgbm90IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiFcclxuVHJ5IGFnYWluITxcL3A+IiwicXVlc3Rpb25fZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVlc3Rpb25zX2hpbnRfaWNvbl9vcl90ZXh0IjoiZGVmYXVsdCIsInF1ZXN0aW9uc19oaW50X3ZhbHVlIjoiIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbnNoX2NvbWZpcm1fYm94Ijoib24iLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25zX29yZGVyaW5nX2J5X2NhdCI6Im9mZiIsInNob3dfc2NoZWR1bGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X3RpbWVyX3R5cGUiOiJjb3VudGRvd24iLCJxdWl6X2xvYWRlcl90ZXh0X3ZhbHVlIjoiIiwiaGlkZV9jb3JyZWN0X2Fuc3dlcnMiOiJvZmYiLCJzaG93X2luZm9ybWF0aW9uX2Zvcm0iOiJvbiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWYiOiIiLCJkaXNhYmxlX2hvdmVyX2VmZmVjdCI6Im9mZiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWZfd2lkdGgiOjEwMCwicHJvZ3Jlc3NfbGl2ZV9iYXJfc3R5bGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel90aXRsZV90cmFuc2Zvcm1hdGlvbiI6InVwcGVyY2FzZSIsInNob3dfYW5zd2Vyc19udW1iZXJpbmciOiJub25lIiwicXVpel9pbWFnZV93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVpel9pbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19vbl9zdGFydF9wYWdlIjoib2ZmIiwicXVpel9ib3hfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjowLCJxdWl6X2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYm94X3NoYWRvd196X29mZnNldCI6MTUsInF1aXpfcXVlc3Rpb25fdGV4dF9hbGlnbm1lbnQiOiJjZW50ZXIiLCJxdWl6X2Fycm93X3R5cGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel9zaG93X3dyb25nX2Fuc3dlcnNfZmlyc3QiOiJvZmYiLCJxdWl6X2Rpc3BsYXlfYWxsX3F1ZXN0aW9ucyI6Im9mZiIsInF1aXpfdGltZXJfcmVkX3dhcm5pbmciOiJvZmYiLCJxdWl6X3NjaGVkdWxlX3RpbWV6b25lIjoiQW1lcmljYVwvTWV4aWNvX0NpdHkiLCJxdWVzdGlvbnNfaGludF9idXR0b25fdmFsdWUiOiIiLCJxdWl6X3RhY2tlcnNfbWVzc2FnZSI6Ilx1MDBhMUVzdGUgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9saW5rZWRpbl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2ZhY2Vib29rX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfdHdpdHRlcl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXNwb25zZXNfYW5vbnltb3VzIjoib2ZmIiwicXVpel9tYWtlX2FsbF9yZXZpZXdfbGluayI6Im9mZiIsInNob3dfcXVlc3Rpb25zX251bWJlcmluZyI6Im5vbmUiLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3RpbWVyIjoiIiwiZW5hYmxlX3Bhc3N3b3JkIjoib2ZmIiwicGFzc3dvcmRfcXVpeiI6IiIsInF1aXpfcGFzc3dvcmRfbWVzc2FnZSI6IiIsImVuYWJsZV9zZWVfcmVzdWx0X2NvbmZpcm1fYm94Ijoib2ZmIiwiZGlzcGxheV9maWVsZHNfbGFiZWxzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Z1bGxfc2NyZWVuX21vZGUiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9wYXNzd29yZF92aXNpYmlsaXR5Ijoib2ZmIiwicXVlc3Rpb25fbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsImFuc3dlcnNfbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTUsInNvY2lhbF9idXR0b25zX2hlYWRpbmciOiIiLCJxdWl6X2VuYWJsZV92a29udGFrdGVfc2hhcmVfYnV0dG9uIjoib24iLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlciI6Im9uIiwiYW5zd2Vyc19ib3JkZXJfd2lkdGgiOjEsImFuc3dlcnNfYm9yZGVyX3N0eWxlIjoic29saWQiLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlcl9jb2xvciI6IiM0NDQiLCJzb2NpYWxfbGlua3NfaGVhZGluZyI6IiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uX2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19tYXJnaW4iOjEwLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3JlZGlyZWN0X3RpbWVyIjoiIiwiYnV0dG9uc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNywiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeF9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfel9vZmZzZXQiOjEwLCJxdWl6X2NyZWF0ZV9hdXRob3IiOjEsInF1aXpfZW5hYmxlX3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV90ZXh0X3NoYWRvd19jb2xvciI6IiMzMzMiLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3lfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3pfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3Nob3dfb25seV93cm9uZ19hbnN3ZXJzIjoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3RpdGxlX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3Bhc3N3b3JkX3dpZHRoIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfcGxhY2Vob2xkZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXZpZXdfcmVxdWlyZWQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9yZXN1bHRzX3RvZ2dsZSI6Im9mZiIsInF1aXpfcmV2aWV3X3RoYW5rX3lvdV9tZXNzYWdlIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfZW5hYmxlX2NvbW1lbnRfZmllbGQiOiJvbiIsInF1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsInF1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjE2LCJxdWl6X3dhaXRpbmdfdGltZSI6Im9mZiIsIndyb25nX2Fuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNiwid3JvbmdfYW5zd2Vyc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel9lbmFibGVfcXVlc3Rpb25faW1hZ2Vfem9vbSI6Im9mZiIsInJpZ2h0X2Fuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNiwicmlnaHRfYW5zd2Vyc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel9kaXNwbGF5X21lc3NhZ2VzX2JlZm9yZV9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicXVpel9lbmFibGVfdXNlcl9jXHUwNTcwb29zaW5nX2Fub255bW91c19hc3Nlc3NtZW50Ijoib2ZmIiwibm90ZV90ZXh0X2ZvbnRfc2l6ZSI6MTQsIm5vdGVfdGV4dF9tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNCwicXVpel9xdWVzdGlvbnNfbnVtYmVyaW5nX2J5X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwicXVpel9lbmFibGVfY3VzdG9tX3RleHRzX2Zvcl9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfc3RhcnRfYnV0dG9uIjoiRU1QRVpBUiIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX25leHRfYnV0dG9uIjoiU0lHVUlFTlRFIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfcHJldl9idXR0b24iOiJBTlRFUklPUiIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX2NsZWFyX2J1dHRvbiI6IkxJTVBJQVIiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19maW5pc2hfYnV0dG9uIjoiRklOQUxJWkFSIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfc2VlX3Jlc3VsdHNfYnV0dG9uIjoiVkVSIFRPVEFMIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfcmVzdGFydF9xdWl6X2J1dHRvbiI6IlJlaW5pY2lhciBQcnVlYmEiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19zZW5kX2ZlZWRiYWNrX2J1dHRvbiI6IkVudmlhciBjb21lbnRhcmlvcyIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX2xvYWRfbW9yZV9idXR0b24iOiJDYXJnYXIgbVx1MDBlMXMiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19leGl0X2J1dHRvbiI6IlNhbGlyIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfY2hlY2tfYnV0dG9uIjoiQ2hlY2siLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19sb2dpbl9idXR0b24iOiJMb2cgSW4iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9xdWl6X2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwicXVpel9hZG1pbl9ub3RlX3RleHRfdHJhbnNmb3JtIjoibm9uZSIsInF1aXpfcXVlc3RfZXhwbGFuYXRpb25fdGV4dF90cmFuc2Zvcm0iOiJub25lIiwicXVpel9yaWdodF9hbnN3ZXJfdGV4dF90cmFuc2Zvcm0iOiJub25lIiwicXVpel93cm9uZ19hbnN3ZXJfdGV4dF90cmFuc2Zvcm0iOiJub25lIiwicXVpel9hZG1pbl9ub3RlX3RleHRfZGVjb3JhdGlvbiI6Im5vbmUiLCJxdWl6X3F1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX3RleHRfZGVjb3JhdGlvbiI6Im5vbmUiLCJxdWl6X3JpZ2h0X2Fuc3dlcnNfdGV4dF9kZWNvcmF0aW9uIjoibm9uZSIsInF1aXpfd3JvbmdfYW5zd2Vyc190ZXh0X2RlY29yYXRpb24iOiJub25lIiwicXVpel9hZG1pbl9ub3RlX2xldHRlcl9zcGFjaW5nIjoiMCIsInF1aXpfYmdfaW1nX2R1cmluZ190aGVfcXVpeiI6Im9mZiIsInF1aXpfcXVlc3RfZXhwbGFuYXRpb25fbGV0dGVyX3NwYWNpbmciOiIwIiwicXVpel9yaWdodF9hbnN3ZXJzX2xldHRlcl9zcGFjaW5nIjoiMCIsInF1aXpfd3JvbmdfYW5zd2Vyc19sZXR0ZXJfc3BhY2luZyI6IjAiLCJxdWl6X2FkbWluX25vdGVfZm9udF93ZWlnaHQiOiJub3JtYWwiLCJxdWl6X3F1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX2ZvbnRfd2VpZ2h0Ijoibm9ybWFsIiwicXVpel9yaWdodF9hbnN3ZXJzX2ZvbnRfd2VpZ2h0Ijoibm9ybWFsIiwicXVpel93cm9uZ19hbnN3ZXJzX2ZvbnRfd2VpZ2h0Ijoibm9ybWFsIiwicmVxdWlyZWRfZmllbGRzIjpudWxsLCJlbmFibGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcXVpel9yYXRlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfYXZnIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JveF9zaGFkb3ciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYm9yZGVyIjoib24iLCJxdWl6X3RpbWVyX2luX3RpdGxlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfY29tbWVudHMiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcmVzdGFydF9idXR0b24iOiJvbiIsImF1dG9maWxsX3VzZXJfZGF0YSI6Im9mZiIsInRpbWVyIjoxMDAsInNob3dfYW5zd2Vyc19jYXB0aW9uIjoib24iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9rZXlib2FyZF9uYXZpZ2F0aW9uIjoib24iLCJzaG93X3F1aXpfaW1hZ2UiOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3doYXRzYXBwX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9mZiIsInN1Ym1pdF9yZWRpcmVjdF9hZnRlciI6IiIsInJ3X2Fuc3dlcnNfc291bmRzIjp0cnVlLCJpZCI6IjE4IiwidGl0bGUiOiJDb25qLiBkZSBkYXRvcyAxIiwiZGVzY3JpcHRpb24iOiJDb250ZXN0YSBsYXMgc2lndWllbnRlcyBwcmVndW50YXMiLCJxdWl6X2ltYWdlIjoiIiwicXVpel9jYXRlZ29yeV9pZCI6IjIiLCJxdWVzdGlvbl9pZHMiOiI0Nyw0OCIsIm9yZGVyaW5nIjoiMTciLCJwdWJsaXNoZWQiOiIxIiwiaW50ZXJ2YWxzIjpudWxsLCJxdWl6X3VybCI6IiIsImN1c3RvbV9wb3N0X2lkIjpudWxsLCJhdXRob3JfaWQiOiIwIiwicXVpel9hbmltYXRpb25fdG9wIjoxMDAsInF1aXpfZW5hYmxlX2FuaW1hdGlvbl90b3AiOiJvbiJ9';
        </script>
                    <input type='hidden' name='quiz_id' value='18'/>
                    <input type='hidden' name='start_date' class='ays-start-date'/>
                </form></div>
                            </div>
                            



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">Conjunto de datos para machine learning: definición matemática</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Libro_1.jpg" alt="Libro_1" class="wp-image-6962" style="width:125px;height:125px" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 89" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Libro_1.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Libro_1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Como ya he explicado anteriormente, todo elemento del <strong>machine learning</strong> se funda desde las <strong>matemáticas</strong>, y por lo tanto, es definible a través de estas, incluyendo a los datos.</p>



<p>En este bloque te mostraré cual es la representación matemática de los conjuntos de datos, lo cual será vital para comprender la manera en que se interpreta la entrada de información no solo en términos <strong>puramente matemáticos</strong>, sino también en un <strong>contexto computacional</strong>.</p>



<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-css-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><strong>Nota</strong>:</p>



<p><em>Los tramos de nuestros recorridos que corresponden a las matemáticas<strong> </strong>no son imprescindibles para programar algoritmos de aprendizaje de máquinas, y decidir si aprender o no sobre esta parte depende mucho de la manera en la deseas conocer el machine learning, y de tu nivel actual de experticia en la materia. Si no deseas abordar las matemáticas, puedes saltar estos bloques y poner suma atención a los términos y los ejemplos expuestos, pero recuerda: <strong>un mago o maga de alto rango en ciencia de datos conoce sus herramientas de trabajo desde todos los ángulos posibles, y tiene ventaja sobre quienes no ahondan en sus más insondables misterios.</strong></em></p>



<p><em><strong>Mi recomendación:</strong> intenta explorar y comprender los temas también desde su fundamento matemático, te dará una visión mucho más completa, y te proveerá la mejor preparación para encarar situaciones intrincadas.</em></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1792" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/magicians_v1.jpg" alt="matemáticas dialéktico" class="wp-image-8693" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 90" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/magicians_v1.jpg 1792w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/magicians_v1-768x439.jpg 768w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/07/magicians_v1-1536x878.jpg 1536w" sizes="(max-width: 1792px) 100vw, 1792px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-css-opacity"/>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>A continuación, se mostrará una <strong>definición general</strong> de conjuntos de datos, la cual abarca todos los tipos de machine learning, y los distintos formatos que pueden tomar los datos de entrada de sus <strong>algoritmos</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Preludio: transformación de datos a arreglos numéricos</h2>



<p>Antes de llegar a la definición matemática de los conjuntos de datos, debemos considerar los formatos finales de los <strong>datos </strong>que serán procesados por un algoritmo de machine learning. Independientemente de si se trata de datos estructurados, no estructurados, cuantitativos o cualitativos, todo dato de entrada deberá ser transformado a un <strong>valor numérico</strong> o <strong>entidad matemática</strong>. </p>



<p>No ahondaremos mucho en esto, pero es necesario tomarlo en cuanto para comprender la definición de conjunto de datos que se enunciará más adelante.</p>



<p>Un <strong>ejemplo</strong> muy simple de esto son datos de tipo cualitativo, que pueden ser reducidos a valores positivos o negativos, como los de un gusto personal. Este tipo de datos pueden lucir así en una tabla:</p>



<figure class="wp-block-table aligncenter is-style-stripes"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td><strong>Opinión del cliente</strong></td></tr><tr><td>Me gustó</td></tr><tr><td>No me gustó</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Tabla 2.3.1</strong>: Ejemplo de cómo puede lucir el registro de opiniones personales sobre un producto, almacenadas en una tabla.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Este tipo de información puede ser traducido a una forma numérica como sigue:</p>



<figure class="wp-block-table aligncenter is-style-stripes figcaption {  text-align: center; }"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td><strong>Opinión del cliente</strong></td><td><strong>Transformación numérica</strong></td></tr><tr><td>Me gustó</td><td>1</td></tr><tr><td>No me gustó</td><td>0</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Tabla 2.3.2</strong> El valor de cada dato cualitativo es traducido a un valor numérico.</figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Un ejemplo un poco diferente es el uso de una combinación valores binarios <span class="katex-eq" data-katex-display="false">1</span> y <span class="katex-eq" data-katex-display="false">0</span>, para la caracterización de valores cualitativos. Por ejemplo, supongamos que tenemos los siguientes colores en el conjunto de datos:</p>



<figure class="wp-block-table aligncenter is-style-stripes"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td class="has-text-align-left" data-align="left"><strong>Color</strong></td></tr><tr><td class="has-text-align-left" data-align="left">Rojo</td></tr><tr><td class="has-text-align-left" data-align="left">Azul</td></tr><tr><td class="has-text-align-left" data-align="left">Verde</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Tabla 2.3.3</strong></figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Una forma de representar estos colores numéricamente es como sigue:</p>



<figure class="wp-block-table aligncenter is-style-stripes"><table class="has-fixed-layout"><tbody><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center"></td><td class="has-text-align-center" data-align="center"><strong>Valor original</strong></td><td><strong>Variable 1</strong></td><td><strong>Variable 2</strong></td><td><strong>Variable 3</strong></td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center"></td><td class="has-text-align-center" data-align="center">Rojo</td><td>1</td><td>0</td><td>0</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center"></td><td class="has-text-align-center" data-align="center">Azul</td><td>0</td><td>1</td><td>0</td></tr><tr><td class="has-text-align-center" data-align="center"></td><td class="has-text-align-center" data-align="center">Verde</td><td>0</td><td>0</td><td>1</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Tabla 2.3.4</strong>. Las variables han sido transformadas a arreglos de <span class="katex-eq" data-katex-display="false">0</span> y <span class="katex-eq" data-katex-display="false">1</span>.</figcaption></figure>



<p>Es decir, cada valor de la variable color tiene una combinación de valores asociada, la cual a su vez conforma a un vector. Por ejemplo, dados los valores de cada renglón, se tiene que:</p>



<div class="wp-block-katex-display-block katex-eq" data-katex-display="true"><pre>\mathrm{rojo} = \begin{bmatrix} 1, 0, 0 \end{bmatrix} \tag{2.1}</pre></div>



<div class="wp-block-katex-display-block katex-eq" data-katex-display="true"><pre>\mathrm{azul} = \begin{bmatrix} 0, 1, 0 \end{bmatrix} \tag{2.2}</pre></div>



<div class="wp-block-katex-display-block katex-eq" data-katex-display="true"><pre>\mathrm{verde} = \begin{bmatrix} 0, 0, 1 \end{bmatrix} \tag{2.3}</pre></div>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL2v4.jpg" alt="CDL2v4" class="wp-image-9495" style="width:510px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 91" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL2v4.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDL2v4-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Entiendo que esto parece ser parte de otro tema (y de hecho es algo que exploraremos más adelante). Lo único que requiero es que tengas en mente que todo <strong>dato </strong>pasará a un algoritmo de machine learning en forma puramente <strong>matemática</strong>. Esto es lo único que veremos al respecto sobre ese detalle <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/16.0.1/72x72/1f642.png" alt="🙂" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_M1_2.jpg" alt="CDD M1 2" class="wp-image-9499" style="width:604px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 92" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_M1_2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/CDD_M1_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto en mente, formalizaremos la definición de <strong>conjunto de datos</strong> y <strong>ejemplos de entrenamiento</strong>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Definición matemática de conjunto de datos y ejemplo de entrenamiento</h3>



<p><strong>Definición 2.1</strong> <strong>(Conjunto de datos)</strong>. Un conjunto de datos es un conjunto <span class="katex-eq" data-katex-display="false">\mathcal{D}=\{o_1, o_2, \dots, o_N\}</span> de <span class="katex-eq" data-katex-display="false">N</span> observaciones, donde cada observación <span class="katex-eq" data-katex-display="false">\mathcal{o}_{n}</span> es llamada ejemplo de entrenamiento del conjunto <span class="katex-eq" data-katex-display="false">\mathcal{D}</span>, y puede ser un escalar (un número), vector, matriz o tensor. Es decir:</p>



<div class="wp-block-katex-display-block katex-eq" data-katex-display="true"><pre>\begin{aligned}\mathcal{D} = \{ o_1, o_2, \dots, o_N \}, \quad o_i \in \mathbb{R}^{d_1 \times d_2 \times \dots \times d_k} \tag{2.4}\end{aligned}
</pre></div>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>donde <span class="katex-eq" data-katex-display="false">d_1, d_2, \dots, d_k</span> representan las dimensiones de la observación, permitiendo su representación en escalares (<span class="katex-eq" data-katex-display="false">k = 0</span>), vectores (<span class="katex-eq" data-katex-display="false">k = 1</span>), matrices (<span class="katex-eq" data-katex-display="false">k = 2</span>), o tensores de mayor orden (<span class="katex-eq" data-katex-display="false">k \geq 3</span>).</p>



<p>Esto quiere decir, entre otras palabras, que un conjunto de datos puede ser representado como un conjunto de observaciones, donde cada observación es un número o un arreglo matemático (como los vectores de las ecuaciones <span class="katex-eq" data-katex-display="false">(2.1)</span>,<span class="katex-eq" data-katex-display="false">(2.2)</span>,<span class="katex-eq" data-katex-display="false">(2.3)</span>.</p>



<p>Si no has entendido del todo esta definición, no te preocupes, la entenderás mejor conforme avancemos en el curso, y extendamos la definición para algoritmos de aprendizaje supervisado y los restantes tipos de aprendizaje de máquinas.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Aquí concluye tu introducción a este primordial objeto para la ciencia de datos; recuerda que los conjuntos de datos pueden venir en variadas presentaciones y provenir de diversos orígenes. En la siguiente sesión de nuestro entrenamiento en datos aprenderemos sobre una de las tipificaciones clásicas de los conjuntos de datos: <strong>datos etiquetados</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/datos-etiquetados-machine-learning/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Button2-1.png" alt="Button2 1" style="aspect-ratio:2.023529411764706;width:172px;height:auto" title="Conjuntos de datos para machine learning: descripción y definición matemática 93"></a></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/conjuntos-de-datos-para-machine-learning/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas</title>
		<link>https://dialektico.com/datos-machine-learning/</link>
					<comments>https://dialektico.com/datos-machine-learning/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 22 Sep 2022 06:01:05 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[datos]]></category>
		<category><![CDATA[información]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=2703</guid>

					<description><![CDATA[Todo artista debe conocer de manera minuciosa los materiales con los que edifica sus obras. Así como el pintor es escrupuloso con los atributos de los colores, lienzos y aditamentos que son artífices de la génesis de sus cuadros, o el músico explora las infinitas formas de combinar sonidos y silencios en secuencias temporales, el [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Todo artista debe conocer de manera minuciosa los materiales con los que edifica sus obras. Así como el pintor es escrupuloso con los atributos de los colores, lienzos y aditamentos que son artífices de la génesis de sus cuadros, o el músico explora las infinitas formas de combinar sonidos y silencios en secuencias temporales, el escultor de <strong>modelos de aprendizaje automático</strong> debe dedicar el mismo esmero a la extracción y manipulación de su materia prima: <strong>los datos</strong>.</p>



<p>En esta ocasión, comenzaremos la primera etapa de un raudo entrenamiento en el que te mostraré los principios y características básicas de estos elementos sobre los que se alimenta todo modelo de machine learning; exploraremos su <strong>origen</strong>, <strong>definición</strong>, <strong>tipos</strong>, y otros aspectos que debemos considerar como un preludio al estudio del <strong>aprendizaje supervisado</strong> y sus algoritmos más emblemáticos.</p>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="847" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2.jpg" alt="IND Nivel 2" class="wp-image-9786" style="width:500px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 94" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_Nivel_2-768x635.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h6 class="wp-block-heading has-text-align-center">Equipaje recomendado</h6>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg" alt="Travel Bag" class="wp-image-7016" style="width:196px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 95" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Travel-Bag-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:35px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p class="has-text-align-center"><strong> Tentempié: algún acompañamiento para energizar tus andanzas</strong></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-5.png" alt="image 5" class="wp-image-9395" style="width:499px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 96" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-5.png 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/image-5-768x768.png 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Al igual que en nuestra <a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/">anterior travesía</a>, este entrenamiento tendrá una carga informativa exenta de conceptos matemáticos y programación, por lo que no habrá necesidad de incluir ningún artefacto especial en tu inventario.</p>



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-align-center">Datos: definición, jerarquía y ejemplos</h2>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg" alt="Pergamino_3" class="wp-image-6960" style="width:125px;height:125px" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 97" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/Pergamino_3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Es indudable que la <strong>entidad primaria</strong> con la que se trabaja en ciencia de datos es (aunque suene redundante) <strong>el dato</strong>, y al introducirnos en el estudio del <strong>aprendizaje automático</strong>, no podemos prescindir del conocimiento de este singular objeto, pues uno de los pecados que a veces cometen las y los aprendices de esta, y toda disciplina que le utiliza para satisfacer sus fines, es <strong>no atender los conceptos básicos</strong> que las componen.</p>



<p>Y dado el nivel que pretendemos alcanzar, esto es algo que definitivamente no dejaremos que suceda.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1340" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M1.jpg" alt="IND M1" class="wp-image-7199" style="width:516px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 98" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M1-768x858.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">¿Qué son los datos?</h3>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>La definición del término <em><strong>dato</strong> </em>puede ser sencilla, pero bajo ciertos contextos puede tornarse mucho más compleja de lo que parece, ya que da hincapié a todo tipo de interpretaciones desde distintos enfoques de la <strong>ciencia </strong>y la <strong>filosofía</strong>. Para nuestros fines, y en el contexto de las <strong>ciencias computacionales</strong>, definiremos al dato como una representación unitaria de <strong>fenómenos, entidades, </strong>o cualquier<strong> aspecto de estos</strong>, perceptibles directa o indirectamente, en una forma que pueda ser comunicada y almacenada efectivamente.</p>



<p>Para una mejor asimilación, conceptualizaremos esto citando una actividad común en nuestra <strong>vida cotidiana</strong>: cuando se realizan y registran <strong>mediciones </strong>con una regla graduada.</p>



<p>Al realizar y tomar nota de este tipo de mediciones, se están <strong>recabando datos</strong> sobre longitudes de objetos. Aquí, un dato es una <strong>medición </strong>que se ha decidido representar como un <strong>número</strong> que indica una cantidad específica de <strong>centímetros</strong>, el cual puede ser compartido e interpretado por otras personas, dado que se encuentra definido dentro de un <strong>sistema generalizado</strong> de mediciones.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E1.jpg" alt="IND E1" class="wp-image-7232" style="width:540px" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 99" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E1.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E1-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.1.1</strong> Realizar y registrar mediciones realizadas con una regla produce datos: en el momento en que la longitud de un objeto es medida, representada con un número, y almacenada, se está generando uno de estos.</figcaption></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En este ejemplo, la regla es el <strong>instrumento de medición</strong>, el objeto medido es la entidad percibida de la cual se desea recabar información, y las mediciones representadas en números son los <strong>datos</strong>.</p>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_A2.jpg" alt="IND A2" class="wp-image-11050" style="width:480px" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 100" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_A2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/IND_A2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<p>Esta es una pregunta clave, ya que la <strong>información </strong>juega un rol tan importante como los datos, y en este contexto son <em>casi </em>lo mismo, pero los datos en realidad fungen como las unidades que componen a la información. Hablemos más sobre ello.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="información" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">¿Qué es la información?</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>La <strong>información </strong>es un conjunto de datos organizados en formas significativas y útiles. </p>



<p>En nuestro ejemplo de mediciones con una regla, si se registraran varias longitudes de distintos objetos, y se colocaran en una <strong>tabla </strong>para que alguien pudiera hacer comparaciones de estos tamaños, y usarlas con algún fin, este conjunto de datos (de mediciones de objetos) es lo que se denomina <em>información</em>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E2.jpg" alt="IND E2" class="wp-image-7233" style="width:710px" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 101" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig 2.1.2</strong> Desglose de los distintos elementos que participan en la generación de información sobre mediciones de objetos.</figcaption></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En el caso presentado, los componentes identificados y visualizados en la<strong> fig. 2.1.2</strong> (el instrumento de medición, los objetos medidos, y los datos e información), conforman lo que se conoce como <strong>ecosistema de datos</strong>, el cual es el conjunto de elementos que interactúan con el fin de <strong>producir, organizar, controlar, almacenar, procesar, </strong>y<strong> compartir </strong>información.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="know" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Jerarquía del conocimiento</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Para dar finalización a esta rauda introducción, hablaremos sobre las relaciones existentes entre los <strong>datos</strong>, la <strong>información</strong>, y dos estadios superiores de estos: el <strong>conocimiento </strong>y la <strong>sabiduría</strong>.</p>



<p>Este modelo se conoce como <strong>jerarquía del conocimiento</strong>, <strong>pirámide del conocimiento</strong>, o <strong>pirámide DIKW</strong> (de las siglas en inglés <strong>Data</strong>, <strong>Information</strong>, <strong>Knowledge</strong>, <strong>Wisdom</strong>), entre otros nombres parecidos. Se trata de una forma de definir las <strong>relaciones </strong>existentes entre estos elementos, desde los datos en bruto, hasta el conocimiento aplicado en la sabiduría.</p>



<p>¿Por qué es importante saber esto? Porque el fin de usar datos para estudiar fenómenos es el de transformarlos para la obtención de conocimientos de valor (lo que a veces se suele denominar como <em><strong>insights</strong></em>), y esto es una necesidad que permea no solo a la <strong>investigación científica</strong>, sino también al <strong>ramo empresarial</strong> (es esto, de hecho, lo que se conoce como<strong> inteligencia de negocios</strong>: utilizar conocimientos provenientes de datos para la toma de decisiones).</p>



<p>La pirámide del conocimiento se puede concebir como se muestra en la <strong>Figura 2.1.3</strong>, donde se observa cómo el primer estadio corresponde a los datos, y se va relacionando con los siguientes inmediatos, siendo la sabiduría el de jerarquía más alta.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="1024" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5.jpg" alt="jerarquía del conocimiento dialéktico" class="wp-image-7238" style="width:550px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 102" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5.jpg 1024w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_E5-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><strong>Fig. 2.1.3</strong> Pirámide del conocimiento en la que se observa la jerarquía y relaciones entre diferentes etapas de transformación de los datos.</figcaption></figure>



<p>Las definiciones y relaciones de cada etapa con las siguientes:</p>



<ol class="wp-block-list">
<li>Los <strong>datos </strong>son impresiones medibles que capturamos y almacenamos.</li>



<li>La <strong>información </strong>es cuando hemos decidido ordenar los datos en formatos significativos, donde adquieren sentido y utilidad.</li>



<li>El <strong>conocimiento </strong>es la síntesis y comprensión de la información para su aplicación a un problema o actividad.</li>



<li>La <strong>sabiduría </strong>es el uso de los conocimientos para actuar de la mejor manera ante cualquier situación. Trata sobre la acumulación de conocimientos y el discernimiento de cómo utilizarlos para satisfacer objetivos.</li>
</ol>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M2_2.jpg" alt="IND M2 2" class="wp-image-7255" style="width:560px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 103" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M2_2.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_M2_2-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Ejemplos de la jerarquía del conocimiento</h3>



<p>Por último, para tener un panorama más claro, hagamos una distinción de estas relaciones utilizando <strong>ejemplos </strong>aplicados en tres ámbitos: <strong>investigación científica</strong>, <strong>vida cotidiana</strong>, e <strong>inteligencia empresarial</strong>.</p>



<h4 class="wp-block-heading">Investigación científica</h4>



<p>En la investigación científica, las etapas de la pirámide se pueden invocar conforme el siguiente ejemplo: supongamos que estamos realizando una investigación sobre cómo ciertas <strong>regiones cerebrales</strong> son afectadas durante el envejecimiento, y para esto utilizaremos datos de <strong>imágenes </strong>médicas del cerebro, y las analizaremos. Los estadios de la jerarquía serían los siguientes:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Datos</strong>: Los datos son las señales obtenidas con el equipo médico utilizado para la obtención de imágenes del cerebro, estas señales pueden ser mediciones de la actividad de las regiones cerebrales.</li>



<li><strong>Información</strong>: Una vez que las señales son acomodadas e interpretadas como imágenes del cerebro, se obtiene información del mismo. Las imágenes pueden ser etiquetadas y resaltadas en los puntos de interés (por ejemplo, tiñendo de algún color las regiones que muestran mayores cambios al envejecer). Así los datos se han contextualizado y adquirido significado con relevancia para la investigación.</li>



<li><strong>Conocimiento</strong>: A partir de la información obtenida, se analiza y descubre cuáles son las regiones cerebrales cuya actividad sufre más modificaciones con la edad. Estos conocimientos pueden ser empleados para diagnóstico o investigaciones relacionadas.</li>



<li><strong>Sabiduría</strong>: Estos nuevos conocimientos se pueden enlazar con otros conocimientos del ramo médico para la solución de problemas asociados. Cuando un médico adhiere estos conocimientos a los que ya tiene, y les da utilidad para salvaguardar la vida de un paciente, está haciendo uso de su sabiduría. El conjunto de conocimientos que pueden tener un papel en una situación de este tipo no solo se limita al ramo médico: pueden ser sobre aspectos psicológicos, de química, física, o incluso sobre la vida personal del paciente.</li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_L1.jpg" alt="IND L1" class="wp-image-7260" style="width:490px;height:auto" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 104" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_L1.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/IND_L1-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Vida cotidiana</h4>



<p>Para este ejemplo pensemos en un caso en el necesitas comprar un regalo para tu sobrina de 6 años.</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Datos</strong>: Los datos son las preferencias que muestra la niña sobre sus juguetes o pasatiempos favoritos, las cuales son anotadas por su mamá en una libreta.</li>



<li><strong>Información</strong>: La información es un resumen de estos datos realizado por la mamá de la sobrina, quien crea una lista de los gustos más destacados y que pueden dar pie a la compra de un regalo, y te la envía por mensaje de texto.</li>



<li><strong>Conocimiento</strong>: Cuando tomas la información, la analizas, y decides, con base en lo leído y tu presupuesto, qué objetos puedes regalar a la pequeña, estás transformando la información en conocimientos que te ayudarán a solventar el problema.</li>



<li><strong>Sabiduría</strong>: A lo largo de tu vida los conocimientos obtenidos de estas preferencias, sumados a conocimientos sobre tendencias y gustos de otras personas, te pueden servir para comprar regalos a otros niños de una forma más informada y procurando entregar objetos de valor.</li>
</ul>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Inteligencia empresarial</h4>



<p>Con <strong>inteligencia empresarial</strong> nos referimos a la manipulación de datos para tomar decisiones de impacto positivo para una empresa. En este caso, imaginaremos que debemos analizar las tendencias de compras de productos de una tienda en línea de videojuegos.</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Datos</strong>: Los datos son el número de compras realizadas por cada cliente, del cual también se tienen datos sobre su edad, identidad sexual, nivel socioeconómico, entre otras variables de interés.</li>



<li><strong>Información</strong>: La información es el acomodo de estos registros en tablas, encapsulando cada tipo de dato en columnas con nombres específicos. Estas dotan a los datos de contexto y significado para nuestros fines.</li>



<li><strong>Conocimiento</strong>: La información obtenida es analizada utilizando un algoritmo de agrupación, el cual determina qué grupos de personas tienden a preferir unos videojuegos sobre otros. Estos conocimientos se utilizan para optimizar las ventas de la tienda en línea.</li>



<li><strong>Sabiduría</strong>: Los conocimientos sobre tendencias de compras se pueden utilizar en conjunto con otros conocimientos para la toma de decisiones en diversas áreas de la empresa como marketing, ventas, atención al cliente y desarrollo; esta sabiduría es propia de personas con años de experiencia en el campo, de forma que pueden ejecutar acciones mucho más robustas con base en su experiencia.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



            <div class='ays-quiz-container ays_quiz_classic_light   ays-quiz-keyboard-active' data-quest-effect='shake'  data-hide-bg-image='false' id='ays-quiz-container-6'>
                
                
                <div class='ays-questions-container'>
                    
                    
                    
                    <form action='' method='post' id='ays_finish_quiz_6' 
                        class='ays-quiz-form enable_correction enable_questions_result '
                    >
            <input type='hidden' value='list' class='answer_view_class'>
            <input type='hidden' value='' class='ays_qm_enable_arrows'>
            <audio id='ays_quiz_right_ans_sound_6' class='ays_quiz_right_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound.wav'></audio><audio id='ays_quiz_wrong_ans_sound_6' class='ays_quiz_wrong_ans_sound' src='https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/sound-1.wav'></audio>
            
            <div class='step active-step'>
                <div class='ays-abs-fs ays-start-page'>
                    
                    
                    
                    <div class='ays-fs-subtitle'><p>Contesta las siguientes preguntas</p>
</div>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_id' value='6'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_finish_nonce' value='7cec930025'>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_curent_page_link' class='ays-quiz-curent-page-link' value='https://dialektico.com/categoria/otros/feed/'/>
                    <input type='hidden' name='ays_quiz_questions' value='15,16,42,43'>
                    
                    
                    <input type='button'   class='ays_next start_button action-button ays-quiz-keyboard-active' value='EMPEZAR' data-enable-leave-page="false" />
                    
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='15' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>1 / 4</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Durante cinco años, un médico registra en un cuaderno los síntomas de distintas enfermedades que padecen sus pacientes. Lo hace colocando el nombre de cada paciente, y debajo de este, una lista con todos sus síntomas. ¿Qué se puede decir que está haciendo?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-15]' id='ays-answer-41-6' value='41'/>

                <label for='ays-answer-41-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Recolectando datos.</label><label for='ays-answer-41-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-15]' id='ays-answer-42-6' value='42'/>

                <label for='ays-answer-42-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Transmitiendo información.</label><label for='ays-answer-42-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-15]' id='ays-answer-43-6' value='43'/>

                <label for='ays-answer-43-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Haciendo mediciones.</label><label for='ays-answer-43-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_6 === 'undefined'){
                window.quizOptions_6 = [];
            }
            window.quizOptions_6['15'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>El doctor está registrando datos, ya que está expresando fenómenos observados, en una forma comprensible para otros individuos.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='16' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>2 / 4</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>El médico decide transcribir todos esos datos a una computadora, ordenándolos en renglones y columnas, y colocando como título "Cuadros sintomáticos registrados en los últimos 5 años". ¿Qué se puede decir que está haciendo?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-16]' id='ays-answer-44-6' value='44'/>

                <label for='ays-answer-44-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Analiza sus datos para hacer inferencias estadísticas.</label><label for='ays-answer-44-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-16]' id='ays-answer-45-6' value='45'/>

                <label for='ays-answer-45-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Genera información mediante la organización y etiquetado de sus datos.</label><label for='ays-answer-45-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-16]' id='ays-answer-46-6' value='46'/>

                <label for='ays-answer-46-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Elabora un ensayo médico con la información recabada.</label><label for='ays-answer-46-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_6 === 'undefined'){
                window.quizOptions_6 = [];
            }
            window.quizOptions_6['16'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>El médico está generando información, ya que ha dotado a su conjunto de datos de organización y significado.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ays_do_not_show' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='42' data-type='radio'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>3 / 4</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>El médico hace un análisis de la información y determina los síntomas más comunes para tres enfermedades específicas, lo cual le ayudará en futuros diagnósticos. ¿Qué ha hecho?</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-42]' id='ays-answer-140-6' value='140'/>

                <label for='ays-answer-140-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Ha creado una base de datos para compartir información.</label><label for='ays-answer-140-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-42]' id='ays-answer-141-6' value='141'/>

                <label for='ays-answer-141-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Ha registrado datos nuevos.</label><label for='ays-answer-141-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='radio' name='ays_questions[ays-question-42]' id='ays-answer-142-6' value='142'/>

                <label for='ays-answer-142-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Ha transformado la información en conocimientos de valor para su labor diaria.</label><label for='ays-answer-142-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_6 === 'undefined'){
                window.quizOptions_6 = [];
            }
            window.quizOptions_6['42'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='ANTERIOR' /><i class="ays_fa ays_fa_arrow_right ays_next action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active ays_display_none" tabindex='0'></i>
                        <input type='button' name='next' class='ays_next action-button ays-quiz-keyboard-active ' value='SIGUIENTE' /></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>El médico transforma la información recabada en conocimientos aplicables a la medicina.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step  ' data-question-id='43' data-type='checkbox'>
                    
                    
                    <p class='ays-question-counter animated'>4 / 4</p>
                    <div class='ays-abs-fs'>
                        
                        <div class='ays_quiz_question'>
                                <p>Selecciona las etapas de los datos que no forman parte de la jerarquía del conocimiento:</p>

                            </div>
                            
                        <div class='ays-quiz-answers ays_list_view_container  '>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-43]' id='ays-answer-143-6' value='143'/>

                <label for='ays-answer-143-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Sabiduría</label><label for='ays-answer-143-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-43]' id='ays-answer-144-6' value='144'/>

                <label for='ays-answer-144-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Experiencia</label><label for='ays-answer-144-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-43]' id='ays-answer-145-6' value='145'/>

                <label for='ays-answer-145-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Conocimiento</label><label for='ays-answer-145-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-43]' id='ays-answer-146-6' value='146'/>

                <label for='ays-answer-146-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Cuantitativos</label><label for='ays-answer-146-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div>
            <div class='ays-field ays_list_view_item ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0' >
                <input type='hidden' name='ays_answer_correct[]' value='0'/>

                <input type='checkbox' name='ays_questions[ays-question-43]' id='ays-answer-147-6' value='147'/>

                <label for='ays-answer-147-6' class='  ays_position_initial  ays-quiz-keyboard-label'>Información</label><label for='ays-answer-147-6' class='ays_answer_image ays_answer_image_class ays_empty_before_content'></label>

            </div><script>
            if(typeof window.quizOptions_6 === 'undefined'){
                window.quizOptions_6 = [];
            }
            window.quizOptions_6['43'] = 'W10=';</script></div>                        
                        
                        
                        <div class='ays_buttons_div'><i class="ays_fa ays_fa_arrow_left ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active ays_arrow ays_display_none" tabindex='0'></i>
                            <input type='button' name='next' class='ays_previous action-button ays-quiz-keyboard-active '  value='ANTERIOR' /><i class='ays_display_none ays_fa ays_fa_flag_checkered ays_finish action-button ays_arrow ays_next_arrow ays-quiz-keyboard-active' tabindex='0'></i><input type='submit' name='ays_finish_quiz' class='  ays_next ays_finish action-button ays-quiz-keyboard-active' value='VER TOTAL'/></div>
                        
                        <div class='wrong_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>La experiencia y la propiedad cuantitativa no se consideran parte de la jerarquía del conocimiento.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>

                        </div>
                        <div class='right_answer_text ' style='display:none'>
                            <p>¡Es correcto!</p>

                        </div>
                        <div class='ays_questtion_explanation' style='display:none'>
                            
                        </div>
                        <div class='ays-quiz-additonal-box'>
                            
                        </div>   
                        
                        
                    </div>
                </div><div class='step ays_thank_you_fs'>
            <div class='ays-abs-fs ays-end-page'><div data-class='lds-facebook' data-role='loader' class='ays-loader'><div></div><div></div><div></div></div><div class='ays_quiz_results_page'><div class='ays_score_message'></div><div class='ays_message'></div><p class='ays_score ays_score_display_none animated'>Tu puntación es </p><p class='ays_average'>La puntuación media es  92%</p><div class='ays-progress third'>
                <span class='ays-progress-value third'>0%</span>
                <div class='ays-progress-bg third'>
                    <div class='ays-progress-bar third' style='width:0%;'></div>
                </div>
            </div><p class='ays_restart_button_p'><button type='button' class='action-button ays_restart_button ays-quiz-keyboard-active'>
                    <i class='ays_fa ays_fa_undo'></i>
                    <span>Reiniciar Prueba</span>
                </button></p></div>
            </div>
        </div><style>
            div#ays-quiz-container-6 * {
                box-sizing: border-box;
            }

            #ays-quiz-container-6 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                width: 90%;
            }

            /* Styles for Internet Explorer start */
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 {
                
            }

            /* Styles for Quiz container */
            #ays-quiz-container-6{
                min-height: 350px;
                width:400px;
                background-color:#ffffff;
                background-position:center center;background-image: url('https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/08/Q3.jpg');border-radius:0px;box-shadow: none;border-width: 3px;border-style: solid;border-color: #000;}

            /* Styles for questions */
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 div.step {
                min-height: 350px;
            }

            /* Styles for text inside quiz container */
            #ays-quiz-container-6 .ays-start-page *:not(input):not([class^='enlighter']),
            #ays-quiz-container-6 .ays_question_hint,
            #ays-quiz-container-6 label[for^="ays-answer-"],
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 p,
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-fs-title,
            #ays-quiz-container-6 .ays-fs-subtitle,
            #ays-quiz-container-6 .logged_in_message,
            #ays-quiz-container-6 .ays_score_message,
            #ays-quiz-container-6 .ays_message{
               color: #0a0a0a;
               outline: none;
            }

            div#ays-quiz-container-6 .ays_question_hint.ays-quiz-keyboard-active,
            div#ays-quiz-container-6 .ays_restart_button.ays-quiz-keyboard-active {
                outline: revert;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-password-message-box,
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-note-message-box,
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question,
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-category-box,
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question *:not([class^='enlighter']) {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-category-box em {
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 textarea,
            #ays-quiz-container-6 input::first-letter,
            #ays-quiz-container-6 select::first-letter,
            #ays-quiz-container-6 option::first-letter {
                color: initial !important;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 p::first-letter:not(.ays_no_questions_message) {
                color: #0a0a0a !important;
                background-color: transparent !important;
                font-size: inherit !important;
                font-weight: inherit !important;
                float: none !important;
                line-height: inherit !important;
                margin: 0 !important;
                padding: 0 !important;
            }
            
            
            #ays-quiz-container-6 .select2-container,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field * {
                font-size: 15px !important;
            }
    
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question p {
                font-size: 16px;
                text-align: inherit;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-fs-subtitle p {
                text-align:  center ;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question {
                text-align:  center ;
                margin-bottom: 10px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question pre {
                max-width: 100%;
                white-space: break-spaces;
            }

            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | tid=32449 | Start */
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question img {
                float: unset;
                margin: 0;
            }
            /* Mango theme (Version: 1.4.202301041836) | End */

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-timer p {
                font-size: 16px;
            }

            #ays-quiz-container-6 section.ays_quiz_redirection_timer_container hr,
            #ays-quiz-container-6 section.ays_quiz_timer_container hr {
                margin: 0;
            }

            #ays-quiz-container-6 section.ays_quiz_timer_container.ays_quiz_timer_red_warning .ays-quiz-timer {
                color: #ff0000;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_thank_you_fs p {
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_results_page .ays_score span {
                visibility: visible;
            }

            #ays-quiz-container-6 input[type='button'],
            #ays-quiz-container-6 input[type='submit'] {
                color: #ffffff !important;
            }

            #ays-quiz-container-6 input[type='button']{
                outline: none;
            }

            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='text'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='url'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='number'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='email'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='checkbox'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form input[type='tel'],
            #ays-quiz-container-6 .information_form textarea,
            #ays-quiz-container-6 .information_form select,
            #ays-quiz-container-6 .information_form option {
                color: initial !important;
                outline: none;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-6 .wrong_answer_text{
                color:#ff4d4d;
            }
            #ays-quiz-container-6 .right_answer_text{
                color:#33cc33;
            }

            #ays-quiz-container-6 .wrong_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_questtion_explanation p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-6 .right_answer_text *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }

            #ays-quiz-container-6 .right_answer_text p {
                font-size:16px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                font-size:14px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                text-transform:none;
                text-decoration: none;
                letter-spacing: 0px;
                font-weight: normal;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 .ays_cb_and_a,
            #ays-quiz-container-6 .ays_cb_and_a * {
                color: rgb(10,10,10);
                text-align: center;
            }

            /* Quiz textarea height */
            #ays-quiz-container-6 textarea {
                height: 100px;
                min-height: 100px;
            }

            /* Quiz rate and passed users count */
            #ays-quiz-container-6 .ays_quizn_ancnoxneri_qanak,
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_rete_avg {
                color:#ffffff !important;
                background-color:#0a0a0a;   
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-questions-container > .ays_quizn_ancnoxneri_qanak {
                padding: 5px 20px;
            }
            #ays-quiz-container-6 div.for_quiz_rate.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(10,10,10,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_rete_avg div.for_quiz_rate_avg.ui.star.rating .icon {
                color: rgba(255,255,255,0.5);
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_rete .ays-quiz-rate-link-box .ays-quiz-rate-link {
                color: #0a0a0a;
            }

            /* Loaders */            
            #ays-quiz-container-6 div.lds-spinner,
            #ays-quiz-container-6 div.lds-spinner2 {
                color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-6 div.lds-spinner div:after,
            #ays-quiz-container-6 div.lds-spinner2 div:after {
                background-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-6 .lds-circle,
            #ays-quiz-container-6 .lds-facebook div,
            #ays-quiz-container-6 .lds-ellipsis div{
                background: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-6 .lds-ripple div{
                border-color: #0a0a0a;
            }
            #ays-quiz-container-6 .lds-dual-ring::after,
            #ays-quiz-container-6 .lds-hourglass::after{
                border-color: #0a0a0a transparent #0a0a0a transparent;
            }

            /* Stars */
            #ays-quiz-container-6 .ui.rating .icon,
            #ays-quiz-container-6 .ui.rating .icon:before {
                font-family: Rating !important;
            }

            /* Progress bars */
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-progress {
                border-color: rgba(10,10,10,0.8);
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-progress-bg {
                background-color: rgba(10,10,10,0.3);
            }    
            #ays-quiz-container-6 .ays-progress-value {
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-progress-bar {
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-question-counter .ays-live-bar-wrap {
                direction:ltr !important;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-live-bar-fill{
                color: #0a0a0a;
                border-bottom: 2px solid rgba(10,10,10,0.8);
                text-shadow: 0px 0px 5px #ffffff;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-live-bar-fill.ays-live-fourth,
            #ays-quiz-container-6 .ays-live-bar-fill.ays-live-third,
            #ays-quiz-container-6 .ays-live-bar-fill.ays-live-second {
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-live-bar-percent{
                display:none;
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays_average {
                text-align: center;
            }
            
            /* Music, Sound */
            #ays-quiz-container-6 .ays_music_sound {
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-6 blockquote {
                border-left-color: #0a0a0a !important;                                      
            }

            /* Quiz Password */
            #ays-quiz-container-6 .ays-start-page > input[id^='ays_quiz_password_val_'],
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-password-toggle-visibility-box {
                width: 100%;
            }


            /* Question hint */
            #ays-quiz-container-6 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text {
                background-color:#ffffff;
                box-shadow: 0 0 15px 3px rgba(10,10,10,0.35);
                max-width: 270px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_question_hint_container .ays_question_hint_text p {
                max-width: unset;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-additonal-box {
                display: flex;
                justify-content: flex-end;
                align-items: center;
                position: relative;  
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_questions_hint_max_width_class {
                max-width: 80%;
            }

            /* Information form */
            #ays-quiz-container-6 .ays-form-title{
                color:rgb(10,10,10);
            }

            /* Quiz timer */
            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-redirection-timer,
            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-timer{
                color: #0a0a0a;
                text-align: center;
            }

            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-timer.ays-quiz-message-before-timer:before {
                font-weight: 500;
            }

            /* Quiz title / transformation */
            #ays-quiz-container-6 .ays-fs-title{
                text-transform: uppercase;
                font-size: 21px;
                text-align: center;
                    text-shadow: none;
            }
            
            /* Quiz buttons */
            #ays-quiz-container-6 .ays_arrow {
                color:#ffffff!important;
            }
            #ays-quiz-container-6 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button,
            div#ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button.ays_restart_button,
            #ays-quiz-container-6 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                background: none;
                background-color: #9e0505;
                color:#ffffff;
                font-size: 17px;
                padding: 10px 20px;
                border-radius: 3px;
                height: auto;
                letter-spacing: 0;
                box-shadow: unset;
                width: auto;
                /* border: unset; */
                min-height: unset;
                line-height: normal;
                text-shadow: unset;
            }
            #ays-quiz-container-6 input#ays-submit,
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 input.action-button,
            #ays-quiz-container-6 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                
            }

            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button.ays_check_answer {
                padding: 5px 10px;
                font-size: 17px !important;
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button.ays_restart_button {
                white-space: nowrap;
                padding: 5px 10px;
                white-space: normal;
            }
            #ays-quiz-container-6 input#ays-submit:hover,
            #ays-quiz-container-6 input#ays-submit:focus,
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button:hover,
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button:focus,
            #ays-quiz-container-6 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:hover {
                background: none;
                box-shadow: 0 0 0 2px #ffffff;
                background-color: #9e0505;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays_restart_button {
                color: #ffffff;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 .ays_restart_button_p,
            #ays-quiz-container-6 .ays_buttons_div {
                justify-content: center;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_finish.action-button{
                margin: 10px 5px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-share-btn.ays-share-btn-branded {
                color: #fff;
                display: inline-block;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div.correct_div input:checked+label {
                background-color: transparent;
            }
                        
            /* Question answers */
            #ays-quiz-container-6 .ays-field {
                    border-color: #444;
                    border-style: solid;
                    border-width: 1px;
                    box-shadow: none;flex-direction: row-reverse;
            }
            

            /* Answer maximum length of a text field */
            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question_text_message{
                color: #0a0a0a;
                text-align: left;
                font-size: 12px;
            }

            div#ays-quiz-container-6 div.ays_quiz_question_text_error_message {
                color: #ff0000;
            }

            /* Questions answer image */
            #ays-quiz-container-6 .ays-answer-image {
                width:15em;
                height:150px;
                object-fit: cover;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-answers .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                opacity: 1;
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field label.ays_answer_caption[for^='ays-answer-'] {
                z-index: 1;
                position:initial;bottom:0;}
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field input~label[for^='ays-answer-'] {
                padding: 5px;
            }

            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field {
                margin-bottom: 10px;
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field.ays_grid_view_item {
                width: calc(50% - 5px);
            }
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field.ays_grid_view_item:nth-child(odd) {
                margin-right: 5px;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field input:checked+label:before {
                border-color: #9e0505;
                background: #9e0505;
                background-clip: content-box;
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-answers div.ays-text-right-answer {
                color: #0a0a0a;
            }
                        
            /* Questions answer right/wrong icons */
            #ays-quiz-container-6 .ays-field input~label.answered.correct:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/correct.png');          }
            #ays-quiz-container-6 .ays-field input~label.answered.wrong:after{
                content: url('https://dialektico.com/wp-content/plugins/quiz-maker/public/images/wrong.png');
            }
            #ays-quiz-container-6 .ays-field label.answered:last-of-type:after{
                display: none;
                height: auto;
                left: 10px;top: 10px;}
            /* Dropdown questions */            
            #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single {
                border-bottom: 2px solid #9e0505;
                background-color: #9e0505;
            }
            
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow {
                color: #f5f5f5;
            }

            #ays-quiz-container-6 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field:focus,
            #ays-quiz-container-6 .select2-container--default .select2-search--dropdown .select2-search__field {
                outline: unset;
                padding: 0.75rem;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-6 .select2-container--default .select2-results__option--highlighted[aria-selected] {
                background-color: #9e0505;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .selection,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .dropdown-wrapper,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__rendered .select2-selection__placeholder,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow,
            #ays-quiz-container-6 .ays-field .select2-container--default .select2-selection--single .select2-selection__arrow b[role='presentation'] {
                font-size: 16px !important;
            }

            #ays-quiz-container-6 .select2-container--default .select2-results__option {
                padding: 6px;
            }
            
            /* Dropdown questions scroll bar */
            #ays-quiz-container-6 .select2-results__options::-webkit-scrollbar {
                width: 7px;
            }
            #ays-quiz-container-6 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-track {
                background-color: rgba(255,255,255,0.35);
            }
            #ays-quiz-container-6 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.55);
            }
            #ays-quiz-container-6 .select2-results__options::-webkit-scrollbar-thumb:hover {
                transition: .3s ease-in-out;
                background-color: rgba(10,10,10,0.85);
            }

            /* Audio / Video */
            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-time{
                box-sizing: unset;
            }
            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-time-rail {
                padding-top: 15px;
            }

            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-mediaelement video {
                margin: 0;
            }

            /* Limitation */
            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-limitation-count-of-takers {
                padding: 50px;
            }

            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-show,
            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-results-toggle-block span.ays-show-res-toggle.ays-res-toggle-hide{
                color: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle {
                border: 1px solid #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_elegant_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_rect_dark div.ays-quiz-results-toggle-block input:checked + label.ays_switch_toggle:after{
                background: #000;
            }

            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | Start */
            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button:hover,
            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                box-shadow: unset;
                background-color: transparent;
            }
            #ays-quiz-container-6 .mejs-container .mejs-inner .mejs-controls .mejs-button > button {
                margin: 10px 6px;
            }
            /* Hestia theme (Version: 3.0.16) | End */

            /* Go theme (Version: 1.4.3) | Start */
            #ays-quiz-container-6 label[for^='ays-answer']:before,
            #ays-quiz-container-6 label[for^='ays-answer']:before {
                -webkit-mask-image: unset;
                mask-image: unset;
            }

            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .ays-field input:checked+label.answered.correct:before,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .ays-field input:checked+label.answered.correct:before {
                background-color: #9e0505 !important;
                background-color: rgba(39,174,96, 1) !important;
            }
            /* Go theme (Version: 1.4.3) | End */

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_results fieldset.ays_fieldset .ays_quiz_question .wp-video {
                width: 100% !important;
                max-width: 100%;
            }

            /* Classic Dark / Classic Light */
            /* Dropdown questions right/wrong styles */
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .correct_div,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .correct_div{
                border-color:green !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(39,174,96,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .correct_div .selected-field,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .correct_div .selected-field {
                padding: 0px 10px 0px 10px;
                color: green !important;
            }

            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .wrong_div,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .wrong_div{
                border-color:red !important;
                opacity: 1 !important;
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .ays-field.checked_answer_div.wrong_div input:checked~label {
                background-color: rgba(243,134,129,0.4) !important;
            }
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark .ays-field,
            #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light .ays-field {
                text-align: left;
                /*margin-bottom: 10px;*/
                padding: 0;
                transition: .3s ease-in-out;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-close-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-open-full-screen {
                fill: #0a0a0a;
            }

            #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_login_form p{
                color: #0a0a0a;
            }

            /* report questions modal start */
            .ays-modal-reports {
                display: none;
                position: fixed;
                z-index: 9999;
                left: 0;
                top: 0;
                width: 100%;
                height: 100%;
                overflow: auto;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
                animation-duration: .5s;
                background-color: rgba(0, 0, 0, 0.4);
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-modal-content-reports {
                background-color: #fefefe;
                margin: 10% auto;
                border: 1px solid #888;
                max-width: 500px;
                width: 100%;
                border-radius: 10px;
                padding: 20px;
                box-sizing: border-box;
                position: relative;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-modal-content-reports label{
                display: block;
                margin-bottom: 10px;
                font-weight: bold;
                letter-spacing: normal;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-modal-content-reports textarea {
                display: block;
                width: 100%;
                height: 100px;
                padding: 5px;
                box-sizing: border-box;
                border-radius: 5px;
                border: 1px solid #ccc;
                max-width: 100%;
                max-height: 500px;
                resize: vertical;
                transition: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-modal-content-reports input.ays-quiz-submit-question-report {
                background-color: #0073aa;
                color: #fff !important;
                border: none;
                border-radius: 5px;
                padding: 10px 20px;
                cursor: pointer;
                margin-top: 20px;
                line-height: normal;
                letter-spacing: normal;
                box-shadow: unset;
                background-image: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-close-reports-window {
                color: #aaa;
                font-weight: bold;
                position: absolute;
                top: 1%;
                right: 1%;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-close-reports-window img {
                box-shadow: unset;
            }
            
            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-quiz-preloader img {
                box-shadow: unset;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-close-reports-window img:hover,
            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-close-reports-window img:focus {
                cursor: pointer;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-quiz-question-report-error {
                display: none;
                font-size: 13px;
                color: #f00;
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-quiz-question-report-textarea-label,
            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-quiz-question-report-title {
                text-align: left;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays_quiz_modal_overlay {
                width: 100%;
                height: 100%;
                position: fixed;
                top: 0;
                left: 0;
                position: absolute;
                z-index: 1000000000;
                flex-direction: column;
            }

            #ays-quiz-question-report-modal-6 .ays-quiz-container .ays-quiz-user-cհoosing-anonymous-assessment {
                margin: 10px 0;
            }

            /* report questions modal end */

            @media screen and (max-width: 768px){
                #ays-quiz-container-6{
                    max-width: 100%;
                }

                div#ays-quiz-container-6 [id^='ays_finish_quiz_'] div.step div.ays-abs-fs {
                    width: 90%;
                }

                #ays-quiz-container-6 .ays_quiz_question p {
                    font-size: 16px;
                }

                #ays-quiz-container-6 .select2-container,
                #ays-quiz-container-6 .ays-field * {
                    font-size: 15px !important;
                }

                div#ays-quiz-container-6 input#ays-submit,
                div#ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button,
                div#ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button.ays_restart_button,
                #ays-quiz-container-6 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn,
                #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn {
                    font-size: 17px;
                }

                /* Quiz title / mobile font size */
                div#ays-quiz-container-6 .ays-fs-title {
                    font-size: 21px;
                }

                /* Question explanation / mobile font size */
                #ays-quiz-container-6 .ays_questtion_explanation p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Wrong answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-6 .wrong_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Right answers / mobile font size */
                #ays-quiz-container-6 .right_answer_text p {
                    font-size:16px;
                }

                /* Note text / mobile font size */
                #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-note-message-box p {
                    font-size:14px;
                }

                div#ays-quiz-container-6 .ays-quiz-question-note-message-box *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-6 .ays_questtion_explanation *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-6 .right_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }

                div#ays-quiz-container-6 .wrong_answer_text *:not(strong) {
                    text-transform:none;
                    text-decoration: none;
                    letter-spacing: 0px;
                    font-weight: normal;
                }
            }
            /* Custom css styles */
            @media screen and (max-width: 768px)
div#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    font-size: 17px;
    letter-spacing: 1.5px;
}

#ays-quiz-container-5 input#ays-submit, #ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button, div#ays-quiz-container-5 #ays_finish_quiz_5 .action-button.ays_restart_button {
    background: none;
    background-color: #9e0505;
    color: #ffffff;
    font-size: 17px;
    padding: 10px 20px;
    border-radius: 3px;
    height: auto;
    letter-spacing: 1.5px;
    box-shadow: unset;
}
            
            /* RTL direction styles */
            
        </style>
            <style>
                #ays-quiz-container-6 p {
                    margin: 0.625em;
                }
                
                #ays-quiz-container-6 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }

                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: transparent;
                }

                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark  .ays_quiz_results .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_light  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label,
                #ays-quiz-container-6.ays_quiz_classic_dark  .enable_correction .not_influence_to_score .ays-field.checked_answer_div input:checked~label {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.6);
                }
                
                #ays-quiz-container-6 .ays-field.checked_answer_div input:checked~label:hover {
                    background-color: rgba(158,5,5,0.8);
                }

                #ays-quiz-container-6.ays-quiz-container.ays_quiz_classic_light .ays-questions-container .ays-field:hover label[for^='ays-answer-'],
                #ays-quiz-container-6 .ays-field:hover:not(.ays-answered-text-input){
                    background: rgba(158,5,5,0.8);
                    /* border-radius: 4px; */
                    color: #fff;
                    transition: all .3s;
                }
                #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button:hover,
                #ays-quiz-container-6 #ays_finish_quiz_6 .action-button:focus,
                #ays-quiz-container-6 + .ays-quiz-category-selective-main-container .ays-quiz-category-selective-restart-bttn:hover,
                #ays-quiz-container-6 .ays-quiz-category-selective-submit-bttn:focus {
                    box-shadow: 0 0 0 2px white, 0 0 0 3px #9e0505;
                    background: #9e0505;
                }
            </style><script>
                if(typeof aysQuizOptions === 'undefined'){
                    var aysQuizOptions = [];
                }
                aysQuizOptions['6']  = 'eyJxdWl6X3ZlcnNpb24iOiI2LjUuNi4xIiwiY29yZV92ZXJzaW9uIjoiNi41LjIiLCJwaHBfdmVyc2lvbiI6IjguMi4xOCIsImNvbG9yIjoiIzllMDUwNSIsImJnX2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsInRleHRfY29sb3IiOiIjMGEwYTBhIiwiaGVpZ2h0IjozNTAsIndpZHRoIjo0MDAsImVuYWJsZV9sb2dnZWRfdXNlcnMiOiJvZmYiLCJpbmZvcm1hdGlvbl9mb3JtIjoiZGlzYWJsZSIsImZvcm1fbmFtZSI6bnVsbCwiZm9ybV9lbWFpbCI6bnVsbCwiZm9ybV9waG9uZSI6bnVsbCwiaW1hZ2Vfd2lkdGgiOiIiLCJpbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJlbmFibGVfY29ycmVjdGlvbiI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uc19yZXN1bHQiOiJvbiIsInJhbmRvbWl6ZV9xdWVzdGlvbnMiOiJvZmYiLCJyYW5kb21pemVfYW5zd2VycyI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9xdWVzdGlvbnNfY291bnRlciI6Im9uIiwiZW5hYmxlX3Jlc3RyaWN0aW9uX3Bhc3MiOiJvZmYiLCJyZXN0cmljdGlvbl9wYXNzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJ1c2VyX3JvbGUiOltdLCJjdXN0b21fY3NzIjoiQG1lZGlhIHNjcmVlbiBhbmQgKG1heC13aWR0aDogNzY4cHgpXHJcbmRpdiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBmb250LXNpemU6IDE3cHg7XHJcbiAgICBsZXR0ZXItc3BhY2luZzogMS41cHg7XHJcbn1cclxuXHJcbiNheXMtcXVpei1jb250YWluZXItNSBpbnB1dCNheXMtc3VibWl0LCAjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLCBkaXYjYXlzLXF1aXotY29udGFpbmVyLTUgI2F5c19maW5pc2hfcXVpel81IC5hY3Rpb24tYnV0dG9uLmF5c19yZXN0YXJ0X2J1dHRvbiB7XHJcbiAgICBiYWNrZ3JvdW5kOiBub25lO1xyXG4gICAgYmFja2dyb3VuZC1jb2xvcjogIzllMDUwNTtcclxuICAgIGNvbG9yOiAjZmZmZmZmO1xyXG4gICAgZm9udC1zaXplOiAxN3B4O1xyXG4gICAgcGFkZGluZzogMTBweCAyMHB4O1xyXG4gICAgYm9yZGVyLXJhZGl1czogM3B4O1xyXG4gICAgaGVpZ2h0OiBhdXRvO1xyXG4gICAgbGV0dGVyLXNwYWNpbmc6IDEuNXB4O1xyXG4gICAgYm94LXNoYWRvdzogdW5zZXQ7XHJcbn0iLCJsaW1pdF91c2VycyI6Im9mZiIsImxpbWl0YXRpb25fbWVzc2FnZSI6IiIsInJlZGlyZWN0X3VybCI6IiIsInJlZGlyZWN0aW9uX2RlbGF5IjowLCJhbnN3ZXJzX3ZpZXciOiJsaXN0IiwiZW5hYmxlX3J0bF9kaXJlY3Rpb24iOiJvZmYiLCJlbmFibGVfbG9nZ2VkX3VzZXJzX21lc3NhZ2UiOiIiLCJxdWVzdGlvbnNfY291bnQiOiIiLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25fYmFuayI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9saXZlX3Byb2dyZXNzX2JhciI6Im9mZiIsImVuYWJsZV9wZXJjZW50X3ZpZXciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYXZlcmFnZV9zdGF0aXN0aWNhbCI6Im9uIiwiZW5hYmxlX25leHRfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfcHJldmlvdXNfYnV0dG9uIjoib24iLCJlbmFibGVfYXJyb3dzIjoib2ZmIiwidGltZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfdGhlbWUiOiJjbGFzc2ljX2xpZ2h0IiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicmVzdWx0X3RleHQiOiIiLCJlbmFibGVfcGFzc19jb3VudCI6Im9mZiIsImhpZGVfc2NvcmUiOiJvZmYiLCJyYXRlX2Zvcm1fdGl0bGUiOiIiLCJib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoicmdiYSgxMCwxMCwxMCwwLjM1KSIsInF1aXpfYm9yZGVyX3JhZGl1cyI6IjAiLCJxdWl6X2JnX2ltYWdlIjoiaHR0cHM6XC9cL2RpYWxla3RpY28uY29tXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDIyXC8wOFwvUTMuanBnIiwicXVpel9ib3JkZXJfd2lkdGgiOiIzIiwicXVpel9ib3JkZXJfc3R5bGUiOiJzb2xpZCIsInF1aXpfYm9yZGVyX2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfbG9hZGVyIjoiZmFjZWJvb2siLCJjcmVhdGVfZGF0ZSI6bnVsbCwiYXV0aG9yIjoie1wiaWRcIjpcIjFcIixcIm5hbWVcIjpcIkRhbmllbCBEaWFsXFx1MDBlOWt0aWNvXCJ9IiwicXVlc3RfYW5pbWF0aW9uIjoic2hha2UiLCJmb3JtX3RpdGxlIjoiIiwiZW5hYmxlX2JnX211c2ljIjoib2ZmIiwicXVpel9iZ19tdXNpYyI6IiIsImFuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNSwic2hvd19jcmVhdGVfZGF0ZSI6Im9mZiIsInNob3dfYXV0aG9yIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbmlzaCI6Im9mZiIsImFuc3dlcnNfcndfdGV4dHMiOiJvbl9wYXNzaW5nIiwiZGlzYWJsZV9zdG9yZV9kYXRhIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JhY2tncm91bmRfZ3JhZGllbnQiOiJvZmYiLCJiYWNrZ3JvdW5kX2dyYWRpZW50X2NvbG9yXzEiOiIjMDAwIiwiYmFja2dyb3VuZF9ncmFkaWVudF9jb2xvcl8yIjoiI2ZmZiIsInF1aXpfZ3JhZGllbnRfZGlyZWN0aW9uIjoidmVydGljYWwiLCJyZWRpcmVjdF9hZnRlcl9zdWJtaXQiOiJvZmYiLCJzdWJtaXRfcmVkaXJlY3RfdXJsIjoiIiwic3VibWl0X3JlZGlyZWN0X2RlbGF5IjoiMCIsInByb2dyZXNzX2Jhcl9zdHlsZSI6InRoaXJkIiwiZW5hYmxlX2V4aXRfYnV0dG9uIjoib2ZmIiwiZXhpdF9yZWRpcmVjdF91cmwiOiIiLCJpbWFnZV9zaXppbmciOiJjb3ZlciIsInF1aXpfYmdfaW1hZ2VfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIgY2VudGVyIiwiY3VzdG9tX2NsYXNzIjoiIiwiZW5hYmxlX3NvY2lhbF9saW5rcyI6Im9mZiIsInNvY2lhbF9saW5rcyI6eyJsaW5rZWRpbl9saW5rIjoiIiwiZmFjZWJvb2tfbGluayI6IiIsInR3aXR0ZXJfbGluayI6IiIsInZrb250YWt0ZV9saW5rIjoiIiwiaW5zdGFncmFtX2xpbmsiOiIiLCJ5b3V0dWJlX2xpbmsiOiIiLCJiZWhhbmNlX2xpbmsiOiIifSwic2hvd19xdWl6X3RpdGxlIjoib2ZmIiwic2hvd19xdWl6X2Rlc2MiOiJvbiIsInNob3dfbG9naW5fZm9ybSI6Im9mZiIsIm1vYmlsZV9tYXhfd2lkdGgiOiIiLCJsaW1pdF91c2Vyc19ieSI6ImlwIiwiYWN0aXZlX2RhdGVfY2hlY2siOiJvZmYiLCJhY3RpdmVJbnRlcnZhbCI6IjIwMjQtMDUtMDEgMTc6NTk6MDUiLCJkZWFjdGl2ZUludGVydmFsIjoiMjAyNC0wNS0wMSAxNzo1OTowNSIsImFjdGl2ZV9kYXRlX3ByZV9zdGFydF9tZXNzYWdlIjoiVGhlIHF1aXogd2lsbCBiZSBhdmFpbGFibGUgc29vbiEiLCJhY3RpdmVfZGF0ZV9tZXNzYWdlIjoiXHUwMGExRWwgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJleHBsYW5hdGlvbl90aW1lIjoiNCIsImVuYWJsZV9jbGVhcl9hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwic2hvd19xdWVzdGlvbl9jYXRlZ29yeSI6Im9mZiIsImRpc3BsYXlfc2NvcmUiOiJieV9wZXJjYW50YWdlIiwiZW5hYmxlX3J3X2FzbndlcnNfc291bmRzIjoib24iLCJhbnNfcmlnaHRfd3JvbmdfaWNvbiI6ImRlZmF1bHQiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19pbl9maW5pc2hfcGFnZSI6Im9mZiIsImZpbmlzaF9hZnRlcl93cm9uZ19hbnN3ZXIiOiJvZmYiLCJhZnRlcl90aW1lcl90ZXh0IjoiIiwiZW5hYmxlX2VudGVyX2tleSI6Im9uIiwiYnV0dG9uc190ZXh0X2NvbG9yIjoiI2ZmZmZmZiIsImJ1dHRvbnNfcG9zaXRpb24iOiJjZW50ZXIiLCJzaG93X3F1ZXN0aW9uc19leHBsYW5hdGlvbiI6Im9uX3Bhc3NpbmciLCJlbmFibGVfYXVkaW9fYXV0b3BsYXkiOiJvZmYiLCJidXR0b25zX3NpemUiOiJtZWRpdW0iLCJidXR0b25zX2ZvbnRfc2l6ZSI6IjE3IiwiYnV0dG9uc193aWR0aCI6IiIsImJ1dHRvbnNfbGVmdF9yaWdodF9wYWRkaW5nIjoiMjAiLCJidXR0b25zX3RvcF9ib3R0b21fcGFkZGluZyI6IjEwIiwiYnV0dG9uc19ib3JkZXJfcmFkaXVzIjoiMyIsImVuYWJsZV9sZWF2ZV9wYWdlIjoib24iLCJlbmFibGVfdGFja2Vyc19jb3VudCI6Im9mZiIsInRhY2tlcnNfY291bnQiOiIiLCJwYXNzX3Njb3JlIjowLCJwYXNzX3Njb3JlX21lc3NhZ2UiOiI8aDQgc3R5bGU9XCJ0ZXh0LWFsaWduOiBjZW50ZXJcIj5Db25ncmF0dWxhdGlvbnMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiE8XC9wPiIsImZhaWxfc2NvcmVfbWVzc2FnZSI6IjxoNCBzdHlsZT1cInRleHQtYWxpZ246IGNlbnRlclwiPk9vcHMhPFwvaDQ+XHJcbjxwIHN0eWxlPVwidGV4dC1hbGlnbjogY2VudGVyXCI+WW91IGhhdmUgbm90IHBhc3NlZCB0aGUgcXVpeiFcclxuVHJ5IGFnYWluITxcL3A+IiwicXVlc3Rpb25fZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVlc3Rpb25zX2hpbnRfaWNvbl9vcl90ZXh0IjoiZGVmYXVsdCIsInF1ZXN0aW9uc19oaW50X3ZhbHVlIjoiIiwiZW5hYmxlX2Vhcmx5X2ZpbnNoX2NvbWZpcm1fYm94Ijoib24iLCJlbmFibGVfcXVlc3Rpb25zX29yZGVyaW5nX2J5X2NhdCI6Im9mZiIsInNob3dfc2NoZWR1bGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJzaG93X3RpbWVyX3R5cGUiOiJjb3VudGRvd24iLCJxdWl6X2xvYWRlcl90ZXh0X3ZhbHVlIjoiIiwiaGlkZV9jb3JyZWN0X2Fuc3dlcnMiOiJvZmYiLCJzaG93X2luZm9ybWF0aW9uX2Zvcm0iOiJvbiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWYiOiIiLCJkaXNhYmxlX2hvdmVyX2VmZmVjdCI6Im9mZiIsInF1aXpfbG9hZGVyX2N1c3RvbV9naWZfd2lkdGgiOjEwMCwicHJvZ3Jlc3NfbGl2ZV9iYXJfc3R5bGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel90aXRsZV90cmFuc2Zvcm1hdGlvbiI6InVwcGVyY2FzZSIsInNob3dfYW5zd2Vyc19udW1iZXJpbmciOiJub25lIiwicXVpel9pbWFnZV93aWR0aF9ieV9wZXJjZW50YWdlX3B4IjoicGl4ZWxzIiwicXVpel9pbWFnZV9oZWlnaHQiOiIiLCJxdWl6X2JnX2ltZ19vbl9zdGFydF9wYWdlIjoib2ZmIiwicXVpel9ib3hfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjowLCJxdWl6X2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYm94X3NoYWRvd196X29mZnNldCI6MTUsInF1aXpfcXVlc3Rpb25fdGV4dF9hbGlnbm1lbnQiOiJjZW50ZXIiLCJxdWl6X2Fycm93X3R5cGUiOiJkZWZhdWx0IiwicXVpel9zaG93X3dyb25nX2Fuc3dlcnNfZmlyc3QiOiJvZmYiLCJxdWl6X2Rpc3BsYXlfYWxsX3F1ZXN0aW9ucyI6Im9mZiIsInF1aXpfdGltZXJfcmVkX3dhcm5pbmciOiJvZmYiLCJxdWl6X3NjaGVkdWxlX3RpbWV6b25lIjoiQW1lcmljYVwvTWV4aWNvX0NpdHkiLCJxdWVzdGlvbnNfaGludF9idXR0b25fdmFsdWUiOiIiLCJxdWl6X3RhY2tlcnNfbWVzc2FnZSI6Ilx1MDBhMUVzdGUgdGVzdCBoYSBleHBpcmFkbyEiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9saW5rZWRpbl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX2ZhY2Vib29rX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9uIiwicXVpel9lbmFibGVfdHdpdHRlcl9zaGFyZV9idXR0b24iOiJvbiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXNwb25zZXNfYW5vbnltb3VzIjoib2ZmIiwicXVpel9tYWtlX2FsbF9yZXZpZXdfbGluayI6Im9mZiIsInNob3dfcXVlc3Rpb25zX251bWJlcmluZyI6Im5vbmUiLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3RpbWVyIjoiIiwiZW5hYmxlX3Bhc3N3b3JkIjoib2ZmIiwicGFzc3dvcmRfcXVpeiI6IiIsInF1aXpfcGFzc3dvcmRfbWVzc2FnZSI6IiIsImVuYWJsZV9zZWVfcmVzdWx0X2NvbmZpcm1fYm94Ijoib2ZmIiwiZGlzcGxheV9maWVsZHNfbGFiZWxzIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2Z1bGxfc2NyZWVuX21vZGUiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9wYXNzd29yZF92aXNpYmlsaXR5Ijoib2ZmIiwicXVlc3Rpb25fbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsImFuc3dlcnNfbW9iaWxlX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTUsInNvY2lhbF9idXR0b25zX2hlYWRpbmciOiIiLCJxdWl6X2VuYWJsZV92a29udGFrdGVfc2hhcmVfYnV0dG9uIjoib24iLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlciI6Im9uIiwiYW5zd2Vyc19ib3JkZXJfd2lkdGgiOjEsImFuc3dlcnNfYm9yZGVyX3N0eWxlIjoic29saWQiLCJhbnN3ZXJzX2JvcmRlcl9jb2xvciI6IiM0NDQiLCJzb2NpYWxfbGlua3NfaGVhZGluZyI6IiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3F1ZXN0aW9uX2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19tYXJnaW4iOjEwLCJxdWl6X21lc3NhZ2VfYmVmb3JlX3JlZGlyZWN0X3RpbWVyIjoiIiwiYnV0dG9uc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNywiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwiYW5zd2Vyc19ib3hfc2hhZG93X2NvbG9yIjoiIzAwMCIsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeF9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfeV9vZmZzZXQiOjAsInF1aXpfYW5zd2VyX2JveF9zaGFkb3dfel9vZmZzZXQiOjEwLCJxdWl6X2NyZWF0ZV9hdXRob3IiOjEsInF1aXpfZW5hYmxlX3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93Ijoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV90ZXh0X3NoYWRvd19jb2xvciI6IiMzMzMiLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3hfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3lfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3RpdGxlX3RleHRfc2hhZG93X3pfb2Zmc2V0IjoyLCJxdWl6X3Nob3dfb25seV93cm9uZ19hbnN3ZXJzIjoib2ZmIiwicXVpel90aXRsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3RpdGxlX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjIxLCJxdWl6X3Bhc3N3b3JkX3dpZHRoIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfcGxhY2Vob2xkZXJfdGV4dCI6IiIsInF1aXpfbWFrZV9yZXZpZXdfcmVxdWlyZWQiOiJvZmYiLCJxdWl6X2VuYWJsZV9yZXN1bHRzX3RvZ2dsZSI6Im9mZiIsInF1aXpfcmV2aWV3X3RoYW5rX3lvdV9tZXNzYWdlIjoiIiwicXVpel9yZXZpZXdfZW5hYmxlX2NvbW1lbnRfZmllbGQiOiJvbiIsInF1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX2ZvbnRfc2l6ZSI6MTYsInF1ZXN0X2V4cGxhbmF0aW9uX21vYmlsZV9mb250X3NpemUiOjE2LCJxdWl6X3dhaXRpbmdfdGltZSI6Im9mZiIsIndyb25nX2Fuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNiwid3JvbmdfYW5zd2Vyc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel9lbmFibGVfcXVlc3Rpb25faW1hZ2Vfem9vbSI6Im9mZiIsInJpZ2h0X2Fuc3dlcnNfZm9udF9zaXplIjoxNiwicmlnaHRfYW5zd2Vyc19tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNiwicXVpel9kaXNwbGF5X21lc3NhZ2VzX2JlZm9yZV9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicXVpel9lbmFibGVfdXNlcl9jXHUwNTcwb29zaW5nX2Fub255bW91c19hc3Nlc3NtZW50Ijoib2ZmIiwibm90ZV90ZXh0X2ZvbnRfc2l6ZSI6MTQsIm5vdGVfdGV4dF9tb2JpbGVfZm9udF9zaXplIjoxNCwicXVpel9xdWVzdGlvbnNfbnVtYmVyaW5nX2J5X2NhdGVnb3J5Ijoib2ZmIiwicXVpel9lbmFibGVfY3VzdG9tX3RleHRzX2Zvcl9idXR0b25zIjoib2ZmIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfc3RhcnRfYnV0dG9uIjoiRU1QRVpBUiIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX25leHRfYnV0dG9uIjoiU0lHVUlFTlRFIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfcHJldl9idXR0b24iOiJBTlRFUklPUiIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX2NsZWFyX2J1dHRvbiI6IkxJTVBJQVIiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19maW5pc2hfYnV0dG9uIjoiRklOQUxJWkFSIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfc2VlX3Jlc3VsdHNfYnV0dG9uIjoiVkVSIFRPVEFMIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfcmVzdGFydF9xdWl6X2J1dHRvbiI6IlJlaW5pY2lhciBQcnVlYmEiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19zZW5kX2ZlZWRiYWNrX2J1dHRvbiI6IkVudmlhciBjb21lbnRhcmlvcyIsInF1aXpfY3VzdG9tX3RleHRzX2xvYWRfbW9yZV9idXR0b24iOiJDYXJnYXIgbVx1MDBlMXMiLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19leGl0X2J1dHRvbiI6IlNhbGlyIiwicXVpel9jdXN0b21fdGV4dHNfY2hlY2tfYnV0dG9uIjoiQ2hlY2siLCJxdWl6X2N1c3RvbV90ZXh0c19sb2dpbl9idXR0b24iOiJMb2cgSW4iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9xdWl6X2NhdGVnb3J5X2Rlc2NyaXB0aW9uIjoib2ZmIiwicXVpel9hZG1pbl9ub3RlX3RleHRfdHJhbnNmb3JtIjoibm9uZSIsInF1aXpfcXVlc3RfZXhwbGFuYXRpb25fdGV4dF90cmFuc2Zvcm0iOiJub25lIiwicmVxdWlyZWRfZmllbGRzIjpudWxsLCJlbmFibGVfdGltZXIiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcXVpel9yYXRlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfYXZnIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX2JveF9zaGFkb3ciOiJvZmYiLCJlbmFibGVfYm9yZGVyIjoib24iLCJxdWl6X3RpbWVyX2luX3RpdGxlIjoib2ZmIiwiZW5hYmxlX3JhdGVfY29tbWVudHMiOiJvZmYiLCJlbmFibGVfcmVzdGFydF9idXR0b24iOiJvbiIsImF1dG9maWxsX3VzZXJfZGF0YSI6Im9mZiIsInRpbWVyIjoxMDAsInF1aXpfYmdfaW1nX2R1cmluZ190aGVfcXVpeiI6Im9mZiIsInNob3dfYW5zd2Vyc19jYXB0aW9uIjoib24iLCJxdWl6X2VuYWJsZV9rZXlib2FyZF9uYXZpZ2F0aW9uIjoib24iLCJzaG93X3F1aXpfaW1hZ2UiOiJvbiIsInF1aXpfZW5hYmxlX3doYXRzYXBwX3NoYXJlX2J1dHRvbiI6Im9mZiIsInN1Ym1pdF9yZWRpcmVjdF9hZnRlciI6IiIsInJ3X2Fuc3dlcnNfc291bmRzIjp0cnVlLCJpZCI6IjYiLCJ0aXRsZSI6IkRhdG9zIiwiZGVzY3JpcHRpb24iOiJDb250ZXN0YSBsYXMgc2lndWllbnRlcyBwcmVndW50YXMiLCJxdWl6X2ltYWdlIjoiIiwicXVpel9jYXRlZ29yeV9pZCI6IjIiLCJxdWVzdGlvbl9pZHMiOiIxNSwxNiw0Miw0MyIsIm9yZGVyaW5nIjoiNiIsInB1Ymxpc2hlZCI6IjEiLCJpbnRlcnZhbHMiOm51bGwsInF1aXpfdXJsIjoiIiwiY3VzdG9tX3Bvc3RfaWQiOm51bGwsImF1dGhvcl9pZCI6IjAiLCJxdWl6X2FuaW1hdGlvbl90b3AiOjEwMCwicXVpel9lbmFibGVfYW5pbWF0aW9uX3RvcCI6Im9uIn0=';
        </script>
                    <input type='hidden' name='quiz_id' value='6'/>
                    <input type='hidden' name='start_date' class='ays-start-date'/>
                </form></div>
                            </div>
                            



<div style="height:100px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Así concluye esta primera sesión de entrenamiento sobre datos; en nuestra siguiente parada, hablaremos más sobre las <strong>características </strong>de los datos, sus <strong>tipos</strong>, y <strong>estructuras</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/tipos-de-datos/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Button2-1.png" alt="Button2 1" style="width:172px;height:85px" title="Datos: la materia prima del aprendizaje de máquinas 105"></a></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/datos-machine-learning/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Introducción a Google Colab</title>
		<link>https://dialektico.com/google-colab/</link>
					<comments>https://dialektico.com/google-colab/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Daniel Dialéktico]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 30 Jun 2022 01:49:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Machine Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Análisis de Datos]]></category>
		<category><![CDATA[Ciencia de datos]]></category>
		<category><![CDATA[Deep Learning]]></category>
		<category><![CDATA[Otros]]></category>
		<category><![CDATA[Python]]></category>
		<category><![CDATA[google colab]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dialektico.com/?p=360</guid>

					<description><![CDATA[Previo a comenzar tu aprendizaje del machine learning, e introducirte en el mundo de la ciencia de datos, debes estar familiarizado con Google Colab, la herramienta que utilizarás en este curso para observar y/o desarrollar tus propios modelos. Si ya lo has utilizado antes, puedes saltar esta sección y emprender tu primera exploración del aprendizaje [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Previo a comenzar tu aprendizaje del <strong>machine learning</strong>, e introducirte en el mundo de la ciencia de datos, debes estar familiarizado con <strong>Google Colab</strong>, la herramienta que utilizarás en este curso para observar y/o desarrollar tus propios modelos. Si ya lo has utilizado antes, <strong>puedes saltar esta sección</strong> y emprender tu primera exploración del aprendizaje automático:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/Boton.png" alt="primera lección" style="width:173px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 106"></a></figure>



<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En caso contrario, te recomiendo que te quedes a revisar este tutorial introductorio.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/03/M2.jpg" alt="M2" style="width:536px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 107"></figure>



<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>También puedes visitar la versión en video de este tutorial:</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="Tutorial Definitivo de Google Colab: De Cero a Avanzado | Dialéktico" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/IYDH9ZYhoSY?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>



<div style="height:30px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-color" id="que-es-google-colab" style="color:#b42020">¿Qué es Google Colab?</h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p><a href="https://colab.research.google.com/" target="_blank" rel="noopener">Google Colaboratory</a> es una <strong>plataforma en línea de Google </strong>que permite<strong> </strong>la <strong>creación, ejecución, almacenamiento </strong>y<strong> compartición </strong>de programas en<strong> Python </strong>en espacios de trabajo amigables y sencillos de utilizar. Sus principales beneficios, contra otras aplicaciones de escritorio para programar en Python, son los siguientes:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>No tienes que<strong> instalar Python, </strong>ni las<strong> bibliotecas </strong>más populares<strong>, </strong>o lidiar con posibles<strong> tediosas configuraciones </strong>para empezar a programar, lo cual es demasiado bueno en términos de ahorro de tiempo.</li>



<li>Es un entorno sumamente <strong>intuitivo y fácil de utilizar</strong>.</li>



<li>Permite <strong>almacenamiento de códigos</strong> en la nube de <a href="https://www.google.com/intl/es/drive/" target="_blank" rel="noopener">Google Drive</a>, así como conexión a tu cuenta de <a href="https://github.com/" target="_blank" rel="noopener">GitHub</a>.</li>



<li>Es un <strong>recurso online</strong>, por lo que podrás acceder a él en cualquier lugar con conexión a internet y utilizarlo incluso en tu dispositivo móvil.</li>



<li>Permite <strong>compartir códigos </strong>con otros usuarios, ya sea para su <strong>edición </strong>conjunta o solo para ser <strong>ejecutados</strong>.</li>



<li>Es posible utilizar <strong>GPU </strong>o <strong>TPU</strong> sin costo. </li>



<li>A pesar de que hay versiones de paga, su forma gratuita ofrece lo suficiente para <strong>configurar y ejecutar algoritmos</strong> de <strong>machine learning</strong>.</li>



<li>Es popular entre la comunidad, por lo que encontrarás todo tipo de tutoriales y códigos en la red para su uso.</li>



<li>Empezar a utilizarlo es fácil, solo es necesaria una cuenta de <strong>Google</strong>.</li>
</ul>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading has-text-color" id="como-utilizar-google-colab-mini-tutorial" style="color:#b42020">Tutorial: ¿cómo utilizar Google Colab? </h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Ahora que ya hablamos de sus nada despreciables bondades, pasemos a la acción. A continuación, te describiré paso a paso <strong>cómo comenzar a usar Colab</strong> para programar y/o ejecutar programas de Python línea, y cómo utilizar sus diferentes funciones:</p>



<div style="height:15px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading" id="1-entra-a-google-colab-y-familiarizate-con-la-terminologia">1. Entra a Google Colab</h3>



<p>Lo primero que tienes que hacer es picar en este botón para abrir una libreta de Google Colab <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/16.0.1/72x72/1f447.png" alt="👇" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /></p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://colab.research.google.com/github/DanielDialektico/dialektico-machine-learning-practices/blob/main/notebooks/Otros/Tutorial_de_Google_Colab.ipynb" target="_blank" rel="noopener"><img loading="lazy" decoding="async" width="860" height="422" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Boton_2.png" alt="Boton 2" class="wp-image-9255" style="width:215px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 108" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Boton_2.png 860w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/Boton_2-768x377.png 768w" sizes="(max-width: 860px) 100vw, 860px" /></a></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En pantalla te aparecerá un <strong>notebook</strong> o <strong>libreta </strong>ejecutable, la cual es un tipo de entorno interactivo en el que hallarás una interfaz en la que puedes ejecutar código y crear bloques con texto, imágenes, y más (es importante mencionar que este tipo de entornos fue ideado originalmente por <a href="https://jupyter.org/" target="_blank" rel="noopener">jupyter.org</a>).</p>



<p>Lo que verás en pantalla es un <strong>notebook </strong>que hice para ti con el fin de que te familiarices con la herramienta:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="568" height="302" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-4.png" alt="image 4" class="wp-image-8999" title="Introducción a Google Colab 109"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading" id="2-listo-para-empezar">2. Ingresa a tu cuenta de Google</h3>



<p>Para poder comenzar a interactuar con esta y cualquier libreta de Colab en línea, primero deberás<strong> iniciar sesión </strong>en <strong>Google</strong>, o crear tu cuenta de <strong>Gmail</strong>. A estas alturas, siendo sinceros, no contar con una es algo extraño.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2023/01/Gmail.jpg" alt="google colab dialéktico" style="width:438px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 110"></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Para iniciar sesión navega a la parte superior derecha de la libreta, y da clic en el botón <strong>&lt;&lt;Acceder&gt;&gt;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="447" height="258" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-3.png" alt="image 3" class="wp-image-8998" title="Introducción a Google Colab 111"></figure>



<p>En pantalla aparecerá un campo para <strong>iniciar sesión</strong> o crear una <strong>cuenta nueva</strong>. Introduce tus datos:<br></p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1014" height="363" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-2.png" alt="image 2" class="wp-image-8989" title="Introducción a Google Colab 112" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-2.png 1014w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-2-768x275.png 768w" sizes="(max-width: 1014px) 100vw, 1014px" /></figure>



<p>Una vez dentro, se te redirigirá a la libreta de Colab, lista para ser utilizada.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">3. Familiarízate con el espacio de trabajo</h3>



<p>Ahora debes entender cómo están <strong>estructuradas </strong>las libretas en Colab. En esencia, existen dos tipos de entidades principales: celdas de <strong>texto</strong>, y celdas de <strong>código</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized is-style-default"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="598" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_bloques.jpg" alt="IGC bloques" class="wp-image-9002" style="width:840px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 113" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_bloques.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_bloques-768x383.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><figcaption class="wp-element-caption"><center><strong>Fig. 1.2.1</strong> Tipos de bloques principales que hallarás en un cuaderno de Google Colab.</center></figcaption></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Cada <strong>celda </strong>es un<strong> bloque </strong>al cual puedes acceder dando <strong>clic </strong>sobre este. Generalmente, los bloques de texto contienen descripciones detalladas del código, por lo que para trabajar con una nueva libreta solo necesitas leer el contenido de las celdas de texto, y ejecutar los códigos correspondientes. Así de sencillo.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">4. Ejecuta código</h3>



<p>Para ejecutar las celdas de código lo único que tienes que hacer es presionar el símbolo de reproducir, u oprimir las teclas Ctrl + Enter estando dentro del bloque:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="500" height="200" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_b1.jpg" alt="IGC b1" class="wp-image-9003" title="Introducción a Google Colab 114"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Lo primero que verás al ejecutar la celda es el siguiente mensaje:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="620" height="214" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-61.png" alt="image 61" class="wp-image-9095" title="Introducción a Google Colab 115"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Da clic en «<strong>Ejecutar de todos modos</strong>» (a menos que no confíes en mí <img src="https://s.w.org/images/core/emoji/16.0.1/72x72/1f440.png" alt="👀" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />), y notarás que el código empezará a correr, para posteriormente generar su respectiva salida. La primera vez que ejecutas código puede tardar un poco, no te preocupes si es el caso.</p>



<p>Para probar un código más complejo, puedes ejecutar la siguiente celda y observar cómo genera una <strong>gráfica</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="655" height="680" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-5.png" alt="image 5" class="wp-image-9004" title="Introducción a Google Colab 116"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1080" height="1080" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_M3.jpg" alt="IGC M3" class="wp-image-9005" style="width:569px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 117" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_M3.jpg 1080w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_M3-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_D2.jpg" alt="IGC D2" class="wp-image-9006" style="width:516px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 118" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_D2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/IGC_D2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto que hemos visto hasta ahora puedes comenzar a ejecutar códigos utilizando libretas de Colab tanto del <strong>curso </strong>como fuera de este. Sin embargo, Colab es una herramienta con muchas características a las que puedes sacar provecho a lo largo de toda tu carrera, por lo que te hablaré de otras características más adelante.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Si esto último no es de tu interés, o quieres consultarlo más tarde, puedes saltar hasta la última parte del tutorial dando <a href="https://dialektico.com/google-colab/#final">clic aquí</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Google Colab: funciones y características </h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Vamos a hablar rápidamente sobre diferentes utilidades que ofrece Google Colab más allá de lectura, escritura y ejecución de código, pensando en que le puedas dar un uso más personal y ágil.</p>



<p>Tocaremos los siguientes puntos:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Edición y creación de celdas</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Creación y manipulación de celdas.</li>



<li>Manipulación de celdas en interfaz.</li>
</ul>
</li>



<li><strong>Celdas de texto</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Markdown y HTML.</li>



<li>Estilos y elementos.</li>



<li>Tablas.</li>



<li>Matemáticas con LaTeX.</li>



<li>Magics.</li>
</ul>
</li>



<li><strong>Celdas de código</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Instalación de bibliotecas.</li>



<li>Autocompletado.</li>



<li>Asistente Gemini.</li>



<li>Tablas interactivas.</li>
</ul>
</li>



<li><strong>General:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>Almacenamiento e historial de versiones.</li>



<li>Edición e inserción de bloques.</li>



<li>Información adicional.</li>



<li>Entorno de ejecución.</li>



<li>Herramientas y configuración.</li>



<li>Panel de apoyo
<ul class="wp-block-list">
<li>Índice</li>



<li>Búsqueda y reemplazo.</li>



<li>Variables.</li>



<li>Secretos.</li>



<li>Control de archivos.</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Edición y creación de celdas</h3>



<p>Primero hablaremos de manera efímera sobre cómo <strong>crear </strong>y <strong>manipular</strong> <strong>celdas </strong>de manera sencilla dentro de la libreta de Colab.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Creación de celdas en interfaz</h4>



<p>Para crear una <strong>nueva celda </strong>(de código o texto) en Google Colab, la manera más sencilla es colocando el cursor justo debajo o encima de una celda ya existente; al hacer esto, aparecerá una línea sobre la que reposarán dos botones con las leyedas &lt;&lt;<strong>Código</strong>&gt;&gt; y <strong>&lt;&lt;Texto</strong>&gt;&gt;. Al hacer clic, crearás una celda nueva del tipo que hayas elegido.</p>



<p>Ubica la celda <strong>&#8211;C1&#8211;</strong> y añade celdas debajo de la indicación para hacer pruebas:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="944" height="179" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-6.png" alt="image 6" class="wp-image-9007" style="width:840px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 119" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-6.png 944w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-6-768x146.png 768w" sizes="(max-width: 944px) 100vw, 944px" /></figure>



<h4 class="wp-block-heading">Manipulación de celdas en interfaz</h4>



<p>Además de la creación de celdas sobre el espacio de trabajo, también existe un pequeño menú con opciones para manipular las celdas. Solo debes dar clic en cualquier celda y se mostrará como sigue:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1034" height="474" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-62.png" alt="image 62" class="wp-image-9267" style="width:844px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 120" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-62.png 1034w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-62-768x352.png 768w" sizes="(max-width: 1034px) 100vw, 1034px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Estos íconos representan funciones sencillas para manipular y/o modificar las celdas. A continuación te describo cada una de estas, describiéndolas de izquierda a derecha:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Mover hacia arriba (Flecha hacia arriba)</strong>: Este ícono permite mover la celda actual hacia arriba, intercambiándola con la celda que está justo encima de ella.</li>



<li><strong>Mover hacia abajo (Flecha hacia abajo)</strong>: Similar al ícono anterior, este permite mover la celda actual hacia abajo, intercambiándola con la celda que está justo debajo.</li>



<li><strong>Insertar enlace (Ícono de cadena)</strong>: Este ícono sirve para añadir un enlace a un texto seleccionado en la celda de texto, facilitando la inclusión de hipervínculos en tus textos.</li>



<li><strong>Editar celda (Ícono de lápiz)</strong>: Al hacer clic en este ícono, puedes cambiar el tipo de celda (por ejemplo, de código a texto o viceversa) y editar su contenido.</li>



<li><strong>Duplicar celda en una pestaña (Ícono de dos rectángulos superpuestos)</strong>: Este ícono permite editar la celda en una pestaña que aparece en la parte superior derecha de la libreta.</li>



<li><strong>Eliminar celda (Ícono de basurero)</strong>: Este ícono elimina la celda actual del notebook. Es importante usarlo con precaución ya que no hay opción de deshacer si eliminas una celda por error.</li>



<li><strong>Menú de opciones (Tres puntos verticales)</strong>: Este ícono despliega un menú con opciones adicionales, como mover la celda a una posición específica, copiar, cortar, pegar, y otras configuraciones avanzadas para la celda.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Celdas de texto en Google Colab</h3>



<p>Comenzaremos explicando varias <strong>características </strong>importantes que permiten escribir <strong>texto </strong>de manera enriquecida en libretas de Colab.</p>



<p>Nota: a partir de este momento, nos referiremos a las <strong>celdas </strong>con un <strong>identificador </strong>si es necesario, para facilitar su hallazgo en la <strong>libreta</strong>, este vendrá marcado por una <strong>C </strong>y un número, lo cual significa Celda número {n}.</p>



<p>Por ejemplo, esta sería la celda número 1, referenciada con <strong>&#8211;C1&#8211;</strong>:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="504" height="86" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-7.png" alt="image 7" class="wp-image-9008" title="Introducción a Google Colab 121"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Markdown y HTML</h4>



<p>Ahora exploremos el contenido que se puede añadir a las celdas de texto. Para poder crear texto enriquecido debemos comprender que las celdas de Colab utilizan un lenguaje de marcado llamado <strong>Markdown</strong>, el cual permite añadir contenido de manera sencilla a páginas web. Puedes encontrar todo lo relacionado a este lenguaje en <a href="https://markdown.es/" target="_blank" rel="noopener">markdown.es</a>.</p>



<p>No es necesario que aprendas este <strong>lenguaje de</strong> <strong>marcado</strong>, pero tenerlo en cuenta te ayudará a tener contexto de lo que verás al editar celdas de texto.</p>



<p>Para que entiendas mejor de qué hablo, ubica la celda <strong>&#8211;C2&#8211;</strong> y realiza doble clic. Verás lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="794" height="275" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-8.png" alt="image 8" class="wp-image-9009" title="Introducción a Google Colab 122" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-8.png 794w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-8-768x266.png 768w" sizes="(max-width: 794px) 100vw, 794px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Al dar doble clic observarás cómo luce el contenido en formato <strong>Markdown </strong>en la parte superior. Esta es la que puedes <strong>editar</strong>, siendo la parte inferior la manera como luce una vez que la ejecutas o das clic fuera de la celda:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="179" height="78" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-9.png" alt="image 9" class="wp-image-9010" title="Introducción a Google Colab 123"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Además de poder utilizar este lenguaje de marcado, Markdown permite usar <strong>HTML </strong>para añadir elementos y estilos que no están disponibles en la <strong>sintaxis </strong>de Markdown, como centrar <strong>imágenes</strong>, insertar <strong>tablas </strong>personalizadas, o definir estilos específicos.</p>



<p>Da doble clic en la celda <strong>&#8211;C3&#8211;</strong> para que observes el mismo texto de <strong>&#8211;C2&#8211;</strong> pero generado con HTML:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="808" height="285" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-11.png" alt="image 11" class="wp-image-9012" style="width:766px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 124" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-11.png 808w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-11-768x271.png 768w" sizes="(max-width: 808px) 100vw, 808px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Estilos y elementos</h4>



<p>Ahora pasemos a cómo generar estilos y elementos en las celdas de texto de Colab. Hacerlo es bastante sencillo, ya que, como habrás notado, se tiene a disposición un <strong>editor de texto</strong> al dar doble clic en la celda:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="536" height="50" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-12.png" alt="image 12" class="wp-image-9013" title="Introducción a Google Colab 125"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Secciones y subsecciones</h5>



<p>Para añadir títulos y subtítulos, y con ello generar un índice de forma automática, puedes hacer diferentes <strong>secciones </strong>o <strong>subsecciones </strong>en las celdas de texto-</p>



<p>Para esto deberás dar clic en la <strong>doble T</strong> que aparece al principio del menú de edición de texto:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="555" height="131" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-13.png" alt="image 13" class="wp-image-9014" title="Introducción a Google Colab 126"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>También lo puedes hacer escribiendo el símbolo <strong>&lt;&lt;#&gt;&gt;</strong> más el nombre de la<strong> sección</strong>, y añadiendo más asteriscos para designar <strong>jerarquías</strong>. Esto lo puedes entender mejor dando doble clic en la celda <strong>&#8211;C4&#8211;</strong>, donde verás lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="541" height="517" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-14.png" alt="image 14" class="wp-image-9015" title="Introducción a Google Colab 127"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Podrás notar como por cada <strong>&lt;&lt;#&gt;&gt;</strong> adicional añadido se generan subsecciones.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Formatos de texto</h5>



<p>Los <strong>formatos</strong> de texto pueden ser moldeados a través de las demás herramientas del panel. Si das doble clic en la celda <strong>&#8211;C5&#8211;</strong>, aparecerá lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="530" height="752" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-15.png" alt="image 15" class="wp-image-9016" title="Introducción a Google Colab 128"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>(La línea horizontal, por razones de procesos de la libreta, solo aparece cuando cierras el editor de texto).</p>



<p>Puedes modificar cada línea que requieras para comprender cómo se genera cada formato y objeto diferente. </p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Listas</h5>



<p>Al hacer clic en la celda <strong>&#8211;C6&#8211;</strong> se mostrará el Markdown para cada tipo de <strong>lista</strong>. Toma en cuenta que para añadir listas puedes utilizar los íconos de listas que aparecen en el editor de texto, pero si deseas más de dos elementos debes añadirlos manualmente con el lenguaje de marcado.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="564" height="605" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-18.png" alt="image 18" class="wp-image-9023" title="Introducción a Google Colab 129"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Tablas</h5>



<p>Para generar <strong>tablas </strong>debes utilizar exclusivamente el lenguaje Markdown. En la celda <strong>&#8211;C7&#8211;</strong> podrás ver el formato requerido:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="541" height="404" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-19.png" alt="image 19" class="wp-image-9024" title="Introducción a Google Colab 130"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Imágenes</h5>



<p>En cuanto a las <strong>imágenes</strong>, la carga de imágenes es sencilla, solo hay que presionar en el ícono de la imagen del editor:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="527" height="121" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-59.png" alt="image 59" class="wp-image-9091" title="Introducción a Google Colab 131"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esto te permitirá subir una imagen directamente desde los archivos de tu computadora. </p>



<p>En este caso no he colocado una celda en la libreta de Colab del tutorial mostrando una imagen cargada de esta forma, ya que esta acción genera un enorme código de Markdown:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="642" height="829" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-60.png" alt="image 60" class="wp-image-9092" title="Introducción a Google Colab 132"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>(Y eso solo es una pequeña parte).</p>



<p>Existen varias formas de cargar <strong>imágenes</strong>, puedes consultaras de forma detallada en esta <a href="https://colab.research.google.com/github/kmkarakaya/ML_tutorials/blob/master/How_to_upload_an_image_to_Colab_.ipynb" target="_blank" rel="noopener">libreta de Colab</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Matemáticas con LaTeX en Colab</h4>



<p>Algo que te será de mucha utilidad para escribir libretas que impliquen <strong>notación matemática </strong>es la capacidad de Colab de soportar <strong>LaTeX</strong>, el cual es un lenguaje para generación de expresiones matemáticas. Si deseas conocer la <strong>sintaxis </strong>de LaTeX puedes visitar su documentación en <a href="https://www.latex-project.org/help/documentation/#general-documentation" target="_blank" rel="noopener">latex-project.org</a> o visitar <a href="https://en.wikibooks.org/wiki/LaTeX/Mathematics" target="_blank" rel="noopener">wikibooks.org</a>, sin embargo, lo más recomendable es que utilices una herramienta en línea como el de <a href="https://www.tutorialspoint.com/latex_equation_editor.htm" target="_blank" rel="noopener">tutorials.point.com</a>, <a href="https://latexeditor.lagrida.com/#google_vignette" target="_blank" rel="noopener">latexeditor.lagrida.com</a>, o utilizar un servicio como <a href="https://gemini.google.com/app?hl=es" target="_blank" rel="noopener">Gemini</a>, <a href="https://chatgpt.com/" target="_blank" rel="noopener">ChatGPT</a>, o <a href="https://claude.ai/new" target="_blank" rel="noopener">Claude</a>.</p>



<p>Para usar LaTeX en Colab solo deberás colocar la sintaxis entre el signo <strong>«$»</strong>. Si deseas que estén centradas, debes utilizar dos símbolos <strong>$$</strong>, como se muestra en la celda <strong>&#8211;C8&#8211;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="652" height="728" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-20.png" alt="image 20" class="wp-image-9025" title="Introducción a Google Colab 133"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Celdas de código</h3>



<p>Ahora pasemos a revisar algunos detalles de las celdas código.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Instalación de librerías/bibliotecas</h4>



<p>Algo fundamental que debes tener en cuenta a la hora de utilizar Colab, es que ya hay algunas <strong>bibliotecas </strong>de <strong><a href="https://www.python.org/" target="_blank" rel="noopener">Python</a></strong> instaladas, por lo que no es necesario preocuparse por ello al momento de utilizar las más populares. Por ejemplo, si vas a la celda <strong>&#8211;C9&#8211;</strong> y la ejecutas, podrás notar que el código corre sin problemas:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="207" height="94" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-21.png" alt="image 21" class="wp-image-9028" title="Introducción a Google Colab 134"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Pero si ejecutas la celda <strong>&#8211;C10&#8211;</strong>, obtendrás el siguiente error:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="626" height="400" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-22.png" alt="image 22" class="wp-image-9029" title="Introducción a Google Colab 135"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esto sucede porque la biblioteca <strong><a href="https://dialektico.com/mlektic/docs/index.html">mlektic </a></strong>no está instalada de forma nativa en Colab. Para este caso, la puedes instalar utilizando<strong> !Pip</strong> como se muestra en la celda <strong>&#8211;C11&#8211;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1266" height="751" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-23.png" alt="image 23" class="wp-image-9030" title="Introducción a Google Colab 136" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-23.png 1266w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-23-768x456.png 768w" sizes="(max-width: 1266px) 100vw, 1266px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>!Pip es generalmente la manera más común y sencilla de instalar librerías, pero puedes consultar otras formas de hacerlo en este <a href="https://colab.research.google.com/notebooks/snippets/importing_libraries.ipynb" target="_blank" rel="noopener">notebook de Colab</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Autocompletado</h4>



<p>A estas alturas tal vez ya lo hayas notado. Google Colab, al igual que varios entornos de desarrollo integrados, muestra sugerencias de <strong>autocompletado </strong>conforme escribes <strong>código</strong>. Por ejemplo, si creas una celda debajo de la celda<strong> &#8211;C11&#8211;</strong>, y escribes <strong>print</strong>, seguro te aparecerá una sugerencia como esta:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="533" height="112" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-24.png" alt="image 24" class="wp-image-9031" title="Introducción a Google Colab 137"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Si presiones la tecla <strong>tabulador </strong>una o dos veces, verás que esto se autocompleta con el código sugerido:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="230" height="43" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-25.png" alt="image 25" class="wp-image-9032" title="Introducción a Google Colab 138"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esto puede ser de mucha utilidad para agilizar el trabajo de escritura de código.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Asistente Gémini</h4>



<p>Seguro también ya habrás notado que Colab ofrece la ayuda de <strong>Gemini</strong>, la <strong>LLM </strong>de Google, como asistente para la configuración de código.</p>



<p>Probablemente notaste que cada vez que creas una celda de código aparece la siguiente leyenda:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="352" height="55" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-26.png" alt="image 26" class="wp-image-9035" title="Introducción a Google Colab 139"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Para utilizar el asistente de Google solo debes presionar en donde dice <strong>&lt;&lt;generar&gt;&gt;</strong>:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="344" height="48" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-27.png" alt="image 27" class="wp-image-9036" title="Introducción a Google Colab 140"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Y escribir tu consulta:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="372" height="40" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-28.png" alt="image 28" class="wp-image-9037" title="Introducción a Google Colab 141"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En este caso, he solicitado crear una gráfica de barras utilizando la librería <strong>Matplotlib </strong>y he dado clic en &lt;&lt;<strong>Generar</strong>&gt;&gt;, lo cual creó el siguiente código en la celda <strong>&#8211;C12&#8211;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="494" height="486" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-32.png" alt="image 32" class="wp-image-9041" title="Introducción a Google Colab 142"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Al ejecutarlo se obtiene lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="568" height="444" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-31.png" alt="image 31" class="wp-image-9040" title="Introducción a Google Colab 143"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esta herramienta es muy útil, pero también puede ser (muy) imprecisa. Debes tomar precaución y utilizarla a consciencia; si la usas sin saber bien qué hace tu código, podría estar haciendo mal su trabajo y te podrían suceder dos cosas: o no sabes cómo solucionarlo, o no te das cuenta de que está mal.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Tablas interactivas</h4>



<p>Por último, en cuanto a celdas de código, veremos cómo visualizar <strong>tablas </strong>de manera interactiva. Colab permite esto al realizar la impresión de una tabla generada con la librería <strong><a href="https://pandas.pydata.org/" target="_blank" rel="noopener">Pandas</a></strong> como sigue:</p>



<p>Al ejecutar la celda <strong>&#8211;C13&#8211;</strong> podrás notar que se genera una tabla:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="623" height="451" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-33.png" alt="image 33" class="wp-image-9042" title="Introducción a Google Colab 144"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Puedes utilizar las opciones presentadas del lado derecho para interactuar con la tabla:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="493" height="444" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-37.png" alt="image 37" class="wp-image-9046" title="Introducción a Google Colab 145"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Da clic en el primer ícono para obtener la siguiente vista:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1496" height="283" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-36.png" alt="image 36" class="wp-image-9045" title="Introducción a Google Colab 146" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-36.png 1496w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-36-768x145.png 768w" sizes="(max-width: 1496px) 100vw, 1496px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esta te permitirá que interactúes con los datos, filtrando, navegando y ordenando estos. </p>



<p>Puedes consultar más características de las <strong>tablas interactivas</strong> en este <a href="https://colab.research.google.com/notebooks/data_table.ipynb" target="_blank" rel="noopener">notebook de Colab</a>.</p>



<p>Ahora da clic en el segundo ícono, esto mostrará algo como lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="798" height="474" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-38.png" alt="image 38" class="wp-image-9047" title="Introducción a Google Colab 147" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-38.png 798w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-38-768x456.png 768w" sizes="(max-width: 798px) 100vw, 798px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Esta opción utiliza <strong>IA</strong> para sugerirte <strong>gráficas </strong>de los datos contenidos en las tablas. Si crees que alguna es de utilidad, da clic en ella y se generará el código de manera automática:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="608" height="499" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-39.png" alt="image 39" class="wp-image-9048" title="Introducción a Google Colab 148"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Finalmente, si das clic en el último ícono, aparecerá lo siguiente:<br></p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1084" height="64" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-40.png" alt="image 40" class="wp-image-9049" title="Introducción a Google Colab 149" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-40.png 1084w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-40-768x45.png 768w" sizes="(max-width: 1084px) 100vw, 1084px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>A pesar de que aparece el mensaje «Suggest a plot» puedes solicitar diferentes acciones a realizar sobre la tabla. Yo he escrito lo siguiente:</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="731" height="56" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-41.png" alt="image 41" class="wp-image-9052" title="Introducción a Google Colab 150"></figure>



<p>Y he obtenido el código de la celda <strong>&#8211;C14&#8211;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="842" height="514" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-43.png" alt="image 43" class="wp-image-9054" title="Introducción a Google Colab 151" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-43.png 842w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-43-768x469.png 768w" sizes="(max-width: 842px) 100vw, 842px" /></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Nota que estos resultados no te saldrán iguales a como lucen en las imágenes al ejecutar las celdas, ya que los valores de la tabla se generan de forma <strong>aleatoria</strong>.</p>



<p>Te recomiendo hacer tus propios experimentos con la tabla generada en nuevas celdas de código.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Funciones generales</h3>



<p>Con esto que hemos visto hasta ahora es seguro que puedes crear <strong>libretas </strong>de Colab con una organización y atractivo visual considerables. Los siguientes puntos hablarán sobre generalidades que pueden ser desde relativamente básicas, hasta ayudarte a culminar un trabajo más especializado.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Con esto que hemos visto hasta ahora ya tienes más que suficiente para poder utilizar <strong>Colab </strong>eficazmente para el curso. Si deseas saltarte esta parte o volver a consultarla más tarde, ve al final del tutorial dando <a href="https://dialektico.com/google-colab/#final">clic aquí</a>.</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Almacenamiento e historial de versiones</h4>



<p>Comenzaremos hablando sobre la barra de herramientas que tienes a disposición en la parte superior de tu espacio de trabajo:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="564" height="103" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-45.png" alt="image 45" class="wp-image-9061" title="Introducción a Google Colab 152"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>En el primer menú (&lt;&lt;<strong>Archivo</strong>&gt;&gt;), encontrarás las opciones de almacenamiento, historial de versiones y otras funciones más:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="560" height="569" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-44.png" alt="image 44" class="wp-image-9060" title="Introducción a Google Colab 153"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>A continuación, se detallan las funciones de cada opción desplegada en el menú <strong>&lt;&lt;Archivo&gt;&gt;</strong> de Google Colab:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Ubicar en Drive</strong>: Muestra la ubicación del notebook actual dentro de Google Drive (que es donde siempre se almacenan).</li>



<li><strong>Abrir en modo de sitio de pruebas</strong>: Permite abrir el notebook en un entorno aislado para pruebas, útil para evitar afectar el entorno principal.</li>



<li><strong>Nuevo notebook en Drive</strong>: Crea un nuevo notebook en tu Google Drive.</li>



<li><strong>Abrir bloc de notas (Ctrl+O)</strong>: Abre un archivo de notebook existente desde Google Drive o desde tu equipo.</li>



<li><strong>Subir notebook</strong>: Permite subir un archivo de notebook desde tu computadora a Google Colab.</li>



<li><strong>Renombrar</strong>: Cambia el nombre del notebook actual.</li>



<li><strong>Mover</strong>: Mueve el notebook a otra carpeta dentro de Google Drive.</li>



<li><strong>Mover a la papelera</strong>: Envía el notebook a la papelera de reciclaje en Google Drive.</li>



<li><strong>Guardar una copia en Drive</strong>: Guarda una copia del notebook actual en tu Google Drive.</li>



<li><strong>Guardar una copia como Gist en GitHub</strong>: Guarda una copia del notebook como un Gist en GitHub.</li>



<li><strong>Guardar una copia en GitHub</strong>: Guarda una copia del notebook en un repositorio de GitHub.</li>



<li><strong>Guardar (Ctrl+S)</strong>: Guarda los cambios realizados en el notebook actual.</li>



<li><strong>Guardar y fijar revisión (Ctrl+M S)</strong>: Guarda el notebook y marca esta versión como una revisión, creando un punto de restauración.</li>



<li><strong>Historial de revisión</strong>: Muestra el historial de cambios y revisiones realizadas en el notebook.</li>



<li><strong>Descargar</strong>: Ofrece varias opciones para descargar el notebook en diferentes formatos (por ejemplo, <code>.ipynb</code>, <code>.py</code>, <code>.html</code>).</li>



<li><strong>Imprimir (Ctrl+P)</strong>: Imprime el notebook actual o lo guarda como PDF.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Edición e inserción de bloques</h4>



<p>Para abordar estas opciones, describiré los menús «<strong>Editar</strong>» e «<strong>Insertar</strong>» de la barra de herramientas, comenzando por el menú para edición de bloques:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="396" height="446" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-46.png" alt="image 46" class="wp-image-9062" title="Introducción a Google Colab 154"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Funciones del menú «<strong>Editar» </strong>de Colab:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Deshacer inserción de la celda (Ctrl+M Z)</strong>: Revierte la última acción de inserción de una celda, restaurando el estado anterior.</li>



<li><strong>Rehacer (Ctrl+Shift+Y)</strong>: Rehace la última acción que fue deshecha.</li>



<li><strong>Seleccionar todas las celdas (Ctrl+Shift+A)</strong>: Selecciona todas las celdas del notebook, facilitando operaciones en masa como cortar o copiar.</li>



<li><strong>Cortar celda o selección (Ctrl+M X)</strong>: Elimina la celda o selección actual y la guarda en el portapapeles para pegarla en otra ubicación.</li>



<li><strong>Copiar celda o selección (Ctrl+M C)</strong>: Copia la celda o selección actual al portapapeles sin eliminarla del documento.</li>



<li><strong>Pegar (Ctrl+M V)</strong>: Pega el contenido del portapapeles en la ubicación actual.</li>



<li><strong>Borrar las celdas seleccionadas (Ctrl+M D)</strong>: Elimina las celdas que están seleccionadas actualmente en el notebook.</li>



<li><strong>Buscar y reemplazar (Ctrl+H)</strong>: Abre una herramienta para buscar texto dentro del notebook y, si se desea, reemplazarlo por otro texto.</li>



<li><strong>Buscar siguiente (Ctrl+G)</strong>: Salta a la siguiente coincidencia de la búsqueda actual dentro del notebook.</li>



<li><strong>Buscar anterior (Ctrl+Shift+G)</strong>: Salta a la coincidencia anterior de la búsqueda actual dentro del notebook.</li>



<li><strong>Configuración del notebook</strong>: Abre un panel de configuración para ajustar varias opciones del notebook, como el tipo de entorno de ejecución, etc.</li>



<li><strong>Borrar todos los resultados</strong>: Limpia todos los resultados de ejecución de celdas en el notebook, dejando solo el código sin los outputs generados.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Proseguimos con el de inserción:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="552" height="260" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-47.png" alt="image 47" class="wp-image-9063" title="Introducción a Google Colab 155"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Las funciones del menú Insertar de Colab son:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Celda de código (Ctrl+M B)</strong>: Inserta una nueva celda de código en el notebook. Estas celdas se utilizan para escribir y ejecutar código en Python u otros lenguajes soportados.</li>



<li><strong>Celda de texto</strong>: Inserta una nueva celda de texto (Markdown). Estas celdas se utilizan para agregar texto descriptivo, títulos, listas, enlaces, imágenes, y otros elementos de formato dentro del notebook.</li>



<li><strong>Celda de encabezado de la sección</strong>: Inserta una celda de texto con formato de encabezado, útil para dividir el notebook en secciones con títulos destacados.</li>



<li><strong>Celda de código temporal (Ctrl+Alt+N)</strong>: Inserta una celda de código que puede ser utilizada de manera temporal. Es similar a una celda de código normal, pero generalmente se usa para pruebas rápidas o código que no se planea mantener en el documento final.</li>



<li><strong>Fragmentos de código (Ctrl+Alt+P)</strong>: Inserta fragmentos de código predefinidos, facilitando la reutilización de código común sin tener que escribirlo desde cero.</li>



<li><strong>Agregar un campo de formulario</strong>: Inserta un campo de formulario en el notebook, que puede ser utilizado para interactuar con el código de manera dinámica (por ejemplo, seleccionar valores, ingresar texto, etc.).</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Entorno de ejecución</h4>



<p>La configuración y administración del entorno de ejecución en Colab es sumamente importante, te permitirá gestionar las ejecuciones de las celdas y los recursos de cómputo:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="546" height="443" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-48.png" alt="image 48" class="wp-image-9067" title="Introducción a Google Colab 156"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Las funciones que ofrece el menú de<strong> entorno de ejecución</strong> de Colab son:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Ejecutar todo (Ctrl+F9)</strong>: Ejecuta todas las celdas del notebook desde el principio hasta el final, en orden.</li>



<li><strong>Ejecutar celdas anteriores a la seleccionada (Ctrl+F8)</strong>: Ejecuta todas las celdas que están antes de la celda actualmente seleccionada, en orden.</li>



<li><strong>Ejecutar la celda enfocada (Ctrl+Enter)</strong>: Ejecuta la celda que está actualmente seleccionada o enfocada sin avanzar a la siguiente celda.</li>



<li><strong>Ejecutar selección (Ctrl+Shift+Enter)</strong>: Ejecuta el código que está seleccionado dentro de una celda. Si no hay nada seleccionado, ejecuta toda la celda.</li>



<li><strong>Ejecutar celda seleccionada y siguientes (Ctrl+F10)</strong>: Ejecuta la celda seleccionada y todas las celdas que vienen después de ella.</li>



<li><strong>Interrumpir la ejecución (Ctrl+M I)</strong>: Detiene la ejecución del código en todas las celdas, útil si un proceso está tomando demasiado tiempo o si quieres detener la ejecución por cualquier motivo.</li>



<li><strong>Reiniciar la sesión (Ctrl+M .)</strong>: Reinicia el entorno de ejecución del notebook, borrando todas las variables, archivos temporales y procesos en memoria, pero sin ejecutar nuevamente las celdas.</li>



<li><strong>Reiniciar la sesión y ejecutar todas las celdas</strong>: Reinicia el entorno de ejecución y luego ejecuta todas las celdas desde el principio, útil para garantizar que el código funcione desde un estado limpio.</li>



<li><strong>Desconectar y borrar el tiempo de ejecución</strong>: Desconecta el entorno de ejecución, liberando los recursos y borrando toda la memoria asociada.</li>



<li><strong>Cambiar tipo de entorno de ejecución</strong>: Permite cambiar el tipo de entorno de ejecución, como usar un entorno con GPU, TPU, o cambiar la versión de Python.</li>



<li><strong>Administrar sesiones</strong>: Muestra las sesiones de ejecución actuales y permite administrarlas, como desconectar sesiones activas.</li>



<li><strong>Ver recursos</strong>: Muestra los recursos disponibles y utilizados por el entorno de ejecución actual, como CPU, RAM, y disco.</li>



<li><strong>Ver registros del entorno de ejecución</strong>: Muestra los registros o logs del entorno de ejecución, útil para depuración y monitoreo.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>De estas opciones, me parece importante hacer énfasis en <strong>&lt;&lt;Cambiar tipo de entorno de ejecución&gt;&gt;</strong>, la cual abrirá la siguiente ventana:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="550" height="426" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-51.png" alt="image 51" class="wp-image-9073" title="Introducción a Google Colab 157"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Sobre estas configuraciones puedes seleccionar entre lo siguiente:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tipo de entorno de ejecución</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Selecciona la versión de Python que deseas usar en tu notebook. En este caso, está seleccionado<strong> Python 3</strong>.</li>
</ul>
</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Acelerador de hardware</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>CPU</strong>: Utiliza el procesador central (CPU) de la máquina para ejecutar el código. Esta es la opción predeterminada.</li>



<li><strong>T4 GPU</strong>: Selecciona esta opción para utilizar una GPU (Unidad de Procesamiento Gráfico) NVIDIA T4, lo cual es útil para tareas que requieren procesamiento paralelo, como el entrenamiento de modelos de machine learning.</li>



<li><strong>A100 GPU</strong>: Esta es una opción para utilizar una GPU NVIDIA A100, que es más potente y se considera una opción premium, pero está desactivada aquí.</li>



<li><strong>L4 GPU</strong>: Otra opción de GPU disponible en ciertos planes, pero desactivada en esta configuración.</li>



<li><strong>TPU v2</strong>: Selecciona esta opción para utilizar una TPU (Unidad de Procesamiento Tensor), que está optimizada para tareas de machine learning, especialmente aquellas que utilizan TensorFlow.</li>
</ul>
</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Acceso a GPU premium</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Si necesitas una GPU de mayor rendimiento (como la A100), puedes adquirir unidades de procesamiento adicionales a través de la opción que te lleva a comprar <a href="https://colab.research.google.com/signup?utm_source=notebook_settings&amp;utm_medium=link&amp;utm_campaign=premium_gpu_selector" target="_blank" rel="noopener">GPU premium</a>.</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h4 class="wp-block-heading">Herramientas y configuración</h4>



<p>En última instancia, tenemos las opciones de herramientas y configuración del menú <strong>&lt;&lt;Herramientas&gt;&gt;</strong>:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="521" height="180" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-49.png" alt="image 49" class="wp-image-9071" title="Introducción a Google Colab 158"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Las funciones ofrecidas en el menú <strong>&lt;&lt;Herramientas&gt;&gt; </strong>son las siguientes:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Paleta de comandos (Ctrl+Shift+P)</strong>: Abre una paleta de comandos que permite acceder rápidamente a una amplia variedad de acciones y comandos dentro de Google Colab, similar a la funcionalidad de «Command Palette» en editores de texto como Visual Studio Code.</li>



<li><strong>Configuración</strong>: Abre la configuración del notebook donde puedes ajustar preferencias como el tema, el tamaño de fuente, el tipo de entorno de ejecución, y otras opciones relacionadas con la apariencia y el comportamiento del entorno.</li>



<li><strong>Combinaciones de teclas (Ctrl+M H)</strong>: Muestra una lista de las combinaciones de teclas (atajos) disponibles en Google Colab, facilitando la ejecución rápida de comandos mediante el teclado.</li>



<li><strong>Diferencias entre cuadernos</strong>: Compara dos versiones de un notebook para mostrar las diferencias entre ellas. Esta herramienta es útil para ver qué cambios se han realizado en diferentes revisiones o versiones del mismo notebook.</li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Sobre estas últimas, te recomiendo explorar las opciones de configuración existentes en Colab, las cuales podrás explorar al dar clic en «Configuración», que hará aparecer la siguiente ventana:</p>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="694" height="663" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-50.png" alt="image 50" class="wp-image-9072" title="Introducción a Google Colab 159"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h3 class="wp-block-heading">Panel de apoyo</h3>



<p>Pasemos finalmente a hablar sobre el panel que encuentras en la parte superior izquierda de Colab:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="553" height="319" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-52.png" alt="image 52" class="wp-image-9074" title="Introducción a Google Colab 160"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Aquí encontrarás los siguientes elementos:</p>



<h5 class="wp-block-heading">índice</h5>



<p>Esta opción muestra el índice de la libreta que se genera de forma automática conforme las secciones añadidas:</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="333" height="624" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-53.png" alt="image 53" class="wp-image-9077" title="Introducción a Google Colab 161"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Búsqueda</h5>



<p>Permite la <strong>búsqueda </strong>y/o <strong>reemplazo </strong>de cadenas de texto.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="335" height="217" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-54.png" alt="image 54" class="wp-image-9078" title="Introducción a Google Colab 162"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Variables</h5>



<p>Muestra información de las <strong>variables </strong>creadas por el código ejecutado.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="339" height="263" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-55.png" alt="image 55" class="wp-image-9079" title="Introducción a Google Colab 163"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Secretos</h5>



<p>Almacena <strong>valores privados</strong> que necesites cargar a tu código de manera <strong>segura</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="476" height="474" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-56.png" alt="image 56" class="wp-image-9080" title="Introducción a Google Colab 164"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h5 class="wp-block-heading">Archivos</h5>



<p>Gestiona los <strong>archivos </strong>almacenados durante la sesión. Además, permite realizar una conexión a los archivos almacenados en tu cuenta de Google Drive.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="342" height="242" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/06/image-57.png" alt="image 57" class="wp-image-9081" title="Introducción a Google Colab 165"></figure>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" id="final" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Tutorial terminado</h2>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Así concluimos este <strong>tutorial </strong>de <strong>Colab</strong>, si deseas obtener más información sobre sus funciones y actualizaciones puedes consultar los siguientes recursos:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/basic_features_overview.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Descripción general de Colaboratory</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/markdown_guide.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Guía para usar Markdown</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/snippets/importing_libraries.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Cómo importar bibliotecas y luego instalar dependencias</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/github/googlecolab/colabtools/blob/main/notebooks/colab-github-demo.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Cómo guardar y cargar notebooks en GitHub</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/forms.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Formularios interactivos</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/widgets.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Widgets interactivos</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/io.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Cómo cargar datos: Drive, Hojas de cálculo y Google Cloud Storage</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/charts.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Gráficos: visualización de datos</a></li>



<li><a href="https://colab.research.google.com/notebooks/bigquery.ipynb" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Cómo comenzar a usar BigQuery</a></li>



<li><a href="https://medium.com/google-colab" target="_blank" rel="noopener">Blog oficial de Google Colab.</a></li>
</ul>



<div style="height:25px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Las <strong>prácticas </strong>embebidas en nuestras travesías para aprender <strong>machine learning</strong> solo consisten en que leas las instrucciones y ejecutes los fragmentos de código, lo que significa que con esta introducción, y un poco de interacción que hayas tenido con la plataforma, es más que suficiente para que puedas comenzar a correr los programas en tu navegador, ya sea los míos, o cualquier otro que encuentres compartido en línea. Además, puedes usarlo para<strong> generar tus propios códigos </strong>y<strong> </strong>enviarlos a otras personas.</p>



<p>Familiarizarte con un servicio como este es sin duda un gran paso hacia adelante en tu formación en <strong>ciencia de datos</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="800" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/ObtencionCB.jpg" alt="ObtencionCB" class="wp-image-7003" style="width:600px" title="Introducción a Google Colab 166" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/ObtencionCB.jpg 800w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/04/ObtencionCB-768x768.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



<div style="height:50px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<h2 class="wp-block-heading">Equipaje listo  </h2>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<p>Teniendo a la mano Google Colab y los ánimos encendidos, podemos comenzar nuestro <strong>primer recorrido</strong> en los dominios del <strong>machine learning</strong>. </p>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-full is-resized"><img loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="1500" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/D1_CB_2.jpg" alt="D1 CB 2" class="wp-image-7513" style="width:510px;height:auto" title="Introducción a Google Colab 167" srcset="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/D1_CB_2.jpg 1200w, https://dialektico.com/wp-content/uploads/2024/05/D1_CB_2-768x960.jpg 768w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></figure>



<div style="height:20px" aria-hidden="true" class="wp-block-spacer"></div>



<figure class="wp-block-image aligncenter size-large is-resized mi-imagen-pulsa"><a href="https://dialektico.com/introduccion-machine-learning/"><img decoding="async" src="https://dialektico.com/wp-content/uploads/2022/09/Boton.png" alt="siguiente dialéktico" style="width:202px;height:100px" title="Introducción a Google Colab 168"></a></figure>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dialektico.com/google-colab/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>11</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
